II SA/Bk 649/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Anna Bazydło, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. M. i H. B. - wspólników s.c. B. S. w B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji oddala skargę.- W następstwie Kontroli Sanitarnej przeprowadzonej w barze "[...]" w B. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w dniu [...] IV 2004 r. wydał decyzję nr [...] nakładającą na prowadzące ten bar wspólniczki spółki cywilnej – M. M. i H. B. szereg obowiązków prowadzących do poprawy stanu sanitarnego baru. Między innymi nakazał (pkt 1 decyzji) zapewnić prawidłową funkcjonalność pomieszczeń baru przez prawidłowe zlokalizowanie zmywalni opakowań zwrotnych, zapewnić należytą wentylację w pomieszczeniach WC, szatni, zmywalni naczyń, magazynach solonych jelit, kiszonek i produktów suchych oraz w pomieszczeniu produkcyjnym (pkt 2 decyzji) a nadto zapewnić gładką, łatwą do utrzymania w czystości powierzchnię w magazynie wyrobów gotowych oraz magazynie solonych jelit. Obowiązki te miały być wykonane do 31 VIII 2004 r. Jako prawną podstawę tej decyzji organ podał art. 27 ust 1 ustawy z dnia 14 III 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), art. 27 ust 1 ustawy z dnia 11 V 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz.U. Nr 63, poz. 634 ze zm.) oraz przepisy §§ 2, 4 pkt 3, 5 ust 2, 8, 9 ust 2, 21 pkt 1 i 2, § 27 ust 3, 12, 13 ust 4 i 32 ust 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 XII 2002 r. w sprawie wymagań higieniczno sanitarnych zakładów i wymagań dotyczących higieny w procesie produkcji i obrocie artykułami oraz materiałami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z tymi artykułami (Dz.U.Nr 234, poz. 1979). Od wymienionej decyzji właścicielki baru "[...]" w dniu 11 V 2004 r. wniosły odwołanie, prosząc w nim o przedłużenie terminu do wykonania obowiązków wymienionych w punktach 1, 2 i 5 decyzji do dnia [...] XII 2004 r., ze względu na planowane przeprowadzenie remontu lokalu baru do tego terminu. Decyzją z dnia [...] V 2004 r. Państwowy Inspektor Sanitarny uwzględnił na podstawie art. 132 kpa w całości to odwołanie, prolongując termin wykonania obowiązków wymienionych w punktach 1, 2 i 5 wymienionej na wstępie decyzji do dnia [...] XII 2004 r. W dniu 23 VI 2004 r. H. B. i M. M. wystąpiły do organu sanitarnego z nowym wnioskiem opartym na przepisach art. 162 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 1 pkt 27 i art. 11 ustawy z 30 X 2003 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 208, poz. 2020) a także przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 IV 2004 r. w sprawie wymagań higieniczno – sanitarnych w zakładach produkujących lub wprowadzających do obrotu środki spożywcze (Dz.U. Nr 104, poz. 1096), żądając tym wnioskiem wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] IV 2004 r. W uzasadnieniu tego wniosku podano, że w dniu 1 V 2004 r. weszły w życie przepisy nowego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 IV 2004 r. w sprawie wymagań higieniczno – sanitarnych w zakładach produkujących lub wprowadzających do obrotu środki spożywcze. W związku z tym utraciło moc wcześniej obowiązujące rozporządzenie Ministra Zdrowia z 19 XII 2002 r., stanowiące podstawę prawną decyzji z dnia [...] IV 2004 r. Decyzja ta, nakładająca na stronę określone obowiązki, została pozbawiona podstaw prawnych, co czyni ją bezprzedmiotową i uzasadnia żądanie stwierdzenia jej wygaśnięcia. Decyzją z dnia [...] VIII 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Sanitarnego w B. odmówił uwzględnienia wniosku o wygaszenie własnej decyzji z [...] IV 2004 r. Organ stwierdził, że przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie przepisów obowiązującego w tym czasie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 19 XII 2002 r. w sprawie wymagań higieniczno – sanitarnych zakładów ... (Dz.U. Nr 234, poz. 1979). Jest ona ważna i wywołuje skutki prawne wobec stron postępowania. Nie zmienia tego fakt uchylenia przepisów tego rozporządzenia i zastąpienia go przepisami nowego rozporządzenia Ministra Zdrowia z 26 IV 2004 r., które zawiera identyczne rozwiązania prawne i które również mogło być podstawą prawną do nałożenia spornych obowiązków. W sprawie nie zaistniały więc przesłanki do zastosowania przepisu art. 162 § 1 pkt 1 kpa, co uzasadniało odmowę uwzględnienia wniosku. Od wymienionej ostatnio decyzji M. M. i H. B. wniosły odwołanie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. odwołanie to uznał za nieuzasadnione i decyzją z dnia [...] VIII 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie zaistniały wskazane przepisem art. 162 kpa przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] IV 2004 r. Decyzja ta nie stała się bezprzedmiotowa. Została ona wydana na podstawie obowiązujących w tym czasie przepisów a późniejsze uchylenie ich i zastąpienie nowymi przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z 26 IV 2004 r., które nie zmieniają wymogów sanitarnych dla zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu środki spożywcze a tylko uszczegółowiają dotychczasowe normy, nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji. Decyzję organu II instancji zaskarżyły do Sądu H. B. i M. M. Skarżące zakwestionowały zasadność stanowiska organów rozpoznających sprawę, iż nie zaistniały przesłanki do uwzględnienia ich wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z [...] IV 2004 r. Wymieniona ostatnio decyzja stała się bezprzedmiotowa, bowiem z dniem 1 V 2004 r. przestały obowiązywać przepisy stanowiące jej podstawę prawną. Późniejsze wydanie nowych przepisów, zastępujących przepisy uchylone, nie ma żadnego znaczenia dla trwałości decyzji, bowiem te nowe przepisy nie stanowiły podstawy prawnej pierwszej decyzji. W tej sytuacji odmowa uwzględnienia wniosku skarżących stanowi – ich zdaniem – naruszenia nie tylko art. 162 kpa lecz i ogólnych zasad postępowania administracyjnego. W dodatkowym piśmie z 14 XII 2004 r. skarżące zarzuciły naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 158 § 2 kpa przez zaniechanie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji z [...] IV 2004 r. Rozszerzając zarzuty skargi skarżące podniosły naruszenie art. 136, 138 § 1 i 2 i 162 § 1 pkt 1 kpa a także art. 7 i 27 oraz 107 § 3 kpa, przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia czy zaistniały okoliczności wskazujące na interes społeczny lub interes strony przemawiające za uwzględnieniem wniosku skarżących. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, iż wszystkie zarzuty ze skargi są nieuzasadnione a zaskarżona decyzja odpowiada wymogom obowiązującego prawa. Decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] IV 2004 r. została wydana w czasie obowiązywania przepisów wskazanych w niej jako podstawy prawne. Nie była ona kontrolowana przez organ II instancji w trybie postępowania odwoławczego, gdyż odwołanie stron kwestionujące wyłącznie datę wykonania nałożonych obowiązków zostało w całości uwzględnione przez organ I instancji na podstawie art. 132 § 1 kpa. Decyzja ta stała się więc prawomocna i ostateczna i wywołała trwałe skutki prawne (art. 16 § 1 kpa). Uchylenie lub zmiana tej decyzji mogła nastąpić tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w kodeksie postępowania administracyjnego,. Późniejsza zmiana części przepisów stanowiących prawną podstawę tej decyzji i zastąpienie ich nowymi przepisami nie czyni decyzji z [...] IV 2004 r. bezprzedmiotową. Bezprzedmiotowość decyzji, stanowiąca podstawową przesłankę stwierdzenia jej wygaśnięcia zgodnie z art. 162 § 1 kpa, jest następstwem zmiany w stanie prawnym tylko wówczas, gdy zmiana ta przewiduje taki skutek. Żaden z przepisów wskazanych przez skarżące, wprowadzonych do systemu prawnego z dniem 1 V 2004 r., nie przewidział bezprzedmiotowości wydanych przed tą datą decyzji organów inspekcji sanitarnej nakładającej obowiązki doprowadzenia lokalu gastronomicznego do stanu zgodnego z wymogami sanitarnymi. Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 IV 2004 r. wprowadzają również szereg wymogów sanitarnych dla takich lokali i mogłyby być podstawą takiej decyzji, gdyby była ona wydana po dniu 1 V 2004 r. Skarżące nie wykazały żadnej przesłanki uzasadniającej zaistnienie bezprzedmiotowości decyzji z [...] IV 2004 r. Nie jest w szczególności podstawą do tego (jak wskazano wyżej) stwierdzenie zmiany przepisów stanowiących podstawę decyzji, gdyż sama zmiana takiej podstawy nie ma wpływu na ukształtowany tą decyzją stan prawny (podobnie jak zmiana prawa w zasadzie nie ma wpływu na stan spowodowany prawomocnymi wyrokami wydanymi na podstawie zmienionych przepisów). W tej sytuacji zbędne było ustalenie istnienia pozostałych przesłanek z art. 162 § 1 kpa, w szczególności interesu przemawiającego za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji. Niezasadne są też zarzuty z pisma uzupełniającego skargę, dotyczące naruszenia norm proceduralnych zobowiązujących organ do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, bowiem wskazane tym pismem okoliczności nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnośnie zaś wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji należy wskazać, iż nie było to przedmiotem postępowania wszczętego jasnym w swej treści wnioskiem opartym o przepis art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Skarga podlega więc oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).