II SA/Bk 652/17

WyrokWSA w Białymstoku2018-02-13

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marek Leszczyński, Mieczysław Markowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego zasadnie odmówiły nakazania inwestorom sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w sytuacji stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym rozbiórki części istniejącego budynku i jego przebudowy?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego zasadnie odmówiły nakazania sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, ponieważ stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym zakresie rozbiórki i przebudowy, nie były istotne w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i mieściły się w definicji przebudowy. Ponadto, wykonane roboty budowlane, mimo pewnych niezgodności, zostały ocenione jako wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stanowiły zagrożenia dla życia ani mienia, a ewentualne szkody mogą być dochodzone w innym trybie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. B. i L. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazania inwestorom E. i M. S. sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Organy stwierdziły niezgodność prowadzonych robót rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, w tym zakresie rozbiórki części istniejącego budynku i zastosowania innych materiałów izolacyjnych. Skarżący zarzucali inwestorom samowolę budowlaną i zniszczenie ich budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi E. B. i L. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn.zm.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...].05.2017 r. Nr [...] odmawiającą nakazania inwestorom E. i M. S. sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w sprawie realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego na działce o Nr. geod. [...] przy ul. [...] w B. Decyzje tę organ podjął w następującym stanie faktycznym i prawnym: W związku z interwencjami Pani E. B. w sprawie prowadzonej na działce o Nr [...] przy ul. [...] w B. rozbudowy, przebudowy i nadbudowy budynku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. przeprowadził kontrolę prowadzonej budowy. Stwierdził, iż roboty budowlane są prowadzone przez E. i M. S. na podstawie decyzji z dnia [...].07.2016 r. Nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta B. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego. Organ stwierdził niezgodność prowadzonych robót z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę w postaci: 1) dokonania rozbiórki budynku w części istniejącej do przebudowy pozostawiając niewielki fragment około 2 m długości i 1,50 m wysokości od strony ul. [...], 2) dokonania rozbiórki stropu w części istniejącej do przebudowy na całej wysokości ściany, 3) od strony działki przy ulicy [...] położony został styropian o różnej grubości zamiast wełny mineralnej według projektu, 4) brak rdzeni żelbetonowych w ścianie od strony ul. [...]. Ponadto w toku kontroli stwierdzono też w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w narożach ścian przy granicy z terenem inwestycji pionowe spękania tynku. Zobowiązano w związku z tym do przedłożenia przez inwestorów oceny oddziaływania przedmiotowej budowy na istniejący budynek mieszkalny przy ulicy [...]. Z oceny przedłożonej przez inwestorów wynikało, że spękania tynku mogły powstać na skutek prowadzonych robót jednakże nie stanowią one zagrożenia dla życia i mienia. Z kolejnej oceny technicznej dotyczącej prawidłowości i zgodności z obowiązującymi przepisami odnoście elementów wykonanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym wynikało, ze rozebrane stropy i ściany które miały być wykorzystane w procesie budowlanym zostały zastąpione nowymi elementami, które są wystarczające do przejęcia sił wewnętrznych spowodowanych obciążeniami stałymi i eksploatacyjnymi. Stwierdzono też, że wykonana izolacja pomiędzy ściana szczytową sąsiedniego budynku i murowaną budowlanego budynku spełnia warunki oddzielenia pożarowego. Wykonane też zostały zgodnie z dokumentacją techniczną rdzenie w ścianie szczytowej od strony przyległego budynku zapewniające sztywność ściany. Wykonane roboty zostały ocenione jako wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Pomiar wysokości budynku wykazał, że w najniższym punkcie od strony ul. [...] ma wysokości 5,30 m, po wykonaniu posadzek wysokość ta wyniesie 5,12 m zamiast projektowanej 5,30, a od strony kalenicy wysokości 8,22 zamiast 8.05 m. Na podstawie tych ustaleń po wszczęciu postępowania do którego został zobowiązany postanowieniem P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał decyzję w dniu [...].05.2017 r. znak [...] odmawiającą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane nakazania inwestorom Państwu E. i M. S. sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w sprawie realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego na działce Nr geodezyjny [...] przy ulicy [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę nie mieszczą się w regulacji przepisów art. 36 a ust 5 i 5a ustawy prawo budowlane z 1994 r. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Panią E. B. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ podzielił ustalenia organu I instancji co do odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego stwierdzając jednocześnie że odstępstwa te nie są istotne w świetle uregulowań wskazanych z art. 36 a ust 5 a ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Wykonane roboty budowlane mieszczą się w definicji przebudowy określonej w art. 3 pkt 7 a ustawy Prawo budowalne. Organ wskazał też, że nie jest istotnym odstępstwem zmiana wysokości budynku, ponieważ faktycznie wysokość ogniomuru przekraczała wysokość o 1,54 % - 2,11 % ale mieści się w granicach tolerancji (błędu pomiarowego) art. 36 a ust 5 a ustawy prawo budowlane. Nie zmienił się także obszar oddziaływania obiektu ani też naruszenia przepisów techniczno budowlanych w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Organ stwierdził też, że w tych okolicznościach nie było podstawy do zastosowania art. 48 prawa budowlanego jak to wnosiła odwołująca się E. B., ani też zastosowania procedury z art. 50 – 51 ustawy. W skardze na powyższą decyzję skarżący E. B. i L. B. podnieśli następujące okoliczności: Inwestorzy według oceny skarżących rozebrali całkowicie istniejący budynek pomimo, iż posiadane przez nich pozwolenie na przebudowę nie przewidywało rozbiórki w takim zakresie co należy ocenić że obecnie budynek jest budowany w warunkach samowoli. Dlatego rozbiórka bez zezwolenia narusza art. 31 ust 2, 3, 4 i 5 prawa budowlanego. Budowa nowego budynku w miejscu rozebranego jest prowadzona bez wymaganego prawem pozwolenia narusza więc art. 28 ust 1 prawa budowlanego. W tej sytuacji nie ma znaczenia czy stwierdzone przez organy odstępstwa są istotne czy nie, ponieważ zakres rozbiórki starego budynku wskazuje na fakt że inwestorzy dokonali tego bez stosownego pozwolenia, a tym samym wybudowanie w miejscu rozebranego budynku nowego budynku nastąpiło też bez pozwolenia na budowę co uzasadnia zastosowanie art. 48 prawa budowlanego. Nadto skarżący podnieśli, że w wyniku wykonanych robót ich budynek uległ zniszczeniu, a rozebranie ogniomuru i częściowo komina oraz zamiana izolacji wełny mineralnej na styropian spowodowała pogorszenie ochrony przeciwpożarowej co narusza art. 5 ust 1 b ustawy prawo budowlane oraz art. 207 § 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Na tej podstawie skarżący wnosili o uznanie o rozbiórki starego budynku, częściowej rozbiórki starego komina, ogniomuru oraz budowy zamiennego budynku jako samowoli budowlanych oraz nakazanie inwestorom doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem, - nakazania wykonania planów zastępczych dla nowo budowanego budynku ze względu na umiejscowienie planów budowy częściowo na moje działce i zaznaczenia na planie granicy działki i budynku na końcu starego komina od strony M. S. - dostosowania nowego zamiennego budynku do wymiarów mojej części budynku na granicy działki i w odległości 3 metrów od niej, - nakazania doprowadzenia byłej ściany działowej do parametrów ściany zewnętrznej i usunięcia zniszczeń spowodowanych rozbiórką i samowolą budowlaną inwestora, szczególnie doprowadzenia komina i ogniomuru do stanu pierwotnego, rozłączenia fundamentu łączącego oba budynki na linii rozgraniczającej działki, - dokonać wymiany styropianu na wełnę mineralną zgodnie z art. 50 i 51 ustawy prawo budowlane, - nakazania inwestorowi naprawienia ścian praktycznie w całym budynku i ponownego ich pomalowania, - nakazania powołania przez organ na koszt inwestora niezależnego rzeczoznawcy w celu ustalenia sposobu naprawy dokonanych zniszczeń w budynku i kontroli stanu fundamentów, - nakazania inwestorowi obcięcia dachu na ogniomurze wystającego nad moją działkę oraz wniósł o zwrot kosztów postepowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skarga jest niezasadna albowiem Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych nie stwierdził aby zachodziły podstawy do jej uchylenia o których mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawowy zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 48 prawa budowalnego z 1994 r. polegający na braku jego zastosowania w sytuacji braku pozwolenia na rozbiórkę budynku i wybudowania w jego miejscu nowego budynku Sąd uznaje za nieuzasadniony. Roboty budowlane, które podjęli inwestorzy związane z rozbiórką budynku i rozpoczęciem robót mających na celu wybudowanie nowego budynku mają oparcie w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowy i udzielającej Panu M. S. i Pani E. S. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego (powierzchnia zabudowy po rozbudowie 110,03 m2, kubatura po rozbudowie i nadbudowie 644,00 m3) na działce o numerze geodezyjnym [...] obręb [...]. przy ulicy [...] A w B. Zasadnie tedy organ po przeprowadzeniu kontroli wykonanych robót i stwierdzeniu odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przeprowadził postępowanie w kierunku zastosowania art. 51 ust 1 pkt 1 – 3 prawa budowlanego. Stwierdzone odstępstwa od projektu polegające na rozbiórce stropu i ścian w większym zakresie niż przewidziane w projekcie jako elementy do przebudowy i odtworzenie w ich w miejscu nowych elementów konstrukcyjnych zasadnie zostały uznane przez organ jako nieistotne, nie zostały bowiem wykazane przez ustawodawcę jako odstępstwa istotne w rozumieniu art. 36 a ust 5 pkt 1 – 5 ustawy prawo budowlane z 1994 r. Roboty te mieszczą się w definicji przebudowy określonej w art. 3 pkt 7 a prawa budowalnego, a ich przebudowa ze względu na zły stan techniczny ujawniony w trakcie realizowanej została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną co potwierdza ocena techniczna wykonana przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Z oceny tej wynika także że wspólne fundamenty stanowiące oparcie na podłożu ścian przyległych budynków zostały zrealizowany przez podbicie już istniejącego i zapewnia wystarczające wymiary do przejęcia obciążeń przez grunt w poziomie posadowienia. Zasadnie też organ stwierdził, iż nie ma podstaw do uznania, że izolacja wykonana pomiędzy ścianą szczytową i ścianą sąsiedniego budynku nie spełnia warunków oddziaływania pożarowego. Z tej samej oceny technicznej wskazanej powyżej wynika, że wykonana izolacja między ścianą szczytową sąsiedniego budynku, a murowaną obecnie spełnia warunki oddzielenia pożarowego, również ściana oddzielenia przeciwpożarowego spełnia parametry techniczne co poparte zostało obliczeniami stanowiącymi załącznik do tejże oceny. Prawidłowo też organ ocenił ustalenia organu I instancji oparte na przeprowadzonych pomiarach dotyczących wysokości. Przekroczenie wysokości w stosunku do projektowanej w granicach 1,54 – 2,11 % zasadnie zostało ocenione jako mieszczące się w granicach tolerancji /błędu pomiarowego, a przy tym przy braku zwiększenia oddziaływania obiektu zasadnie zostało ocenione jako nieistotne odstępstwo od projektu. Sąd zauważa, iż w związku z podnoszonymi w toku budowy zastrzeżeniami skarżących co do prowadzonej budowy organ przeprowadzał liczne kontrole skutkujące nałożeniem na inwestorów przedłożenia ocen wykonanych robót oraz odstępstw od projektu. Wyniki tych kontroli jak i oceny techniczne przeprowadzone przez uprawnione osoby stanowiły podstawę ustaleń dokonanych przez organy. Ustaleń tych które w ocenie Sądu są prawidłowe skarżący nie podważyli żadnym dowodem, prezentując jedynie odmienną ocenę dotyczącą wykonanych robót i skutków oddziaływania na ich budynek. W tym zakresie została także sporządzona ocena techniczna przez osobę z uprawnieniami budowlanymi do kierowania robotami budowlanymi z której wynika że wykonane roboty mogły mieć wpływ na powstanie w budynku skarżących zarysowań w ścianach jednakże nie stanowią one zagrożenia dla życia i mienia i budynek może być użytkowany. Nie istniała zatem podstawa do ingerencji w tym zakresie organów budowlanych, ewentualne szkody o ile są wynikiem wykonanych robót przez inwestorów mogą być przedmiotem roszczeń w innym trybie. W ocenie Sądu nie doszło zatem w sprawie do naruszenia art. 48 ani też 51 ust 1 pkt 1 – 3 ustawy prawo budowlane. skarga tym samym jako niezasadna podlegała oddaleniu stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło