II SA/Bk 654/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi M. Z od Skarbu Państwa kwotę [...] ([...]) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 1991 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. ABC (prawo jazdy nr [...]). U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2007 r. K. C. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 1991 r. znak: [...] wydanej z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w B. w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. ABC (prawo jazdy nr [...]). W wyniku rozpoznania sprawy Kolegium powołując się na treść art. 58 kpa nie uwzględniło powyższego wniosku. Organ podkreślił, iż zgodnie ze wskazanym przepisem, w razie uchybienia terminu (również do wniesienia odwołania) należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie nieprzywracalnym, to jest w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wraz z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W tym stanie prawnym wskazano, iż prośba o przywrócenie terminu uwarunkowana jest obowiązkiem wykazania przez zainteresowanego uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), przy czym sama możliwość wniesienia takiej prośby jest warunkowana również terminem, którego przywrócenie jest niedopuszczalne (§ 2 i 3). Tymczasem w realiach niniejszej sprawy wnioskodawca nie przedstawił jakiejkolwiek przyczyny uchybienia terminowi, jak też nie wskazał okoliczności, które wskazywałyby na powstanie uchybienia bez jego winy, nie wniósł też odwołania od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B.. Powyższe obligowało Kolegium do odmowy przywrócenia terminu na podstawie art. 59 kpa. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem K. C. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., w której podał, iż wcześniej nie otrzymał decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B., stąd się od niej nie odwoływał. W tym czasie przebywał za granicą. Podpis zaś na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji nie jest jego podpisem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Stosownie do art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność skarżonych aktów prawnych, to jest ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonym postanowieniu zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Przesłanki przywrócenia terminu zostały określone w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa i są to cztery warunki, które muszą zostać spełnione łącznie. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminu, drugą – wniesienie prośby o przywrócenie terminu, trzecią - konieczność dochowania 7 – dniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminy, zaś czwartą - dopełnienie czynności, dla której określony był termin. W świetle powołanego wyżej przepisu osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić brak swej winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Strona nie jest zatem obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy, wystarczy jedynie że uprawdopodobni zaistnienie powyższej okoliczności. Przedmiotem uprawdopodobnienia jest zatem okoliczność braku winy. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreśla się przy tym, iż jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, przerwę w komunikacji, pożar, powódź, itp. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 3, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2000, str. 291 i 292). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, iż skarżący w konkretnym przypadku nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 1991 r. nastąpiło bez jego winy. A zatem już pierwsza przesłanka warunkująca przywrócenie terminu nie została spełniona. Podnoszone natomiast na etapie postępowania sądowoadministracyjnego okoliczności również nie mogłyby stanowić uprawdopodobnienia braku winy. Skarżący podał, iż nie otrzymał decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 1991 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż w tym czasie przebywał za granicą i dlatego też się od niej nie odwoływał. Podpis zaś znajdujący się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie jest jego podpisem. Tymczasem zauważyć należy, iż przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dotyczy decyzji z dnia [...] listopada 1991 r., a zatem wydanej przeszło 16 lat temu. Jak wynika z akt sprawy powyższa decyzja została doręczona skarżącemu (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 26 akt administracyjnych). K. C. twierdzi wprawdzie, iż nie mógł jej odebrać, gdyż w tym czasie przebywał za granicą, to jednakże w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy, na pytanie referendarza sądowego o dochody osiągnięte w związku z pobytem za granicą, skarżący wyraźnie oświadczył, iż nie był za granicą (k. 13 akt sądowych). Wskazana zatem okoliczność w ocenie Sądu budzi uzasadnione wątpliwości. Nadto w realiach niniejszej sprawy znamiennym pozostaje również fakt, iż skarżący przez 16 lat nie kwestionował prawidłowości pokwitowania odbioru w/w decyzji. Marginalnie podnieść należy, iż ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż w każdym stadium postępowania administracyjnego skarżący brał czynny udział i był powiadamiany o podjętych rozstrzygnięciach, co pozwala sformułować pogląd, iż miał wiedzę o cofnięciu przedmiotową decyzją jego prawa jazdy. Niezależnie jednak od powyższego stwierdzić należy, iż prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie prawdziwości podpisu widniejącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru powyższej decyzji, wykracza poza kompetencje organów administracji, jak również Sądu. Jeżeli jednak podpis ten został złożony przez inną osobę niż podana, jako podpisująca, to składająca taki podpis osoba popełniła czyn podlegający ściganiu w trybie przepisów kodeksu karnego. W tej sytuacji skarżącemu przysługuje prawo powiadomienia o zaistniałym zdarzeniu prokuratora lub organów ścigania. W tym miejscu godzi się jednak podkreślić, iż wykazanie, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu stanowi wyłącznie podstawę wznowienia postępowania, nie może natomiast wypełniać przesłanek przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia odwołania od decyzji. Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym w sprawie sygn. akt II GZ 23/05 przez NSA, jeżeli strona twierdzi, iż nie zaszła okoliczność powodująca rozpoczęcie biegu terminu (nie doręczono do rąk strony przesyłki), to tego rodzaju argumentacja pozostaje bez związku z przedmiotem postępowania o przywrócenie terminu. W tych uwarunkowaniach uznać należy, iż Kolegium mając na uwadze ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny właściwie oceniło, iż skarżący nie spełnił przesłanek określonych w art. 58 kpa, które jak już wyżej podniesiono powinny być spełnione łącznie. Dopiero bowiem łączne spełnienie tych warunków oznacza obowiązek pozytywnego załatwienia sprawy. W realiach niniejszej sprawy taka sytuacja ponad wszelka wątpliwość nie miała miejsca. Stąd podzielając w pełni ocenę wniosku dokonaną przez organ, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł.