II SA/Bk 66/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-05-21
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Marek Leszczyński, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wcześniejsze orzeczenie sądu administracyjnego oddalające skargę na tę decyzję przesądza o braku podstaw do jej kwestionowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na tę decyzję przesądza o braku podstaw do jej kwestionowania. W takiej sytuacji dalsze postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności byłoby niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu, a organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA.Stan faktyczny
Skarżący W. M. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji pozbawiającej go uprawnień kombatanckich. Organ odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, powołując się na prawomocny wyrok sądu administracyjnego, który wcześniej oddalił skargę na decyzję pozbawiającą uprawnień. Skarżący argumentował, że jego służba w aparacie bezpieczeństwa była ograniczona do służby wartowniczej i nie stanowiła podstawy do pozbawienia go uprawnień. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi wynagrodzenie za zastępstwo prawne z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat U. D.-K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] grudnia 2012 r. nr [...], utrzymujące w mocy własne postanowienie z [...] grudnia 2012 r. wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pozbawiającej W. M. (dalej również jako skarżący) uprawnień kombatanckich.
Wymienione rozstrzygnięcia podjęte zostały w następujących okolicznościach faktycznych.
Decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich z uwagi na fakt zatrudnienia w organach Bezpieczeństwa Publicznego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ten, decyzją z [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił zaś skargę W. M. na ww. rozstrzygnięcie (wyrok z 28 czerwca 2011 r. II SA/Bk 246/11).
W piśmie z 1 lutego 2012 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu i przywrócenie uprawnień kombatanckich.
Decyzją z [...] marca 2012 r. organ odmówił stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich. Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją tego samego organu z [...] kwietnia 2012 r., rozstrzygnięcie to utrzymane zostało w mocy. W ocenie Kierownika Urzędu w sprawie tej nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrokiem z 18 września 2012 r. II SA/Bk 474/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje organów obu instancji uznając,
że organ powinien był odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Ponownie rozpatrując sprawę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów
i Osób Represjonowanych wydał [...] grudnia 2012 r. postanowienie odmawiające skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji
z [...] marca 2011 r. Jako podstawę prawną wskazał art. 61a § 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie (postanowienie z [...] grudnia 2012 r.) stwierdzając, że ewentualne próby stwierdzenia nieważności stanowiłyby niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie Sądu z 28 czerwca 2011 r.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do Sądu,
w której opisał przebieg służby wojskowej i podkreślił, że nie był współpracownikiem UB, bowiem został jedynie oddelegowany do służby wartowniczej w aparacie bezpieczeństwa na okres kilku miesięcy. Z tego tytułu nie miał poborów tylko coś
w rodzaju żołdu. Skarżący dodał, że nie prawdą jest jakoby [...] Samodzielny Batalion Ochrony, w którym służył uczestniczył w walkach zbrojnych z opozycją, gdyż nie była jednostką operacyjną, lecz ochronną, do której zadań należała ochrona obiektów państwowych. W związku z powyższym wniósł o przywrócenie uprawnień kombatanckich.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że sprawa niniejsza była już przedmiotem orzekania tutejszego Sądu. Wyrokiem z 18 września 2012 r. II SA/Bk 474/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydane w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich. Sąd uznał, że wyrok z 28 czerwca 2011 r. II SA/Bk 246/11, oddalający skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydaną w przedmiocie pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich - przesądza o braku podstaw do zarzucenia decyzji z [...] marca 2011 r. nie tylko wadliwości kwalifikowanej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale i jakiejkolwiek wadliwości branej pod uwagę
z urzędu w ramach wyznaczonej sądowi administracyjnemu przez przepisy o jego kognicji. W wyroku z 28 czerwca 2011 r. za okoliczność bezsporną uznano zatrudnienie skarżącego w organach Bezpieczeństwa Publicznego w G. w charakterze wartownika od [...] grudnia 1945 r. do [...] maja 1946 r. oraz fakt,
że [...] Pułk Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego [...], w skład, którego wchodził [...] Samodzielny Batalion Ochrony brał udział w walkach zbrojnych z organizacjami niepodległościowymi, co wskazywało na konieczność pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. W związku z tym Sąd uznał, że Kierownik Urzędu powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie i wydać postanowienie w sprawie w trybie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem ewentualne próby stwierdzenia nieważności tej decyzji stanowiłyby niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu.
Z uwagi na powyższe podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Orzekając ponownie w tej sprawie Sąd stwierdza, że organ w sposób prawidłowy odniósł się do wytycznych i zarzutów zawartych w wyroku z 18 września 2012 r. Wydane w tym zakresie postanowienia nie naruszają prawa.
Zgodnie z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną
lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W rozpatrywanym przypadku przyczyną braku możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich jest prawomocny wyrok oddalający skargę na taką decyzję. Uznać więc należy, że decyzja z [...] lutego 2011 r. (utrzymana w mocy decyzją z [...] marca 2011 r.) jest w całości zgodna z prawem. Stąd niedopuszczalne jest podważanie ustaleń dokonanych przez Sąd w wyroku z 28 czerwca 2011 r.
i prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzeczono jak w sentencji
na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy oraz § 2 ust. 1-3, § 18
ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło