II SA/Bk 640/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-01-27
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niskie dochody z gospodarstwa rolnego i dopłat unijnych, brak oszczędności oraz posiadanie niedokończonych budynków mieszkalnych i samochodu, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami z gospodarstwa rolnego i dopłat unijnych, brakiem znaczących oszczędności oraz posiadaniem niedokończonych budynków, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci, utrzymując się z pracy na gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha oraz z dopłat unijnych, co daje miesięczny dochód 402 zł. Posiada niedokończony dom, budynek garażowo-mieszkalny oraz samochód osobowy o wartości 18.000 zł, ale nie ma oszczędności. Do miesięcznych wydatków zaliczył opłaty za energię elektryczną i KRUS.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. D. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
J. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 39). Skarżący podniósł, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz dwójką małych dzieci. Rodzina skarżącego utrzymuje się z pracy na gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha, a dochód miesięczny z tego tytułu kształtuje się średnio na poziomie 236 zł. Ponadto wnioskodawca otrzymał dopłaty unijne, które dają miesięcznie kwotę 166 zł. Na majątek skarżącego składa się [...] - metrowy niewykończony jeszcze dom oraz budynek garażowo – mieszkalny również w trakcie budowy, a także nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca podał również, że poza samochodem osobowym o wartości 18.000 zł, nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Do wydatków swojej rodziny skarżący zaliczył m.in. opłatę za energię elektryczną – około 100 zł miesięcznie oraz opłaty za dwie osoby w KRUS – po 270 zł kwartalnie (k. 39-40).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. D. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna J. D. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwóją małoletnich dzieci, a uzyskiwany przez nich miesięczny dochód wynosi 402 zł. Wnioskodawca i jego żona poza niewielkim gospodarstwem rolnym ([...] ha) i budynkami mieszkalno – gospodarczymi, które są w budowie oraz samochodem osobowym o wartości 18.000 zł, nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niski comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącego oraz brak majątku i zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło