II SA/Bk 650/14
PostanowienieWSA w Białymstoku2014-11-27
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako państwowa jednostka budżetowa, może zostać częściowo zwolnione od kosztów sądowych, jeśli dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na pokrycie tych kosztów, mimo że wykorzystało zaplanowane środki budżetowe na postępowania sądowe?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, będące państwową jednostką budżetową, nie zostało częściowo zwolnione od kosztów sądowych, ponieważ posiadało środki finansowe na rachunkach bankowych wystarczające na pokrycie wpisu sądowego. Organ ten powinien był wygospodarować środki na koszty sądowe w ramach posiadanych zasobów lub dokonać przesunięć między podziałkami klasyfikacji budżetowej, zgodnie z zasadą, że jednostka budżetowa powinna uwzględniać możliwość ponoszenia kosztów postępowań sądowych.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska. Kolegium argumentowało, że jest jednostką budżetową i wykorzystało wszystkie zaplanowane środki na koszty postępowań sądowych, a nieudzielenie pomocy stworzyłoby zagrożenie pozbawienia strony możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia. Sąd ocenił, że Kolegium dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J .W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska p o s t a n a w i a odmówić wnioskodawcy przyznania prawo pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. ,
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej również SKO, Kolegium) wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wartość środków trwałych SKO to 57.646,66 zł. Rok 2013 Kolegium zakończyło stratą w wysokości 2.195.895,96 zł. Na dzień
17 listopada 2014 r. na kontach bankowych wnioskodawcy było następujące środki finansowe: 5.000 zł – rachunek bieżący oraz 11.051,68 zł – Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. W uzasadnieniu swego wniosku SKO podniosło, iż jest jednostką budżetową i wykorzystało wszystkie środki budżetowe, jakie miało zaplanowane na rok bieżący na ponoszenie kosztów postępowań sądowych. Wobec znacznego zaangażowania środków budżetowych i obowiązujących reguł wykonywania budżetu państwa, w ocenie Kolegium, nieudzielenie takiej pomocy stworzy zagrożenie pozbawienia strony postępowania sądowoadministracyjnego, możliwości skorzystania z przysługujących mu środków zaskarżenia. Minister Finansów pokrywa bowiem wyłącznie koszty już poniesione, co powoduje, że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej kolegium musiałoby dokonać angażując środki przeznaczone na inne, niezbędne dla funkcjonowania tego organu wydatki. (k. 107 – 108).
Do wniosku SKO dołączyło sprawozdanie z wykonania wydatków budżetu państwa za okres od początku roku do 30 września 2014 r. (k. 96).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. jest państwową jednostką budżetową - art. 3 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). W roku 2013 SKO wykazało stratę w wysokości 2.195.895,96 zł. Wartość środków trwałych Kolegium to 57.646,66 zł. Na dzień 17 listopada 2014 r. na kontach bankowych wnioskodawcy było następujące środki finansowe: 5.000 zł – rachunek bieżący oraz 11.051,68 zł – Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. W uzasadnieniu swego wniosku SKO podniosło, iż wykorzystało wszystkie środki budżetowe, jakie miało zaplanowane na rok bieżący na ponoszenie kosztów postępowań sądowych.
W tym miejscu należy jednak stwierdzić, że SKO w B. posiada wydzielone w rocznym planie finansowym środki przeznaczone na pokrycie bieżących wydatków własnych. W rocznym sprawozdaniu widnieje, iż w 2014 r. do wykorzystania Kolegium miało kwotę 2.059.641 zł, natomiast wykorzystano kwotę 1.633.391,58 zł (k. 96). Dlatego też, wnioskodawca powinien, w ramach tych zasobów wygospodarować i przeznaczyć cześć funduszy na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej (w niniejszej sprawie w kwocie 373 zł).
Niewątpliwie Kolegium w granicach posiadanych środków powinno uwzględnić możliwość dochodzenia praw w postępowaniu sądowym oraz ponoszenia związanych z tym kosztów. W sytuacji, gdy środki przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych są niewystarczające to należy dokonać odpowiednich przesunięć pomiędzy podziałkami klasyfikacji budżetowej (podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie II GZ 163/13 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl/).
Tu raz jeszcze należy podkreślić, że środki finansowe, jakimi dysponuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w roku bieżącym, wielokrotnie przekraczają wysokość kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Podsumowując, w złożonym wniosku nie wskazano żadnych przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto na datę złożenia wniosku Kolegium posiada środki finansowe na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 16.051,68 zł, wystarczające na pokrycie wpisu sądowego w sprawie.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło