II SA/Bk 646/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-10-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej działania organu w sprawach pomocy społecznej jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia strony z tych kosztów z mocy prawa?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących działania organu w sprawach pomocy społecznej jest bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co zostało wykazane przez skarżącego ze względu na niską dochodowość gospodarstwa rolnego i stan zdrowia.
Stan faktyczny
J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego A. O., w sprawie dotyczącej działania Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w przedmiocie pomocy społecznej. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wynikającą z prowadzenia gospodarstwa rolnego i przewlekłą chorobą. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego A. O. sprawy ze skargi J. G. na działanie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w przedmiocie pomocy społecznej p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. , J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego A. O. podając, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi gospodarstwo rolne. Dochód uzyskiwany z prowadzenie działalności rolniczej wystarcza jedynie na pokrycie kosztów produkcji i wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy. Wykazane wydatki stałe skarżącego to: ubezpieczenie KRUS – 399 zł (kwartalnie), energia elektryczna – 49,88 zł (miesięcznie), gaz – 30 zł (miesięcznie), telefon – 50 zł (miesięcznie), śmieci – 12 zł (miesięcznie), podatek rolny – 274 zł (rocznie), lekarstwa i rehabilitacja – 150 zł (miesięcznie), dojazdy do lekarzy – 100 zł (miesięcznie), ubezpieczenie budynków - 162 zł (rocznie), ubezpieczenie ciągnika – 69 zł (rocznie), zakup żywności – 250 zł (miesięcznie), środki higieny osobistej – 50 zł (miesięcznie). Wnioskodawca jest osobą przewlekle chorą, wymagającą stałego leczenia i rehabilitacji. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2 (bez wody bieżącej, centralnego ogrzewania, wymagający generalnego remontu), nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha (w tym grunty rolne – [...] ha i grunty leśne – [...] ha), ciągnik rolniczy U., rok prod. [...] i inny podstawowy sprzęt rolniczy oraz [...] sztuki bydła. Dodatkowo wnioskodawca posiada dwa stare budynki gospodarcze (k. 6-7). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy działania organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącego podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku skarżący dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż miesięczny dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego wystarcza na pokrycie kosztów produkcji i wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2 (wymagający remontu) oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha (w tym: grunty rolne – [...] ha i grunty leśne – [...] ha), ciągnik rolniczy U., rok prod. [...], inny podstawowy sprzęt rolniczy oraz [...] sztuki bydła. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności. Całość uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na pokrycie kosztów prowadzonej produkcji rolnej oraz bieżących kosztów utrzymania wnioskodawcy. Otrzymywane dotacje unijne w całości przeznaczane są na potrzeby prowadzonej produkcji rolnej. W tej sytuacji biorąc pod uwagę niską dochodowość prowadzonego gospodarstwa rolnego (niewielka powierzchnia, mała liczba zwierząt hodowlanych), zły stan zdrowia skarżącego, a także stan posiadanych zabudowań, w tym domu niewątpliwie wymagającego gruntownego remontu należy zatem stwierdzić, iż skarżący nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej. Odnośnie wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia radcy prawnego A. O., to informacyjnie jedynie należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez wnioskodawcę pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie niniejszej w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym właściwej miejscowo okręgowej izbie radców prawnych. Tut. Sąd poinformuje w/w organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku skarżącego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło