II SA/Bk 646/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-01-05
Skład orzekający: sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, która należy do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, strona skarżąca ma obowiązek uiszczania kosztów sądowych, czy też korzysta z ustawowego zwolnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. W związku z tym, odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych była bezprzedmiotowa, ponieważ skarżący i tak nie musiał ich ponosić. Jednocześnie, z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącego, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżący E. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację materialną i samotne wychowywanie dwóch niepełnoletnich córek. Jego miesięczne dochody z pomocy społecznej wynosiły 590 zł. Wniosek został rozpatrzony przez referendarza sądowego, który odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, a przyznał pomoc w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał (spr.), po rozpoznaniu w dniu 05 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. G. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2009 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznające prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego (k. 20).
Wobec wniesienia przez E. G. sprzeciwu od tego postanowienia wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W uzasadnieniu swego sprzeciwu skarżący zaakcentował, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości z uwagi na trudną sytuację materialną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
E. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z niepełnoletnimi córkami N. G. ( 8 lat) i W. G. ( 3 lata). Źródłem miesięcznego utrzymania skarżącego pozostają świadczenia z zakresu pomocy społecznej w łącznej wysokości 590 zł, w tym: zasiłek stały (141 zł); zasiłek okresowy (290 zł) oraz świadczenie na dzieci w kwocie 159 zł. Wnioskodawca nie posiada majątku oraz zgromadzonych oszczędności, samotnie wychowuje dzieci (k. 18-19).
Na wstępie należy wskazać, iż niniejsza sprawy dotyczy przyznania zasiłku celowego, a zatem należy do kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Zgodnie zaś z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W związku z tym, iż E. G. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak
w sentencji. Jeszcze raz zatem należy podkreślić, iż odmowne rozstrzygnięcie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie niniejszej wiąże się z tym, iż skarżący żadnych kosztów sądowych nie musi ponosić, tym samym zwolnienie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.
Zasadne natomiast jest rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa w zakresie ustanowienia radcy prawnego, z uwagi na jego trudną sytuację materialną.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku E. G. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wskazał, iż jego źródłem dochodów pozostają zasiłki otrzymywane z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w łącznej wysokości 590 zł miesięcznie. Wysokość uzyskiwanego przychodu bezspornie wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków skarżącego. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych, ponadto posiada zadłużenie alimentacyjne na kwotę 12.141,64 zł – na dzień [...] stycznia 2008 r. (k. 21 akt administracyjnych). E. G. zamieszkuje w domu należącym do swoich dzieci M. S. i E. A. (prowadzi jednak samodzielne gospodarstwo domowe), zajmuje piętro o powierzchni [...] m² (dwa pokoje, kuchnia i łazienka). Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (k. 7-14 akt administracyjnych). Na dzień sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy tj.[...] grudnia 2009 r. skarżący pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema niepełnoletnimi córkami N. i W. G. W tej sytuacji biorąc pod uwagę przede wszystkim wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę należało zatem stwierdzić, iż E. G. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło