II SA/Bk 657/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku w części oddala skargę. Skarg została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. 1. Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 50 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane, wstrzymał S. K. prowadzenie robót budowlanych przy realizacji budynku warsztatu mechaniki pojazdowej o powierzchni zabudowy 393.20 m2, powierzchni użytkowej 519.30 m3, kubaturze 2366.20 m3, zlokalizowanego na działkach oznaczonych nr geodezyjnym [...] i [...] wzdłuż granicy z działką oznaczoną nr geodezyjnym [...], położonych w miejscowości K., gmina J. i jednocześnie nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestycja została rozpoczęta na podstawie następujących decyzji: - Naczelnika Gminy J. z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę; - Naczelnika Gminy J. z dnia [...] czerwca 1990 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany aneksu do pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1989 r.; - Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na rozbudowę warsztatu. Wskazano, że inwestor dopuścił się odstępstw od ww. pozwoleń na budowę polegających na: realizacji dodatkowych pomieszczeń piwnicznych z przeznaczeniem na kotłownię i magazyn; zmianie gabarytów obiektu (rozbudowa), o pomieszczenie o wymiarach 3.50 m x 10.25 m, w którym znajduje się centrala wentylacji mechanicznej; zainstalowaniu komory lakierniczej; rozbudowie obiektu o dodatkowe kanały naprawcze wewnątrz i na zewnątrz obiektu; zmianie geometrii dachu części obiektu od strony zachodniej i wschodniej; zmianie wysokości i rezygnacji z części użytkowej budynku w części piętra od strony zachodniej; zamontowaniu dodatkowej instalacji - wyrzutni powietrza na części piętra. W trakcie czynności wyjaśniających ustalono zły stan techniczny obiektu od strony południowej - pęknięcia ścian osłonowych murowanych z bloczków silikatowych, natomiast na elewacji od strony południowej stwierdzono brak nadproży okiennych i wyprawy elewacyjnej. Ponadto organ ustalił, że część obiektu wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1989 r. i z dnia [...] czerwca 1990 r. została przyjęta do użytkowania, natomiast część objęta pozwoleniem z dnia [...] grudnia 1995 r. nie posiada pozwolenia na użytkowanie. 2. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. powiatowy organ nadzoru budowlanego nakazał inwestorowi sporządzenie w terminie do dnia 30 sierpnia 2011 r. 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku warsztatu mechaniki pojazdowej, uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót budowlanych, a także roboty wynikające z przedłożonej przez inwestora ekspertyzy technicznej. 3. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], Starosta B. uchylił w trybie art. 36a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1989 r. i z dnia [...] czerwca 1990 r., a decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], organ ten uchylił pozwolenie na budowę z dnia [...] grudnia 1995 r. W związku z powyższym, a także po przedłożeniu przez inwestora zamiennego projektu budowlanego powiatowy organ nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. zatwierdził ww. projekt i zezwolił inwestorowi na wznowienie robót budowlanych a także nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli D. i T. R., rozstrzygnięciu zarzucając naruszenie: art. 7 ustawy - Prawo budowlane poprzez niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego usytuowanie obiektu, a także art. 51 ust. 4 ww. ustawy poprzez umożliwienie legalizacji samowoli budowlanej, a nie jej rozbiórkę. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego i zezwolenia na wznowienie robót budowlanych. Na ww. decyzję skargę do sądu administracyjnego wywiedli D. i T. R., który to wyrokiem z dnia [...] lipca 2012 r., [...] uchylił obie decyzje organów nadzoru budowlanego. 4. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia braków w przedłożonej dokumentacji projektowej w terminie 30 dni liczonym od dnia otrzymania ww. postanowienia (szczegółowo opisanych w sentencji rozstrzygnięcia). Po przedłożeniu przez inwestora poprawionego projektu budowlanego zamiennego oraz zbadaniu jego zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] powiatowy inspektor nadzoru budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny i zezwolił inwestorowi na wznowienie robót budowlanych, a także nałożył na niego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. R., po rozpoznaniu którego P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego skargę do sądu administracyjnego złożył odwołujący się. Skarga wyrokiem z dnia [...] stycznia 2014 r., [...] została oddalona. 5. W związku z powyższym inwestor wnioskiem z dnia 19 lutego 2014 r. wystąpił do powiatowego organu nadzoru budowlanego o udzielenie pozwolenia na użytkowanie częściowo zakończonej inwestycji. W dniu 5 marca 2014 r. inspektorzy organu I instancji przeprowadzili obowiązkową kontrolę, o której mowa w art. 59a ustawy - Prawo budowlane, która wykazała że inwestycja wykonana zastała zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. Dlatego też decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] organ I instancji udzieli pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu w części objętej wnioskiem, tj. w części obejmującej parter budynku z wyłączeniem pomieszczeń ozn. [...], [...], [...] o powierzchni użytkowej 257,5 m2. 6. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył T. R. zarzucając naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., a także wskazując na fakt użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. 7. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu podał, że w rozpoznawanej sprawie przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na fakt, iż obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest wynikiem wcześniejszej procedury legalizacyjnej zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia zezwolenia na wznowienie robót. W tym też etapie postępowania organy nadzoru badały zgodność inwestycji z przepisami dotyczącymi warunków technicznych i planowania zagospodarowania przestrzennego, tj. dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Natomiast niniejsza procedura ma na celu zakończenie procesu budowlanego, które następuje w formie pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Takie też działania podjął organ I instancji który w dniu 5 marca 2014 r. przeprowadził obowiązkową kontrolę, która wykazała że inwestycja wykonana jest zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. Organ podkreślił, że niniejsze postępowanie prowadzi do udzielenia pozwolenia na użytkowanie wyłącznie części obiektu wskazanej we wniosku inwestora z dnia 19 lutego 2014 r. Pozostałą część inwestor będzie mógł użytkować dopiero po uzyskaniu kolejnej decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podał, że są one zbieżne z argumentami podnoszonymi we wcześniejszym etapie postępowania, które były oceniane przez organ i nie znalazły uznania także w ocenie sądu administracyjnego wyrażonej w wyroku z dnia [...] stycznia 2014 r. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył T. R. i zarzucił naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 kpa polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy w sytuacji gdy przedmiotowy budynek użytkowany był i jest przed uzyskaniem prawomocnej decyzji; - art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku w sytuacji gdy przedmiotowy budynek użytkowany był i jest przed uzyskaniem prawomocnej decyzji. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem sprawy niniejszej jest kontrola legalności udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku, co do którego uprzednio przeprowadzono postepowanie naprawcze zakończone ostateczną i prawomocną decyzją (vide: decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] wydana w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zezwolenia inwestorowi na wznowienie robót budowlanych z jednoczesnym zobowiązaniem uzyskania pozwolenia na użytkowanie). Etap udzielania pozwolenia na użytkowanie (w tych przypadkach, gdy jest ono wymagane) jest - zarówno przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę, jak i przy legalizowaniu obiektów budowlanych - ostatnim fragmentem procedury poprzedzającej rozpoczęcie wykorzystywania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i w sposób legalny. Ta cecha powoduje, że postępowanie prowadzące do wydania tego pozwolenia ma specyficzny charakter. Nie rozstrzyga się w nim wielu kwestii dotyczących spornego obiektu (daty budowy, sposobu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem), te bowiem przesądzono na wcześniejszych etapach procesu budowlanego lub legalizacyjnego (naprawczego). W postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie dąży się wyłącznie do oceny, czy obiekt wybudowany lub w którym wprowadzono niezbędne poprawki nadaje się do użytkowania. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanym przypadku. Zgodnie z treścią art. 55 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej powoływana jako ustawa) przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli zachodzi m.in. okoliczność wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że właściwy organ administracji wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Z art. 59a ust. 1 ustawy wynika z kolei, że właściwy organ administracji przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę (zamiennym projekcie budowlanym). W ust. 2 prawodawca określił zakres przedmiotowy kontroli, wskazując, że obejmuje ona sprawdzenie: zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu; zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych (kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji), wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych), wykonania urządzeń budowlanych, zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich – w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego; wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego; w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych – wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu; uporządkowania terenu budowy. W sprawie niniejszej celem stwierdzenia zdatności do użytku obiektu budowlanego przeprowadzono jego kontrolę na miejscu w dniu 5 marca 2014 r. Sporządzono z niej protokół, z treści którego wynika, że oceniono wszystkie elementy o których mowa w ust. 2 art. 59a ustawy. Trafnie więc organ przyjął, w oparciu o powyższe ustalenia, że wnioskowana do wydania pozwolenia część budynku jest zdatna do użytku (nie narusza obowiązujących przepisów budowlanych i jest zgodna z zamiennym projektem budowlanym), a w konsekwencji że istnieją przesłanki do udzielenia pozwolenia na jego użytkowanie. Przedmiotowe ustalenie nie budzi wątpliwości sądu, gdyż znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, właściwie ocenionym. Stanowiska tego nie podważa główny argument skargi dotyczącego tego, że budynek był użytkowany przed uzyskaniem pozwolenia. Nadmienić bowiem należy, że sam pełnomocnik skarżącego słuchany na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. podał, że nie jest w stanie wskazać namacalnych dowodów na okoliczność rzekomego użytkowania obiektu przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.