II SA/Bk 639/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. G. K. i M. Z. B. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu należnej opłaty podwyższonej z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania, stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną za korzystanie ze środowiska, a opłatą wynikającą ze złożonego przez stronę wykazu p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. P. G. K. i M. Z. B. w Ł. (dalej również Zakład) wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wartość środków trwałych Zakładu to 18.672.141 zł. Rok 2015 strona skarżąca zakończyła stratą w wysokości 46.102.41 zł. Na dzień [...] września 2016 r. na kontach bankowych wnioskodawcy było następujące środki finansowe: 141.893,04 zł; 121,40 zł oraz 116.582,25 zł. Natomiast w kasie Zakładu na dzień [...] września 2016 r. znajdowała się kwota 5.480,24 zł. W uzasadnieniu swego wniosku Zakład podniósł, iż jest zakładem budżetowym i jedynym w mieście tego rodzaju przedsiębiorcą zatrudniającym 151 osób, wykonującym zadania własne gminy o charakterze użyteczności publicznej na rzecz Miasta Ł. po kosztach własnych, nie tworząc zysku. Na koniec sierpnia 2016 r. zobowiązania z tytułu: zakupów, roszczeń publiczno – prawnych, wynagrodzeń i pozostałych rozrachunków wynoszą 1.979.433,97 zł. Przyjęty plan finansowy Zakładu Uchwałą Rady Miejskiej w Ł. nie przewiduje nadwyżki środków obrotowych i w 2016 r. wynosił: plan przychodów – 17.923.700 zł, zaś plan kosztów – 17.914.043 zł. Nadwyżka przychodów za 2016 r. w kwocie 9.657 zł pokryła stratę 2015 r. (k. 16-17). Do akt sprawy strona skarżąca dołączyła bilanse za 2013 r., 2014 r. i 2015 r. (k. 6-8). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). M. P. G. K. i M. Z. B. w Ł. jest jednostką organizacyjną Miasta Ł., nie posiadającą osobowości prawnej. W uzasadnieniu swego wniosku Zakład podniósł, iż jedynym przedsiębiorcą zatrudniającym 151 osób, wykonującym zadania własne gminy o charakterze użyteczności publicznej na rzecz Miasta Ł. po kosztach własnych, nie tworząc zysku. Na koniec sierpnia 2016 r. zobowiązania z tytułu: zakupów, roszczeń publiczno – prawnych, wynagrodzeń i pozostałych rozrachunków wynoszą 1.979.433,97 zł. Strona skarżąca zatem nie posiada środków na ponoszenie kosztów postępowań sądowych. Z treści złożonego wniosku wynika, że Zakład na kontach bankowych ma zgromadzone środki w łącznej wysokości 258.596,69 zł (stan na [...] września br.). Wartość środków trwałych Zakładu to 18.672.141 zł. Rok 2015 strona skarżąca zakończyła stratą w wysokości 46.102.41 zł. Natomiast w kasie Zakładu na dzień [...]września 2016 r. znajdowała się kwota 5.480,24 zł. Na koniec sierpnia 2016 r. zobowiązania z tytułu: zakupów, roszczeń publiczno – prawnych, wynagrodzeń i pozostałych rozrachunków wynoszą 1.979.433,97 zł. Przyjęty plan finansowy Zakładu Uchwałą Rady Miejskiej w Ł. nie przewiduje nadwyżki środków obrotowych i w 2016 r. wynosił: plan przychodów – 17.923.700 zł, zaś plan kosztów – 17.914.043 zł. Nadwyżka przychodów za 2016 r. w kwocie 9.657 zł pokryła stratę 2015 r. W tym miejscu należało wskazać, iż ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach sądowych, jednostka organizacyjna miasta (zakład budżetowy) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. W tym zakresie wymagać trzeba szczególnej zapobiegliwości i przezorności od podmiotów, które prowadząc działalność użyteczności publicznej, są stronami postępowań sądowych, w których ponoszenie kosztów jest typową konsekwencją ich prowadzenia. M. P. G. K. i M. Z. B. w Ł., przygotowując projekt budżetu na rok 2016 powinien przewidzieć odpowiednie środki celem pokrycia kosztów w sprawach sądowych, w których jest lub będzie stroną postępowania. Wnosząc skargę do tut. Sądu, wnioskodawca powinien wygospodarować i zabezpieczyć niezbędne zasoby do prowadzenia postępowania sądowego zwłaszcza, że jak wynika z treści złożonego oświadczenia dysponuje środkami finansowymi przekraczającymi wysokość kosztów sądowych na obecnym etapie postepowania. Brak podjęcia takich działań świadczy o niewystarczającym dbaniu o własne interesy. Skarb Państwa, z którego środków pokrywany jest koszt udzielonej pomocy prawnej, nie może finansować M. P. G. K. i M. Z. B. w Ł. w takich okolicznościach. Prawo pomocy jest bowiem, jak wyżej wskazano, szczególną formą wsparcia dla podmiotów, które rzeczywiście w żaden sposób nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Podsumowując, wykazana sytuacja finansowa strony skarżącej nie pozwala na uznanie go za podmiot niebędący w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które to na obecnym etapie wynoszą 71.739 zł (przy podanej wysokości przedmiotu skargi 7.173.847 zł) - wpis od skargi. Niewątpliwie Zakład w granicach posiadanych środków w kwocie 258.596,69 zł powinien uwzględnić możliwość dochodzenia praw w postępowaniu sądowym oraz ponoszenia związanych z tym kosztów. W sytuacji, gdy środki przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych są niewystarczające to należy dokonać odpowiednich przesunięć pomiędzy podziałkami klasyfikacji budżetowej (podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie II GZ 163/13 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Tu raz jeszcze należy podkreślić, że środki finansowe, jakimi dysponuje Zakład w chwili obecnej na kontach bankowych, przekraczają wysokość kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Podsumowując zatem należy podnieść że, w złożonym wniosku nie wskazano przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.