II SA/Bk 635/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu spłaty bądź umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oddala skargę. Pani B. K., wnioskiem z dnia 20.05.2015 roku, zwróciła się z prośbą o odroczenie terminu spłaty świadczeń nienależnie pobranych w kwocie 4.404 złotych bądź umorzenia powyższych świadczeń, motywując swoją prośbę trudną sytuacją finansową i chorobą dzieci. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Marszałek Województwa P. decyzją z dnia [...].07.2015 roku, nr [...] odmówił odroczenia terminu spłaty i umorzenia nienależnie pobranych świadczeń przez Panią B.K. Organ uznał, że wnioskodawczyni i jej rodzina nie znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem jak wynika z kwestionariusza wywiadu środowiskowego miesięczny dochód rodziny wyniósł 9.749,37 złotych, na który składa się wynagrodzenie małżonka z tytułu zatrudnienia w N. w kwocie 8.800,37 złotych oraz 949 złotych (dochód z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego). W konsekwencji daje to kwotę 1.949,87 złotych na osobę w rodzinie – przy miesięcznych stałych wydatkach rodziny w kwocie 1.303,34 złotych. Na skutek odwołania Pani B. K. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...].08.2015 roku, nr[...], utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego stanowiska organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie nie zachodzą "szczególnie uzasadnione okoliczności" w sytuacji materialnej rodziny B. K. Nawet wydatki na leki chorej na cukrzycę córki w kwocie 800 złotych miesięcznie, w świetle wysokości miesięcznych dochodów, nie można uznać, zdaniem organu, za szczególny przypadek uzasadniający umorzenie lub odroczenie spłaty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła Pani B. K., która zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 7, 77 i 80 kpa. Skarżąca podnosiła, iż zgodnie z treścią wyroku Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21.05.2014 roku sygn. II SA/Po 32/14 organ winien zbadać również zasadność zastosowania wobec niej, nawet bez wniosku, innych ulg niż odroczenia terminu spłaty długu. Skarżąca wskazywała także na okoliczność pominięcia przez organy bardzo wysokich kosztów leczenia córek oraz utrzymania męża pracującego za granicą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jedynym zarzutem podniesionym w skardze przez Panią B. K. jest okoliczność nieuwzględniania przez organ wytycznych zawartych w wyroku Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21.05.2014 roku, sygn. akt II SA/Po 32/14 poprzez nierozpoznanie kwestii umorzenia należności i odsetek w części lub rozłożenie na raty kwoty podlegającej zwrotowi, a ustosunkowanie się jedynie do wniosku skarżącej w przedmiocie umorzenia lub odroczenia spłaty. Sąd, rozpoznając sprawę w składzie niniejszym, nie podzielił stanowiska zawartego w wyżej wymienionym wyroku Sądu Administracyjnego w Poznaniu – tym samym uznał zarzuty zawarte w skardze jako niezasadne. Sąd uznał, że w myśl art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28.11.2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2013, poz. 1456 ze zm.), który stanowi, iż organ, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny – tylko na konkretny wniosek. To wnioskodawca, zdaniem Sądu, jest władny dokonać wyboru z jakiej formy, wymienionej enumeratywnie w art. 30 ust. 9 cytowanej powyżej ustawy, chce skorzystać. W sprawie powyższej skarżąca konsekwentnie żądała tylko umorzenia lub odroczenia nienależnie pobranego świadczenia. Ma to odzwierciedlenie we wniosku, w wywiadzie środowiskowym oraz w odwołaniu od decyzji I instancji. Tak więc gdyby organ rozstrzygnął także w zakresie rozłożenia na raty lub częściowego umorzenia powyższej kwoty – wyszedłby poza żądanie zawarte w oświadczeniach skarżącej sprecyzowanych przez nią w wyżej wymienionych pismach. Należy podkreślić, iż ustawodawca w ustawie o świadczenia rodzinnych z dnia 28.11.2003 roku (t.j. Dz.U. 2013, poz. 1456 ze zm.) jak również w ustawie o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004 roku (Dz.U. z 2013 roku, poz. 182 ze zm.) wyraźnie zaznaczył, że to konkretne i sprecyzowane wnioski decydują o formie skorzystania z pomocy przez osobę uprawnioną do jej otrzymania w ramach przepisów cytowanych powyżej ustaw. W taki sposób należy też interpretować art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, iż to wnioskodawca we wniosku decyduje z jakiej konkretnie przesłanki wymienionej w tym przepisie pragnie skorzystać – czy ze wszystkich, czy z kilku, lub jednej z nich. W konsekwencji Sąd uznał, że zarzut podnoszony w skardze jest niezasadny. Ponieważ Sąd nie stwierdził także naruszenia innych przepisów procesowych ani materialnych, które miałyby wpływ na zaskarżoną decyzję – w rezultacie skargę oddalił w całości na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.).