II SA/Bk 650/04
WyrokWSA w Białymstoku2005-03-03
Skład orzekający: sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgadniające inwestycję w zakresie budowy kanalizacji sanitarnej i deszczowej może zostać wydane bez dogłębnej analizy wpływu inwestycji na środowisko, w tym na warunki higieniczne, oraz bez uwzględnienia specyfiki terenu i możliwości wystąpienia negatywnych skutków dla właścicieli sąsiednich nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, stwierdzając, że organy sanitarne nie przeprowadziły wystarczającej analizy wpływu planowanej inwestycji na środowisko i warunki higieniczne. Brak dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieuwzględnienie specyfiki terenu (położenie w niecce) oraz potencjalnych negatywnych skutków dla nieruchomości skarżących, a także brak ustosunkowania się do kwestii ochrony wód i gleby, stanowiło naruszenie przepisów KPA i ustawy Prawo ochrony środowiska.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi właścicieli działek na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., które utrzymało w mocy postanowienie Inspektora Powiatowego o pozytywnym uzgodnieniu inwestycji polegającej na budowie nawierzchni drogi wraz z kanalizacją deszczową i sanitarną. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów KPA i ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazując na brak analizy wpływu inwestycji na środowisko, w szczególności na ich nieruchomości położone w niecce, co mogłoby prowadzić do zalewania ich nieczystościami.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, stwierdził, że postanowienia te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi L. M., M. M., A. M., L. M. –W., L. L., J. L., K. L., M. L., E. K., M. K., I. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozytywnego uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na budowie nawierzchni drogi 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o numerze [...]z dnia 07 lipca 2004 roku, 2. stwierdza, że wymienione w punkcie pierwszym postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. na rzecz skarżących A. M., L. L., E. K. kwoty po 100 (słownie sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.
W postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie nawierzchni ul. Ż. w B. na działce o nr [...] wraz z budową kanalizacji deszczowej i sanitarnej z wcinką do ul. R. na działkach o nr nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], Prezydent Miasta B. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o uzgodnienie w/w inwestycji. We wniosku nadmienił, iż wcześniej zostało przeprowadzone postępowanie wstępne co do konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i postępowanie to zostało zakończone postanowieniem z dnia [...].04.2004r., w którym nie stwierdzono konieczności sporządzenia raportu.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., postanowieniem z dnia [...].07.2004r. uzgodnił pozytywnie planowane przedsięwzięcie. Wskutek zażalenia osób zainteresowanych, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymal w mocy postanowienie Inspektora Powiatowego, postanowieniem z dnia [...].08.2004r. o nr [...]. Organ II instancji stwierdził w uzasadnieniu, iż planowany kanał sanitarny, który będzie częściowo usytuowany na działkach prywatnych o nr nr[...],[...],[...],[...] nie będzie negatywnie wpływać na zdrowie ludzi, jeżeli zostanie zaprojektowany i wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną. Natomiast zastosowanie rodzaju rozwiązań projektowych nie leży w kompetencji Inspektora Sanitarnego.
W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku ( a także we wcześniejszym zażaleniu) właściciele działek o nr nr[...],[...],[...]objętych inwestycją – A. M., L. L., E. K., L. M., M. M., L. M. –W., J. L., K. L., M. L., M. K. i I. K.– zarzucili Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu I i II instancji naruszenie szeregu przepisów, przy wydawaniu postanowień uzgadniających pozytywnie inwestycję, a mianowicie : art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 7-11 k.p.a., art. 77 i 80 k.p.a., art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 48 ust. 2 i art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2001r. Nr 62, poz. 627).
Skarżący twierdzili, że inspektor sanitarny zobowiązany jest do uzgadniania projektów inwestycji nie tylko pod względem wymagań zdrowotnych ale i higienicznych w aspekcie ich wpływu na środowisko: czystości wód, gleby itp. Ponieważ nieruchomości skarżących położone są w niecce, co w przypadku wybijania studzienek będzie skutkowało zalewaniem nieczystościami z kanalizacji sanitarnej działek skarżących, a tych okoliczności Inspektor nie brał pod uwagę pomimo monitów właścicieli działek. Problem ten istnieje w chwili obecnej, a położenie kanalizacji doprowadzi do zwiększenia ilości ścieków zalewających działki skarżących. Zarzucono brak ustosunkowania się Inspektora, w uzasadnieniu postanowienia, do problemu warunków sanitarnych, które, zdaniem skarżących, nie będą zachowane. Inspektor nie wyjaśnił czy przedsięwzięcie nie naruszy wymagań higieniczno-zdrowotnych przy dużych opadach atmosferycznych, kiedy zalanie działek deszczówką i ściekami ze studzienek kanalizacji sanitarnej może doprowadzić do zanieczyszczenia gleb i wód gruntowych przy specyficznym ukształtowaniu terenu. Skarżący stwierdzili, że powinien być sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a jeśli sporządzenie raportu nie jest wymagane, to organ winien podać informacje, zgodnie z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska i zapoznać się z rodzajem, przewidzianej dla inwestycji, technologii i wariantami przedsięwzięcia.
Zdaniem skarżących, tylko montaż przepompowni rozwiązałby problem kanalizacyjno-sanitarny przy jednoczesnym wykluczeniu ewentualnego zalewania działek ściekami.
Na poparcie swego stanowiska skarżący przedłożyli materiały literatury fachowej dotyczące warunków terenowych zastosowania przepompowni oraz dołączyli "koncepcję odprowadzania ścieków" opracowana przez inż. S. G. upr. bud. (przy piśmie procesowym z dnia 9.02.2005r. złożonym do Sądu).
W odpowiedzi na skargę, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B., wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270), "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędna dla końcowego jej załatwienia".
Otóż osoby zainteresowane (skarżący w tej sprawie) nie były poinformowane o tym, że dnia [...].04.2004r. zapadło postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta B., ustalające, że nie zachodzi konieczność sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie nawierzchni ul. Ż. wraz z budową kanalizacji deszczowej i sanitarnej ( na które wbrew twierdzeniu organu, przysługiwało zażalenie – art. 51 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska).
Postanowienie powyższe zostało oparte na postanowieniu nr [...] z dnia [...].03.2004r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., w którym nie stwierdza się konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zainteresowane osoby nie brały udziału w postępowaniu, nie mogły przedstawić własnych argumentów.
Skoro Inspektor wydał powyższe orzeczenie (bez głębszego uzasadnienia) powołując art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.Nr 62, poz. 627), to słusznie podnoszą skarżący, w niniejszym postępowaniu, iż zaskarżone postanowienie nie zostało poprzedzone dogłębna analizą sprawy. Zgodnie z art. 48 ust. 3 w związku z art. 49 ust. 3 w/w ustawy,. Wnioskodawca miał obowiązek przedłożyć do wniosku dla Inspektora szczegółowe dane dotyczące przedsięwzięcia, zaś Inspektor winien dokonać analizy tych informacji (m.in. dotyczących rodzaju technologii, wariantów przedsięwzięcia itp. wymienionych szczegółowo w pkt 1-7 ust. 3 art. 49) i dać temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia.
Postanowienie organu I i II instancji nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia czym narusza przepis art. 124 § 2 k.p.a. Problem, podnoszony szeroko przez skarżących, został potraktowany powierzchownie i jak słusznie zauważają skarżący, z naruszeniem art. 3 ustawy z dnia 14.03.1985r. o państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998r. Nr 90, poz. 575) oraz art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.Nr 62, poz. 627).
Obok braku ustosunkowania się Inspektora do wyżej podniesionych kwestii, faktem jest, że Inspektor zawarł w orzeczeniu (jego uzasadnieniu) pogląd dotyczący, jedynie, braku negatywnego oddziaływania planowanej kanalizacji sanitarnej i deszczowej na zdrowie ludzi. Pominął, natomiast, milczeniem ocenę wpływu inwestycji na środowiskowe warunki higieniczne, do czego był zobligowany przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz.U. z 1998r. nr 90 poz. 575).
Powyższe uchybienia, sprowadzające się do braku wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz braku należytej oceny materiału dowodowego stanowią o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonych postanowień na mocy art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153 poz. 1270).-
ab
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło