II SA/Bk 652/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-12-20
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego i jego wysokości, powierzchnia lokalu mieszkalnego powinna być ustalana na podstawie tytułu prawnego do lokalu, czy faktycznego władztwa nad nim?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tytułu prawnego do lokalu, a nie faktycznego władztwa. W przypadku współwłasności budynku, powierzchnia lokalu stanowiąca podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego jest proporcjonalna do udziału we współwłasności, a nie do faktycznie zajmowanej powierzchni. Sąd oddalił skargę, uznając prawidłowość wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego przez organy administracji.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, podając powierzchnię lokalu 42 m2 i miesięczne dochody 53,79 zł. Organ I instancji przyznał dodatek w kwocie 2,41 zł i ryczałt na opał w kwocie 40,30 zł, weryfikując powierzchnię lokalu do 27,77 m2 (1/3 udziału we współwłasności) i dochód do 72,30 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. zaniżenie powierzchni lokalu, niewłaściwe obliczenie ryczałtu na opał, naruszenie przepisów KPA oraz wyroku TK. Na rozprawie skarżący przedstawił decyzję o przyznaniu wyższego dodatku jego bratu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę
Skarżący J. M. w dniu [...] maja 2007 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku podał, że zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni 42 m2, a jego dochody za kwartał poprzedzający złożenie wniosku wynosiły 161,37 zł (miesięcznie 53,79 zł).
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. działając na podstawie przepisów art. 2 ust.1, art. 5 ust.4, art. 6 ust.1 -10, art.7 ust.1 i 5 i art. 8 ust. 1, 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. przyznał J. M., na okres od [...] czerwca 2007r. do [...] listopada 2007r., dodatek mieszkaniowy w kwocie 2,41 zł i ryczałt miesięczny na zakup opału w kwocie 40,30 zł. Kwoty należnych skarżącemu dodatków zostały wyliczone przez organ po uprzednim zweryfikowaniu wskazanej we wniosku powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego z 42 m2 na 27,77 m2, tj. 1/3 udziału skarżącego we współwłasności domu położonego w Z., przy ul. S. o łącznej o powierzchni 83,3 m2 oraz wysokości dochodu przy założeniu, że dochodem tym jest roczny przychód z przypadającej skarżącemu części gospodarstwa rolnego, wynoszący w przeliczeniu na miesiąc 72,30 zł. Miesięczne wydatki skarżącego związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego zostały wyliczone przez organ na kwotę 3,44 zł, na podstawie przedłożonej faktury VAT za wodę i ścieki za okres od [...] stycznia 2007r. do [...] marca 2007r. Pozostałe wydatki z uwagi na to, iż zajmowany przez skarżącego lokal mieszkalny nie jest wyposażony w centralne ogrzewanie, ciepłą wodę i gaz przewodowy, obliczono w formie ryczałtu, który łącznie zamknął się kwotą 57,58 zł. Po sumowaniu wydatków otrzymano kwotę 61,02 zł i kwota ta stanowiła miesięczne wydatki strony będące podstawą przyznania dodatku mieszkaniowego. Uwzględniając powyższe założenia organ przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy i ryczałt na zakup opału w łącznej kwocie 42,71 zł, co stanowił 70 % faktycznych wydatków ponoszonych przez stronę na lokal.
Z powyższą decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. nie zgodził się J. M. i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, tym samym dodatek mieszkaniowy na wodę i ścieki jest fikcyjny, ponadto skarżący jest odbiorcą energii elektrycznej należącym do grupy taryfowej G12, a nie jak przyjął to organ - G11. Dodatkowo podniósł, iż organ I instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu, naruszając w ten sposób przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Kolegium w pełni podzieliło ustalenia organu I instancji zarówno w zakresie konieczności weryfikacji podanego przez skarżącego dochodu oraz powierzchni mieszkalnej zajmowanego przez niego lokalu, jak i ryczałtowego obliczenia wydatków na lokal. Dokonane zaś przez Kolegium wyliczenia w zakresie należnego skarżącemu dodatku mieszkaniowego były tożsame z obliczeniami organu I instancji. Podkreślono jednocześnie, że organ I instancji uwzględnił taryfę G12 za energię elektryczną, oraz zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z której to możliwości strona skorzystała w dniu [...] czerwca 2007r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł J. M., podtrzymując generalnie argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji. Dodatkowo podniósł, iż zgodnie z §3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych ryczałt na zakup opału przysługuje według ceny za kilowatogodziny energii elektrycznej za ostatni okres rozliczeniowy, wynikający z ostatniej faktury, zgodnie z taryfą G12. Organ zastosował natomiast niewłaściwą cenę energii elektrycznej, bowiem nie uwzględnił podatku VAT. Zdaniem skarżącego organ dopuścił się także rażącego naruszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lutego 2005r., sygn. akt U 14/02, zgodnie z którym wyłączanie ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów z wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego, jest niezgodne z prawem. Nadto skarżący wskazał, iż w decyzji przyjęto zaniżoną powierzchnię lokalu, gdyż zajmuje on lokal o powierzchni 41,3 m2, a nie 27,77 m2. Jednocześnie stwierdził, iż organ nie może ingerować w stosunki cywilne pomiędzy współwłaścicielami i na tą okoliczność przywołał treść art. 195,196,199 i 206 Kodeksu cywilnego.
Na rozprawie sądowej w dniu 18 grudnia 2007r. skarżący okazał dodatkowo decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] października 2007r. przyznającą na rzecz K. M. dodatek mieszkaniowy w kwocie 49,27 zł, na okoliczność wykazania, że przyznany na rzecz jego brata dodatek mieszkaniowy jest wyższy przy niezmienionym stanie faktycznym i cenie energii elektrycznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło
o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, iż do obliczenia wysokości ryczałtu przyjęto cenę energii dla gospodarstw domowych za ostatni okres rozliczeniowy z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, według taryfy G12. Przyjęta zaś do obliczenia dodatku mieszkaniowego - cena jest ceną brutto i uwzględnia podatek VAT. Przywołany natomiast przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy stanu prawnego nie mającego zastosowania w sprawie. W odpowiedzi zaś na zarzut skargi dotyczący powierzchni lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego, wyjaśnił, iż wartość ta wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 1984r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Podniesione w skardze zarzuty nie mogły zatem doprowadzić do uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2007r. Sąd nie dopatrzył się również uchybień, które nie zostały podniesione w skardze, a których stwierdzenie prowadziłoby do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na wstępie wskazać należy, iż podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, póz. 734 z późn. zm.), oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817 z późn. zm.), regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości, finansowania i wypłacania dodatków mieszkaniowych.
Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że zarzut przyjęcia w zaskarżonej decyzji zaniżonej powierzchni lokalu, jako bezzasadny nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący podniósł, że zajmuje lokal o powierzchni 41,3 m2, taką też powierzchnię wpisał we wniosku, a nie jak przyjęły to organy administracyjne 27,77 m2.
Stosownie do treści art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jednym z warunków przyznania dodatku mieszkaniowego jest posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Takim tytułem prawnym jest m.in. prawo własności lub współwłasność samodzielnego lokalu mieszkalnego - ust. 1 pkt 3 art. 2 ustawy. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 2 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje tylko na podstawie jednego tytułu prawnego wymienionego w art. 2 ust. 1 ustawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że J. M. posiada tytuł prawny do 1/3 budynku mieszkalnego, którego ogólna powierzchnia wynosi 83,3 m2 (postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 1984 r. w sprawie [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J. T. - k. 6 akt organu I instancji). Tym samym uznać należy, że organy administracyjne obu instancji zasadnie przyjęły, że tylko powierzchnia 27,77 m2 może być podstawą obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego (1/3 z 83,3 m2), a nie powierzchnia 41,3 m2, jaką podał we wniosku skarżący, bowiem na taką powierzchnię nie dysponuje on tytułem prawnym. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność faktycznego korzystania przez skarżącego z większej powierzchni niż wskazuje na to udział w prawie własności budynku, albowiem jak stanowi art. 2 ust.1 pkt.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy dla osób zamieszkujących w lokalach mieszkalnych, znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność, jest związany z prawem, a nie faktycznym władztwem. Wbrew, zatem twierdzeniom skarżącego organ zasadnie zweryfikował podaną we wniosku powierzchnię lokalu mieszkalnego, opierając się w tym względzie na postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 1984r. o stwierdzeniu nabycia spadku.
Chybiony jest również zarzut nieuwzględnienia przy obliczaniu ryczałtu za opał okoliczności, że skarżący jest odbiorcą energii elektrycznej należącym do grupy taryfowej G12, co wynika z przedłożonej przez niego faktury. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) w § 3 stanowi, że "... za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy...". Z powyższej regulacji wynika, iż wartość kilowatogodziny za energię elektryczną jest wartością decydującą o wartości przyznanego ryczałtu, a organ administracyjny ustalając wysokość należnego ryczałtu jest związany równowartością kilowatogodziny za energię elektryczną wynikającą z rachunku za ostatni okres rozliczeniowy.
W przedmiotowej sprawie do obliczenia wysokości ryczałtu na zakup opału organy przyjęły cenę 5 kWh energii elektrycznej, według przedłożonej przez skarżącego faktury VAT [...] wystawionej w dniu [...] marca 2007r., z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych. Z przedmiotowej faktury wynika, że skarżący jest odbiorcą energii elektrycznej zakwalifikowanym do grupy taryfowej G12. W związku z tym, iż organy administracyjne wyliczając wysokość ryczałtu na zakup opału oparły się wyłącznie na cenach i wartościach wynikających z przedłożonej faktury VAT, tym samym wartość kilowatogodziny energii elektrycznej została wyliczona według prawidłowej grupy taryfowej, tj. G12. Tylko taka, bowiem grupa została uwzględniona na przedmiotowym rachunku. Wobec powyższego bezzasadnym pozostaje zarzut niewłaściwego przyjęcia ceny energii elektrycznej za 1 kWh według taryfy G11.
Wskazać również należy, iż organ odwoławczy w sposób szczegółowy wyliczył wysokości ceny 1 kWh, przyjmując – zgodnie z przedłożoną fakturą, iż w okresie od [...] września 2006r. do [...] marca 2007r. skarżący zużył łącznie 690 kWh, opłata za zużytą energię wyniosła 271,35 zł brutto. Od tej kwoty odjęto kwotę opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych w wysokości łącznie 36,03 zł, uzyskując średnią ceną zużytej 1 kWh, według taryfy G12 na poziomie: 0,3410 zł brutto (271,35 zł – 36,03 zł = 235,32 zł : 690 kWh = 0,3410 zł). Przyjęta cena jest ceną brutto z podatkiem VAT. Wbrew, zatem twierdzeniom skarżącego organ ustalając cenę 1 kWh uwzględnił 22 % podatek VAT.
Niesłuszny okazał się również argument rażącego naruszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lutego 2005r. (sygn. akt. U 14/02), gdyż, dotyczy on przepisu art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Dodatkowo podkreślić należy, iż w rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego został złożony przez skarżącego w dniu [...] maja 2007r. Decyzja o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego w kwocie 42,71 zł, na okres od [...] czerwca 2007r. do [...] listopada 2007r., została wydana w dniu [...] czerwca 2007r. Podstawą jej był dochód skarżącego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku, oraz miesięczne wydatki, które w przedmiotowej sprawie ograniczyły się do kwoty opłat za wodę i ścieki, według faktury VAT Nr [...] z dnia [...] marca 2007r.
Tymczasem okazana przez skarżącego na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007r. decyzja o przyznaniu jego bratu – K. M. dodatku mieszkaniowy w kwocie 49,27 zł, została wydana w dniu [...] października 2007r. Podstawą naliczonego dodatku były zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego, inne okoliczności faktyczne, przez które należy rozumieć nie tylko dochód strony i jej miesięczne wydatki, ale i koszt zużytej energii elektrycznej (zgodnie z przedłożona prze stronę - fakturą VAT). Potwierdzeniem tego, iż powołane wyżej decyzje opierały się na innych okolicznościach faktycznych jest chociażby kwota miesięcznych wydatków, które w decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego K. M. została określona na: 0,00 zł, a w decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego skarżącemu na kwotę: 3,44 zł. Dodatkowo należy wskazać, iż podstawą wyliczenia wskazanych wyżej dodatków mieszkaniowych były inne faktury za energię elektryczną, o czym może świadczyć przyjęta przez organ przeciętna cena 1 kWh, która w zaskarżonej decyzji wynosi 0,3410 zł, a w decyzji z dnia [...] października 2007r. – 0,4168 zł. Wobec powyższych okoliczności, nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego o wydaniu dwóch decyzji o odmiennej treści przy niezmienionym stanie faktycznym i cenie energii elektrycznej.
Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na oddalenie skargi nie mógł zostać uwzględniony wniosek J. M. o zwrot kosztów postępowania w wysokości 34,20 zł, albowiem zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd – przepis art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło