II SA/Bk 65/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie o umorzenie postępowania rozgraniczeniowego - oddala skargę.- H. i K. R. wnioskiem z dnia 19.07.2001 r. wystąpili o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego mającego na celu ustalenie przebiegu granicy działek położonych na terenie Z. o numerach geodezyjnych: [...] stanowiącej własność wnioskodawców oraz [...] stanowiącej własność miasta Z., pozostającej w użytkowaniu wieczystym J. K. K. i E. J. K. Postanowieniem z dnia [...].08.2001 r. nr [...] Burmistrz Miasta Z. wszczął postępowanie dotyczące rozgraniczenia przedmiotowych działek. Dnia 05.11.2001 r. zostały przeprowadzone czynności na gruncie z udziałem geodety. Punkty graniczne między działkami zostały ustalone w oparciu o dokumenty archiwalne pochodzące z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Z. Na podstawie dokumentacji geodezyjnej powstałej z odnowienia operatu ewidencji gruntów wyznaczono przebieg granicy. Z rozgraniczenia sporządzono protokół graniczny z treści którego wynika, iż małż. R. nie wyrazili zgody na proponowany przebieg granicy. Decyzją z dnia [...].02.2002 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000 r., nr 100, poz. 1086 ze zm.) Burmistrz Miasta Z. umorzył wszczęte opisanym postanowieniem z dnia [...].08.2001 r. postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Z. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy bieg sprawy, w konkluzji powołując się na treść art. 34 ust. 3 cytowanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stwierdził, iż z uwagi na brak zgody stron w przedmiocie ustalenia granicy, dalsze prowadzenie sporu należy do kompetencji sądu powszechnego. Omawiana decyzja stała się ostateczna. K. R. we wniosku z dnia 14.10.2004 r. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z dnia [...].02.2002 r. zarzucając, iż operat geodezyjny stanowiący jej podstawę sporządzony został wyłącznie w oparciu o dokumentację archiwalną znajdującą się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Z. Naruszone zostały tym samym przepisy § 3, § 9 ust. 1 pkt 3 oraz § 10 Rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14.04.1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości ( Dz. U. Nr 45, poz. 453). Dodatkowo wg wnioskodawcy organ błędnie przyjął, iż rozgraniczenie dotyczyło działek o nr geod. [...] ( zamiast działek [...]), sporna decyzja opisuje więc wyznaczenie punktów granicznych między działkami [...], które nie istnieją w żadnych dokumentach geodezyjnych. W konkluzji wnioskodawca wywiódł, iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności przepisów art. 7, art. 8 i 107 § 3 Kpa, gdyż nie został ustalony i wyjaśniony w sposób wyczerpujący stan faktyczny i prawny. Decyzją z dnia [...].11.2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu opierając się na treści § 3, § 4 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 14.04.1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości wywiedziono, iż operat techniczny ( błędnie nazywany przez wnioskodawcę operatem geodezyjnym) został sporządzony prawidłowo i w oparciu o właściwe dokumenty. Niezasadnym pozostaje również zarzut odwołującego się dotyczący niewykonania wywiadu terenowego i niewytyczenia granicy z oznaczeniem punktów granicznych, gdyż w aktach sprawy znajduje się protokół graniczny sporządzony na gruncie dnia 05.11.2001 r. z treści, którego wynika, iż strony postępowania rozgraniczeniowego zostały zapoznane z przebiegiem granicy oraz fakt zastabilizowania przez geodetę punktów granicznych słupkami metalowymi. SKO nie stwierdziło także naruszenia przepisów art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 Kpa wskazując jednocześnie, iż błędne oznaczenie działek geodezyjnych w uzasadnieniu decyzji jako nr [...] zamiast [...] podlega sprostowaniu jako błąd pisarski w trybie art. 113 § 1 Kpa. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy K. R. podnosił wcześniej powołane okoliczności. W załączeniu przedłożył plik dokumentów, takich jak: decyzje, wypisy z rejestru gruntów, plany sytuacyjne, opinia biegłego ze stadium sądowego i inne. Decyzją z dnia [...].01.2005 r. nr [...] SKO w Ł. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...].11.2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu powołując się na treść § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d rozporządzenia z dnia 14.04.1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości wywiodło, iż podstawowymi dokumentami na podstawie których ustalono przebieg granicy między działkami były " zarysy pomiarowe miasta Z. z 1997 r. przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Z. oraz wykazy współrzędnych punktów granicznych, wykazy miar oraz opisy topograficzne punktów". Dokumenty te były zdaniem organu wystarczające do ustalenia przebiegu granic. Ustosunkowując się kolejno do dokumentów wskazanych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy SKO wywiodło, iż zawierają one informacje wtórne ( powstałe na podstawie materiałów źródłowych, już wykorzystanych przez geodetę w toku prowadzonego postępowania) - nie wnoszą tym samym nowych informacji do ustalenia przebiegu spornej granicy oraz nie mają znaczenia dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy – o stwierdzenie nieważności. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko nie znajdując podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].02.2002 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku K. R. wywiódł, iż przedłożone przez niego dokumenty wnoszą do sprawy nowe okoliczności, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W trakcie prowadzonego postępowania SKO w Ł. nie oceniło całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, naruszając tym samym zasadę prawdy obiektywnej. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi nas skargę SKO w Ł. podtrzymało dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej nie było rozgraniczenie, a postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...].02.2002 r. umarzającej postępowanie w fazie administracyjnej i przekazującej sprawę na drogę postępowania sądowego. Taki, dwuetapowy sposób tego rodzaju postępowania przewidział ustawodawca w ustawie z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.). Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest nowym postępowaniem, a nie kontynuacją, czy ponownym rozpoznaniem pierwotnego przedmiotu. W tym postępowaniu, należącym do katalogu nadzwyczajnych środków wzruszenia ostatecznej decyzji obowiązkiem organu administracyjnego wyższego stopnia ( art. 157 § 1 Kpa) jest wyłącznie badanie, czy poddana kontroli decyzja nie jest obarczona którąś z wad enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 Kpa. Natomiast w postępowaniu tym nie rozpoznaje się ponownie merytorycznie " pierwotnej sprawy". Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 Kpa, może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja jest dotknięta w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia nieważności musi zaistnieć już w dacie wydania rozstrzygnięcia – co znaczy, iż decyzja, której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie wydania, przy czym niezgodność ta spełnia co najmniej jedną z przesłanek, ustawowo określonych, jako przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji. Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, iż decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, mającej charakter rażący. Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma miejsce wtedy, gdy w toku postępowania wyjaśniającego organ prowadzący postępowanie ustali, że nie występuje żadna z ustawowych przyczyn stwierdzenia nieważności ( vide: wyrok NSA z dnia 08.10.1999 r. sygn. IV SA 1646/97, publ. LEX nr 48679). W rozpatrywanej sprawie Sąd podzielił ocenę organu II instancji w zakresie niezaistnienia przesłanek nieważności z art. 156 § 1 Kpa w odniesieniu do decyzji Burmistrza Miasta Z. Podstawę prawą spornej decyzji z dnia [...].02.2002 r. stanowi - art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ustęp 1 wzmiankowanego przepisu wskazuje, iż jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Zgodnie z treścią ust. 2 cytowanego przepisu organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż małż. R. nie wyrazili zgody na ustalony w trakcie prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego przebieg granicy. Świadczy o tym protokół graniczny sporządzony przez uprawnionego geodetę dnia 05.11.2001 r. Organ działając zatem w ramach umocowania zawartego w cytowanej ustawie zasadnie przy oczywistym zaistnieniu przesłanek określonych w art. 34 ust. 1 na podstawie ust. 2 omawianego przepisu umorzył postępowanie i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Z. Zatem nie można zarzucić tej decyzji, jak oczekuje skarżący, wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych przez skarżącego art. 7, art. 8 i 77 Kpa. Pogwałcenie wymienionych wyżej zasad ogólnych postępowania ma charakter rażącego naruszenia prawa i stanowi podstawę nieważności decyzji w myśl art. 156 § 1 ust. 2 Kpa tylko wtedy, kiedy jest niewątpliwe i oczywiste. Sporna decyzja Burmistrza Miasta Z. została wywiedziona w oparciu o stan sprawy i prawidłowe podstawy prawne. Znalazło to odzwierciedlenie w uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia – spełniającego wymogi zawarte w dyspozycji art. 107 § 3 Kpa , w którym to organ przedstawił w sposób wyczerpujący zarówno okoliczności faktyczne, jak i przepisy prawne mające wpływ na takie, a nie inne rozstrzygnięcie sprawy. Trzeba zauważyć, że sporną decyzją z dnia [...].02.2002 r. organ administracyjny nie ustalił przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami nr [...], a wobec braku zgody stron na ustalenie granicy przekazał sprawę rozgraniczenia do dalszego merytorycznego rozpoznawania sądowi powszechnemu. Po przeprowadzeniu pełnego postępowania w trybie nieprocesowym, w którym każda ze stron mogła przedstawiać swoje twierdzenia i dowody, postanowieniem z dnia [...].08.2003 r. sygn. akt I Ns [...] sąd ten rozstrzygnął w przedmiocie rozgraniczenia spornych nieruchomości. Postanowienie to stało się prawomocne ( apelacja małż. R. oddalona wyrokiem z dnia 13.11.2003 r.). Postępowanie w sprawie niniejszej o stwierdzenie nieważności wszczęte przez K. R. wnioskiem z dnia 14.10.2004 r. miało faktycznie na celu ponowną weryfikację przebiegu granicy między działkami o nr geod. [...] – prawomocnie już ustalonej wskazanym wyżej postanowieniem SR w Z. Jak wyżej wykazano – rola nadzwyczajnej możliwości wzruszania decyzji ostatecznych jest inna i dopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności wyłącznie w sytuacji zaistnienia jednej lub kilku przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1 do 7 Kpa. Ta sytuacja nie wystąpiła i ocena SKO w tym przedmiocie w całości podlega akceptacji składu orzekającego w sprawie niniejszej. Odnośnie zarzutu skierowania rozstrzygnięcia z dnia [...].02.2002 r. do innych działek ( nr [...]), to ta omyłka pisarska wystąpiła wyłącznie we fragmencie uzasadnienia, natomiast rozstrzygniecie wyszczególnia prawidłowo działki nr [...]. W żadnym razie omyłka ta nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Z. Wobec stwierdzenia bezzasadności zarzutów skargi, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Odnośnie wniosku pełnomocnika uczestników postępowania o zwrot kosztów procesu - to zgodnie z treścią art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd pierwszej instancji upoważniony jest wyłącznie do zasądzenia kosztów od organu na rzecz skarżącego i wyłącznie w razie uwzględnienia skargi. Dlatego wniosek nie mógł zostać uwzględniony. W tym zakresie pozostaje aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowane na podstawie ustawy o NSA z dnia 11.05.1995 r. ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) sprowadzające się do tezy, iż osobom, których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego, ale uczestniczącym w postępowaniu na prawach strony, nie przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego bez względu na wynik postępowania sądowego (vide: wyrok NSA z dnia 08.04.1998 r., sygn. akt V SA 1306/97, publ. ONSA 1999/1/28).