II SA/Bk 646/16
WyrokWSA w Białymstoku2017-01-19
Skład orzekający: sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły wykonanie obowiązku nałożonego decyzją administracyjną, opierając się na opinii rzeczoznawcy i oświadczeniu kierownika robót, bez dogłębnej analizy zgodności z prawem i stanu faktycznego, a także bez przeprowadzenia oględzin z udziałem stron?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, opierając się bezkrytycznie na dokumentacji przedstawionej przez inwestora, opinii rzeczoznawcy i oświadczeniu kierownika robót, bez dogłębnej analizy zgodności z prawem i stanu faktycznego, a także bez przeprowadzenia oględzin z udziałem stron. Uchybienia te, w zakresie naruszenia przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 KPA), mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Obowiązek ten obejmował wykonanie szeregu prac budowlanych w budynku mieszkalnym, w tym m.in. wykonanie nadproży, podparcia konstrukcji, zastosowanie stolarki okiennej o określonej klasie odporności ogniowej oraz obniżenie wysokości elewacji frontowej. Skarżąca kwestionowała prawidłowość wykonania tych prac, zarzucając m.in. niespełnienie wymogów przeciwpożarowych i nieprawidłowe obniżenie wysokości budynku. Organy obu instancji uznały obowiązek za wykonany, co zostało zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi G. Ż. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej G. Ż. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], w którym stwierdzono wykonanie przez inwestora Ł. G., w budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ul. D. w B. obowiązku nałożonego ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] tj.
sporządzenia przez osobę uprawnioną projektu i technologii wykonania bezpiecznej dla konstrukcji budynku, a następnie wykonanie pod nadzorem osoby uprawnionej następujących elementów budynku:
nadproża w ścianie zewnętrznej frontowej pierwszego piętra przy oknie i drzwiach balkonowych przedzielonych filarkiem,
belek konstrukcyjnych nad wykonanymi w ścianach wewnętrznych konstrukcyjnych poszerzonych przejść,
nadproży nad wszystkimi poszerzonymi otworami w ścianach o grubości większej niż 12 cm na kondygnacjach I i II,
wykonanie konstrukcyjnego podparcia (na wysokości stropu nad piwnicą) - wraz z fundamentowaniem - pod ścianą zewnętrzną frontową budynku, od strony ulicy (w celu przeniesienia obciążeń z tej ściany),
w otworach okiennych ściany frontowej, których odległość od bezklasowych okien zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej na działkach sąsiednich jest mniejsza od 8 metrów należało zastosować stolarkę okienną o klasie odporności ogniowej EI30 (skrzydło nieotwierane lub z kluczem do otwierania wyłącznie na czas konserwacji okien) lub zastosować inne rozwiązanie spełniające wymogi przeciw pożarowe,
sporządzenie przez osobę uprawnioną projektu, a następnie wykonanie pod nadzorem osoby uprawnionej konstrukcji więźby dachowej i pokrycie dachu spełniające wymogi przeciw pożarowe i warunki zabudowy, zwłaszcza wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, do wskazań zawartych w decyzji Prezydenta Miasta B. o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...].06.2013r. oznaczonej [...] poprzez:
wykonanie ściany wydzielenia pożarowego przy granicy z działkami [...], [...],[...] i [...],
wykonanie połaci dachu o spadku nieprzekraczającym 15°,
zlikwidowanie okapów wykraczających poza granice działki [...],
obniżenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, gzymsu lub attyki do 11 metrów, liczone od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku,
sporządzenie przez osobę uprawnioną ocenę nośności nowo wykonanych stropów żelbetowych nad kondygnacją III w odniesieniu do aktualnego sposobu użytkowania pomieszczeń nad tymi stropami i związanymi z tym obciążeniami,
przedłożenie w siedzibie organu sporządzonej dokumentacji oraz pisemnego potwierdzenie, przez osobę uprawnioną, że powyżej wskazane roboty zostały wykonane pod nadzorem osoby uprawnionej i zgodnie ze sporządzonym wcześniej projektem,
powyższe (wymienione w pkt od 1 do 5) czynności i roboty budowlane należało wykonać w terminie do dnia 30 kwietnia 2016 r.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w styczniu 2015r. wszczął postępowanie administracyjne dotyczące wykonywania - częściowo samowolnie - robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ul. D. w B. Organ I instancji ustalił, że inwestor dokonał w organie architektoniczno-budowlanym skutecznego zgłoszenia robót przy w/w budynku, które obejmowało jedynie wymianę pokrycia dachu na blachodachówkę, docieplenie budynku styropianem gr. 12 cm na wysokość 9m i remont instalacji CO, CW i elektrycznej po tych samych trasach. Tymczasem - jak dalej ustalił organ I instancji - inwestor ingerował w konstrukcję budynku poprzez wykonanie nowego wieńca na ściance kolankowej, nowego stropu żelbetowego, nowych otworów drzwiowych w ścianie nośnej, nowej konstrukcji dachu. Na tej podstawie organ I instancji uznał, iż taki zakres robót nie jest wyłącznie remontem budynku, a przebudową, która w świetle przepisów Prawa budowlanego wymagała w tamtym czasie pozwolenia na budowę. Organ I instancji wszczął procedury naprawcze przewidziane w art. 50-51 Prawa budowlanego i ostatecznie decyzją z dnia [...].04.2015r. znak: [...], nakazał Ł. G. wykonanie czynności i robót budowlanych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. D. w B., enumeratywnie wymienionych w decyzji.
PWINB w B. w postępowaniu odwoławczym - zainicjowanym przez inwestora - decyzją z dnia [...].11.2015r. znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną w/w decyzję z dnia [...].04.2015r. i nakazał Ł. G. wykonanie czynności i robót budowlanych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. D. w B. w/w zakresie. Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna.
P. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. po rozpoznaniu wniosku złożonego przez inwestora, decyzją z dnia [...].03.2016r. nr [...], na mocy art. 155 w zw. z art. 154 §2 Kpa, odmówił zmiany w/w własnej decyzji z dnia [...].11.2015r. w zakresie zmiany terminu wykonania obowiązku.
Inwestor Ł. G. przedłożył w dniu 13.04.2016r. w organie I instancji, sporządzony przez osoby uprawnione projekt prac budowlano-remontowych z dnia [...].03.2016r. przedmiotowego budynku mieszkalnego, wykonany w oparciu o zalecenia ostatecznej decyzji z dnia [...].11.2015r. i aktualnej decyzji o warunkach zabudowy wraz z ekspertyzą techniczną oraz oświadczenie osoby uprawnionej potwierdzającej wykonanie w przedmiotowym budynku zaleceń wskazanych w opracowanej w/w dokumentacji.
Organ I instancji przeprowadził w dniu 24.02.2016r., 07.03.2016r. i 26.04.2016r. kontrolę wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją z dnia [...].11.2015r. tut. organu i ustalił, że:
1. w nadprożu w ścianie frontowej I i II piętra nad oknem i drzwiami balkonowymi (przedzielonych filarkiem) w miejscach odspojeń otuliny stwierdzono istnienie zbrojenia. Nadproże jest dwuprzęsłowe oparte prawidłowo tj. skrajnie na ścianach oraz na filarku międzyokiennym,
2. w ścianach wewnętrznych konstrukcyjnych wykonane są nadproża (belki) nad poszerzonymi otworami drzwiowymi,
3. wykonane są nadproża nad wszystkimi poszerzonymi otworami w ścianach o grubości większej niż 12 cm na kondygnacji I i II,
4. pod stropem nad piwnicą wykonano pod ścianą zewnętrzną (frontową) belkę stalową osadzoną w wykutych - w poprzecznych ścianach fundamentowych - gniazdach, które następnie zabetonowano,
5. nad wjazdem do garażu (w ścianie frontowej od strony ulicy) wykonano nadproże w postaci belki stalowej osadzonej w wykutych a następnie zabetonowanych gniazdach w ścianach fundamentowych,
6. w otworach okiennych ściany frontowej brak jest zamontowanych okien klasy EI30, ale zgodnie z opinią rzeczoznawcy ds. bezpieczeństwa pożarowego (w aktach sprawy organu I instancji) istniejące okna spełniają warunki przeciw pożarowe,
7. wykonano ścianę oddzielenia pożarowego przy granicy z działkami nr [...] i [...] (widoczne ogniomury),
8. zlikwidowano okapy wykraczające poza granice własnej działki oraz wykonano odwodnienie połaci dachowej poprzez montaż rynien i rur spustowych z odprowadzeniem wód opadowych na teren własnej działki,
9. podniesiono teren przed wejściem do budynku celem obniżenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej (od strony ulicy) od poziomu terenu działki nr 161,
10. otwory okienne w ścianie budynku (w granicy z działkami [...] i [...]) wypełniono pustakami szklanymi.
Na tej podstawie organ I instancji uznał, że obowiązek nałożony na inwestora w/w ostateczną decyzją został wykonany, co potwierdza dokumentacja fotograficzna. W związku z powyższym decyzją z dnia [...].06.2016r. znak: [...], na mocy art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z 07.07.1994r. Prawo budowlane stwierdził wykonanie przez inwestora Ł. G., obowiązku nałożonego na niego ostateczną decyzją z dnia [...].11.2015r.
Odwołanie od w/w decyzji złożyła pani G. Ż.
Organ II instancji uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie wszczął i przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ul. D. w B. Inwestor wykonał nakazane czynności oraz przedłożył w organie I instancji, sporządzony przez osoby uprawnione "Projekt prac budowlano-remontowych budynku mieszkalnego jednorodzinnego na przedmiotowej działce". Inwestor przedłożył też oświadczenie z dnia [...].04.2016r. osoby uprawnionej potwierdzającej wykonanie w przedmiotowym budynku zaleceń wskazanych w opracowanej w/w dokumentacji.
Organ II instancji uznał także, że obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji tut. organu z dnia [...].11.2015r. został przez zobowiązanego wykonany, co potwierdził organ I instancji podczas przeprowadzonej w niniejszej sprawie kontroli w dniu 26.04.2016r., a decyzją z dnia [...].06.2016r. znak: [...], na mocy art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, potwierdził wykonanie nałożonego - na inwestora obowiązku. Przepis ten bowiem wskazuje jedynie na konieczność sprawdzenia czy wykonane zostały wszystkie nałożone decyzja obowiązki.
W ocenie organu II instancji zarzut dotyczący niewykonania przez inwestora rzetelnie robót nakazanych przez PWINB, jest niezasadny, a skarżąca nie przedstawiła dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Odnosząc się do zarzutu, że nasypanie piasku przed wejściem głównym do budynku nie stanowi faktycznego obniżenia wysokości budynku organ II instancji stwierdził, że jest tak w istocie. Podkreślić jednocześnie, że zagospodarowanie terenu działki nr [...] wiąże się z dostosowaniem jej rzędnych do rzędnych działek przyległych. Po dowiezieniu ziemi i wyrównaniu terenu przedmiotowej działki teren ten został dostosowany do istniejącego przyległego poziomu terenu. W takim stanie mierzona wysokość budynku jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy, która dopuszcza wysokość 11 m przedmiotowego budynku.
Odnosząc się do zarzutu, że inwestor nie wymienił stolarki okiennej w otworach okiennych ściany frontowej celem zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego organ II instancji podniósł, iż wprawdzie ostateczna decyzja tut. organu nakazywała zapewnienie okien o klasy EI30 w tej ścianie, jednakże w tej mierze inwestor uzyskał w dniu 08.04.2016r. w zakresie zamontowanych okien uzgodnienie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Stąd organ I instancji uznał spełnienie w tym zakresie obowiązku nałożonego na zobowiązanego.
Na tej podstawie organ odwoławczy uznał decyzję organu I instancji za prawidłową i zgodną z obowiązującymi przepisami prawa.
Decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku. Skarżąca G. Ż. podniosła w niej, iż prace budowlane w przedmiotowym budynku wykonywane były bez pozwolenia na budowę. Ponadto wskazała, że organy zaakceptowały niespełnienie wymagań przeciwpożarowych, mimo, że budynek stoi po granicy z działkami sąsiednimi. Stwierdziła również, iż w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy określono maksymalną wysokość budynku na 11 m, zaś inwestor podwyższył wysokość o 1 m. Mimo nakazu obniżenia budynku – w ocenie skarżącej - inwestor jedynie sztucznie podniósł wysokość gruntu od frontu budynku, zaś z pozostałych 3 stron budynku grunt został na wcześniejszym poziomie. Podwyższając zaś budynek inwestor zwiększył w dużym stopniu wielkość zacienienia sąsiednich budynków. Ponadto w ocenie skarżącej inwestor zrobił okna jedynie od strony frontowej oraz zamierza przekształcić budynek jednorodzinny w wielorodzinny, nie spełniając przy tym wymogów stawianych pomieszczeniom mieszkalnym oraz nie zapewniając odpowiedniej infrastruktury. W związku z powyższym zdaniem skarżącej budynek nie powinien być dopuszczony do użytkowania. W konkluzji skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje argumenty. Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów organ wyjaśnił ponadto, iż przedmiotowy budynek nadal jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i posiada doświetlenie pomieszczeń poprzez okna otwierane (w ścianie frontowej) oraz wypełnione pustakami szklanymi otwory okienne (od strony działek [...] i [...]) przepuszczające światło dzienne. Natomiast zarzut, że inwestor próbuje przekształcić go w budynek wielorodzinny jest na tym etapie przedwczesny i niezasadny. Końcowo organ podniósł, iż roboty budowlane były w niniejszej sprawie wstrzymywane, a postępowanie było przeprowadzone rzetelnie i z zachowaniem poszanowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skargę należało uwzględnić.
Skardze nie można odmówić słuszności, albowiem organy administracji publicznej przede wszystkim nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest obowiązek podjęcia przez organ administracji wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli – art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 j.t. zwany dalej kpa). Zasadzie tej towarzyszy ciążący na organie obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego - art. 77 § 1 kpa. Poszukiwanie i ujawnianie dowodów oparte jest z kolei na zasadzie legalności i jawności. Trzeci, równie istotny filar dowodzenia w postępowaniu administracyjnym, stanowi zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawał obowiązek rozważenia, przez organy nadzoru budowlanego czy inwestor Ł. G. wykonał wszystkie obowiązki dotyczące wykonania czynności i robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ul. D. w B. nałożonych ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], przy czym ocena ta powinna uwzględniać wszystkie wymogi określone w ustawie z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 290) oraz w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 j.t.) mających w sprawie zastosowanie.
W pierwszym względzie należy wskazać, iż w rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że inwestor w budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ul. D. w B. dokonał robót budowlanych wykraczających poza dokonane zgłoszenie, które obejmowało jedynie wymianę pokrycia dach na blachodachówkę, docieplenie budynku styropianem g. 12 cm na wysokości 9 m i remont instalacji CO, CW i elektrycznej po tych samych trasach. W toku postępowania natomiast ustalono, iż inwestor ingerował w konstrukcję budynku poprzez wykonanie nowego wieńca na ścianie kolanowej, nowego stropu żelbetonowego, nowych otworów drzwiowych w ścianie nośnej, nowej konstrukcji dachu. Roboty te organy obu instancji zakwalifikowały jako przebudowę. Organy zastosowały tryb legalizacyjny zawarty w przepisach art. 50 i 51 ustawy. Decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2015 r., [...], o nałożeniu obowiązków na Inwestora jest decyzją ostateczną w toku instancji administracyjnej. Strony nie skarżyły jej postanowień przez tut. Sądem.
Stosownie zaś do przepisu art. 51 ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 3).
Przedmiotem postępowania naprawczego określonego w przepisach art. 51 ustawy są roboty budowlane wykonane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 ustawy. Tym samym ustalenie zakresu wykonanych robót ma podstawowe znaczenie w tego rodzaju sprawach. Inwestycja przeprowadzona przez inwestora w przedmiotowej sprawie polegała na wykonaniu robót budowlanych, których zakres i charakter został określony w ostatecznej decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlane z dnia [...] listopada 2015 r.
Należy wskazać, iż trafnie organy obu instancji uznały, iż część obowiązków wskazanych w tej decyzji – spornych też na wcześniejszych etapach - zostało wykonane przez inwestora i potwierdzone w projekcie prac budowlanych przedmiotowej inwestycji sporządzonym przez osobę uprawnioną, która potwierdziła wykonanie zaleceń wskazanych w opracowanej dokumentacji (k. 143, 144 akt administracyjnych). M. in. wskazano, iż dodatkowo wykonano wzmocnienia konstrukcyjne (nadproża stalowe w ścianie zewnętrznej frontowej, podparcie konstrukcji ściany frontowej, przebudowano konstrukcję dachu wraz z likwidacją okapów (działka nr [...] i [...]), ścianę zewnętrzną po granicy z działkami nr [...] i [...] wykonano jako ścianę wydzielenia przeciwpożarowego).
W protokole kontroli robót budowlanych nakazanych inwestorowi z dnia 26 kwietnia 2016 r. znalazły się zapisy dotyczące poszczególnych obowiązków ze wskazaniem sposobu ich wykonania. Miedzy innymi wskazano, iż brak jest okien El 30 spełniających wymagania przeciwpożarowe, a ponadto zlikwidowane okapy wykraczające poza granice działki [...]. Co do obniżenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej do 11 metrów wskazano natomiast, iż widoczny jest podniesiony teren wokół wejścia głównego do budynku (k. 155-154 akt administracyjnych). Z protokołu nie wynika, czy okapy znajdujące się na przybudówce zlokalizowanej częściowo na działce nr [...], nie wykraczają poza granice działki nr [...]. Ustalenia te w ocenie organów uzasadniały przyjęcie, iż wszystkie zalecenia zostały wykonane.
W ocenie Sądu zapisy zawarte protokole i przytoczone w poprzednim akapicie wskazują, iż zakres wykonanych robót budowlanych może budzić wątpliwości. W zasadzie powyższe okoliczności stanowią podstawę wniesionej skargi. Dotyczy to zwłaszcza oceny możliwości zalegalizowania tychże robót budowlanych w prowadzonym postępowaniu naprawczym.
Organ I instancji odnosząc się do zarzutów stron postępowania uznał, iż obniżenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej do 11 metrów poprzez zmianę ukształtowania terenu wypełnia obowiązek obniżenia wysokości górnej krawędzi elewacji, natomiast wymiana stolarki okienne w otworach okiennych ściany frontowej na stolarkę spełniającą wymogi przeciwpożarowe jest również prawidłowa, gdyż została zaakceptowana przez Rzeczoznawcę Do Spraw Zabezpieczeń Przeciwpożarowych mgr. inż. W. Ł. Mimo zarzutów odwołania w tym zakresie, organ odwoławczy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że opinia rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych skutkuje uznaniem spełnienia obowiązku nałożonego na zobowiązanego. Stwierdzenie to wywołuje wątpliwości. Skoro bowiem w punkcie nr 2 decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2015 r., [...] stwierdzono, że w otworach okiennych ściany frontowej, których odległość od bezklasowych okien zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej na działkach sąsiednich jest mniejsza od 8 m, należy zastosować stolarkę okienną o klasie odporności ogniowej El 30 lub zastosować inne rozwiązania spełniające wymogi przeciwpożarowe, to samo przystawienie pieczątki przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych na projekcie, nie może być uznane za spełnienie wymogu wynikającego z decyzji. Tym bardziej, że w protokole z dnia 26 kwietnia 2016 r., w punkcie nr 5 zawarto zapis "brak okien El 30" (karta 155 verte akt administracyjnych). Nie ulega wątpliwości, że przy ocenie stanu technicznego obiektu budowlanego organy nadzoru budowlanego mogą odwoływać się do opinii rzeczoznawców, jednakże podstawę uznania wykonania określonych robót budowanych mających doprowadzić obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem mogą stanowić jednie konkretne przepisy prawa. Mimo zarzutów w tym zakresie, organ odwoławczy nie dokonał analizy zawartości tego opracowania, nie dokonał w ogóle jego oceny, przyjmując ten dokument jako niepodważalny. Brak wskazania takich przepisów świadczy o wadliwości wydanych decyzji. W takiej bowiem sytuacji nie jest możliwe dokonanie oceny zgodności z prawem wydanej decyzji. Uzasadnienie każdej decyzji powinno spełniać wymogi art. 107 § 3 Kpa, a także odpowiadać wynikającej z art. 11 Kpa zasadzie przekonywania.
Ponadto stanowisko biegłego nie może modyfikować decyzji organu, w której określono zakres obowiązków naprawczych. Opinia biegłego i decyzja powinny wyjaśniać w jaki sposób zrealizowano obowiązek wynikający z punktu nr 2 decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2015 r., [...] (karta nr 4 akt organu odwoławczego).
Podobnie organ przyjął za niepodważalne oświadczenie z dnia 13 kwietnia 2016 r. złożone przez kierownika robót budowlanych przedmiotowego obiektu w zakresie wykonania robót budowalnych, nie dokonując jego oceny i okoliczności jego złożenia m.in. w zakresie sposobu obniżenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej do 11 m (k. 143 akt administracyjnych). Zarówno bowiem z akt sprawy jak i zaskarżonej decyzji nie wynika co przemawia za uznaniem, że zagospodarowanie działki nr [...] poprzez podniesienie terenu przy elewacji frontowej wiąże się z dostosowaniem jej rzędnych do rzędnych działek przyległych. Zgromadzony materiał dowodowy na chwilę obecną nie daje podstaw do przyjęcia takich wniosków. Brak jest w sprawie porównania nieruchomości sąsiednich w zakresie ukształtowania terenu jak również rzędnych poszczególnych działek, a na podstawie dokumentacji fotograficznej nie można ustalić tych okoliczności. Ponadto fakt nasypania ziemi w sposób nieutwardzony i nieuregulowany z przodu elewacji frontowej również nasuwa wątpliwości co do wykonania nałożonych obowiązków (zdjęcie elewacji frontowej k. 47 akt administracyjnych organu II instancji).
Należy podkreślić, iż niezbędnym warunkiem wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia jest należyte ustalenie stanu faktycznego danej sprawy. W tym celu organ administracyjny powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 kpa). Przypisane organom administracyjnym władztwo
w rozstrzyganiu o prawach lub obowiązkach strony postępowania wymaga,
aby w procesie dowodzenia w sposób szczególny zwracać uwagę na te okoliczności sprawy, które pozostają sporne. Katalog środków dowodowych, które w tym celu należy wykorzystać jest otwarty. W postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Bezkrytyczne oparcie się przez organ administracyjny na okolicznościach podnoszonych przez stronę postępowania, zwłaszcza tam, gdzie inna strona postępowania je kwestionuje, nie daje gwarancji należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Organy nadzoru budowlanego, stwierdzając wykonanie przez inwestora nałożonych na niego obowiązków przede wszystkim oparły się na dokumentacji przedstawionej przez inwestora oraz przeprowadzonych kontrolach, nie odnosząc się w protokołach do podnoszonych w sprawie zarzutów. Drugi protokół kontroli sporządzony został przez organ I instancji w dniu 5 sierpnia 2016 r., a więc już po wniesieniu odwołania od decyzji organu I instancji, poza dokumentacją fotograficzną nie zawiera żadnych ustaleń, w szczególności w zakresie podniesionych w odwołaniu zarzutów. Podjęte w tym zakresie czynności dowodowe nie mogą być uznane za wystarczające. Organ winien był poddać konfrontacji dane wynikające z dokumentów ze stanem rzeczywistym. W tym celu należało przeprowadzić oględziny przedmiotowej inwestycji z udziałem stron postępowania i w ten sposób poddać weryfikacji twierdzenia stron postępowania. Istotą oględzin w niniejszej sprawie powinno być porównanie stanu faktycznego (wykonania) ze stanem wymaganym (nałożonymi obowiązkami), ale w odniesieniu również do zarzutów stron postępowania. Zgodnie bowiem z art. 85 § 1 kpa organ administracji może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. Przeprowadzając tę czynność procesową organ mógłby między innymi rzeczowo odnieść się do zarzutów T. R. twierdzącego, że okapy znajdujące się na przybudówce zlokalizowanej częściowo na jego działce [...] odprowadzają wodę bezpośrednio na jego działkę (karta 157 verte akt administracyjnych).
W ocenie Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy organy w niewystarczający sposób zbadały wykonanie wszystkich obowiązków zmierzających do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Powyższe uchybienia w zakresie należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z wymaganiami art. 7 i 77 § 1 Kpa zdecydowały o uwzględnieniu skargi.
Końcowo należy odnieść się do zarzutu skarżącej dotyczącej przekształcenia domu jednorodzinnego w wielorodzinny co powinno skutkować – w jej ocenie – wydaniem negatywnego rozstrzygnięcia w zakresie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Trafnie w tym zakresie organ II instancji podniósł, iż zarzut ten jest na obecnym etapie przedwczesny. Niniejsze postępowanie dotyczy stwierdzenia wykonania przez inwestora wszystkich obowiązków nałożonych decyzją i nie rozstrzyga o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, która to kwestia będzie oceniana w innym postępowaniu.
Mając na uwadze wyżej wymienione uchybienia Sąd był zobligowany do uchylenia zaskarżonych decyzji, jako naruszających przepisy postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.). Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152 tej ustawy., zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło