II SA/Bk 653/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-04-25

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia strony z tych kosztów z mocy prawa w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej podlega umorzeniu, ponieważ skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. W pozostałym zakresie, dotyczącym ustanowienia adwokata, prawo pomocy zostało przyznane, gdyż skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
H. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżąca podała, że jej miesięczny dochód wynosi 2.412 zł z emerytury, posiada mieszkanie, ale nie oszczędności, jest schorowana i ponosi znaczne wydatki. Wnioskodawczyni przedłożyła dokumenty potwierdzające dochody i wydatki.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata A. S. w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. H. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata A. S. podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącej stanowi emerytura w kwocie 2.412 zł. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 (wartości 150.000 zł). Poza tym nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżąca jest osobą schorowaną. Dodatkowo pomaga finansowo córce, która pracuje na umowę o zastępstwo. Do jej wydatków należy zaliczyć opłacenie: kredytu w kwocie 10.000 zł – 502 zł, czynszu za mieszkanie – 390 zł, energii elektrycznej – 85 zł, telefonu komórkowego – 60 zł, telefonu stacjonarnego – 65 zł, ubezpieczenia na życie – 123 zł, lekarstw – 100 zł, biletu miesięcznego – 40 zł, ubezpieczenia mieszkania rocznie – 130 zł, podatku gruntowego rocznie – 70 zł, pomocy finansowej córki – 100-150 zł (k. 60-65, 81-82). Do wniosku skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające uzyskiwane dochody i ponoszone wydatki (k. 67-77). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy ustalenia opłat za pobyt domu pomocy społecznej, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez H. R. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku skarżąca dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, że wysokość jej miesięcznego dochodu to kwota 2.412 zł z tytułu emerytury. Skarżąca poza niewielkim mieszkanie, nie posiada żadnego majątku i oszczędności. Skarżąca jest osobą schorowaną, ponosząca zwiększone wydatki na leczenie. Koszt miesięcznego utrzymania skarżącej zamyka się kwotą około 1.532 zł. Ponadto skarżąca ponosi koszty zakupu żywności oraz w miarę możliwości pomaga córce, która pracuje na umowę o zastępstwo. W tym miejscu należało zatem stwierdzić, że wysokość miesięcznego dochodu skarżącej wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Ponadto skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji należy skonstatować, iż skarżąca nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło