II SA/Bk 662/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-12-13
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Elżbieta Lemańska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie samowolnej budowy boisk szkolnych było zasadne, biorąc pod uwagę pozwolenie na budowę z 1986 r. oraz roboty wykonane w 2010 r. i obowiązujące przepisy prawa w różnych okresach?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy procesowe, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie kluczowych okoliczności sprawy dotyczących legalności robót budowlanych wykonanych w 2010 r. Organy błędnie zastosowały przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania, zamiast przepisów obowiązujących w dacie realizacji robót, co uniemożliwiło prawidłową ocenę, czy roboty te stanowiły samowolę budowlaną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. utrzymującą w mocy decyzję PINB w B. o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie kompleksu boisk szkolnych. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskami M. K., H. K. i M. M. Organy uznały, że roboty wykonane w 2010 r. stanowiły przebudowę, która zgodnie z aktualnymi przepisami nie wymaga zgłoszenia, co doprowadziło do umorzenia postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i wyjaśnienia podstaw prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. K., H. K. i M. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. solidarnie na rzecz skarżących M. K., H. K. i M. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej: PINB) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie kompleksu boisk szkolnych oraz boiska do piłki ręcznej przy Zespole Szkół I. nr [...] w B. przy ulicy [...].
Powyższą decyzję wydano w postępowaniu zainicjowanym dwoma wnioskami: M. K. i H. K. złożonym w dniu [...] listopada 2015 r. oraz M. M. z dnia [...] czerwca 2017 r. Początkowo prowadzono dwa odrębne postępowania, następnie połączono te postępowania w jedno.
Organ pierwszej instancji ustalił, że cały kompleks sportowy składa się z boiska do piłki nożnej, boiska do piłki koszykowej, boiska do piłki ręcznej, boiska do gry w tenisa, bieżni wokół boiska do piłki nożnej, wydzielonego placu pod lodowisko z polbruku, utwardzonego toru (z polbruku) do jazdy na rolkach oraz chodników i dojść z płyt chodnikowych. Z ustaleń PINB wynika, że na budowę ogrodzenia oraz boiska szkolnego wydane było pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] sierpnia 1986 r. Decyzja ta została zatwierdzona w oparciu o ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta B., gdyż – jak wskazał organ pierwszej instancji – "wszczęcie postępowania zakończone pierwszym zatwierdzeniem planu realizacyjnego inwestycji nastąpiło w roku 1985 – dec. [...] z dn.85.08[...].". W zakresie objętym decyzją z dnia [...] sierpnia 1986 r. PINB nie ustalił samowoli budowlanej.
Z akt sprawy wynika, że w 2010 r. została wykonana przebudowa istniejącego boiska przyszkolnego sportowego poprzez wprowadzenie nowych jego elementów takich jak: utwardzenie toru do jazdy na rolkach, utwardzenie terenu pod lodowisko z polbruku oraz wykonanie boiska do gry w koszykówkę. Jak wskazał PINB, w dacie realizowania przebudowy obowiązywały przepisy sprzed nowelizacji ustawy Prawo budowlane z 1994 r. mającej miejsce w 2015 r. i wówczas, jak wskazał PINB, przebudowa mogła zostać zrealizowana wyłącznie po dokonaniu zgłoszenia, a brak zgłoszenia kwalifikował przebudowę do kategorii samowoli budowlanej. Nowelizacja ustawy P.b., która miała miejsce w 2015 r. wprowadziła zmiany w zakresie przebudowy i remontu boisk szkolnych. Obecnie, zdaniem PINB, takie roboty budowlane nie są objęte koniecznością składania zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2b, art. 29 ust. 1 pkt 9 P.b.). Argumentując w ten sposób PINB ocenił, że w sprawie nie występują przesłanki do zakwalifikowania wykonanych i skontrolowanych robót jako samowoli budowlanej, co zobowiązywało organ do umorzenia postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i H. K. oraz M. M., którzy zarzucili naruszenie: art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) poprzez błędne jego zastosowanie; art. 7 i art. 9 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw prawnych i przesłanek odmowy wszczęcia postępowania; art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, dokonanie jego samowolnej oceny, pominięcie twierdzeń formułowanych przez skarżących; art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie dlaczego w sprawie nie ustalono samowoli budowlanej oraz nieustosunkowanie się do twierdzeń stron, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 1986 r. nr [...] nie jest pozwoleniem na budowę, a jest jedynie decyzją lokalizacyjną budowy Szkoły Podstawowej nr [...].
Zarzuty odwołania zostały uzupełnione w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r., w którym wskazano na brak dokumentacji budowlanej, w tym dziennika budowy, tablicy informacyjnej, przeglądów technicznych.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że do załatwienia wniosku Państwa K. organ nadzoru budowlanego został zobowiązany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 listopada 2017 r. w sprawie II SAB/Bk 94/17. Z uwagi na tożsamość przedmiotu sprawy, połączono ten wniosek z wnioskiem M. M. do załatwienia w jednym postępowaniu.
PWINB ustalił, że pozwolenie na budowę z dnia [...] sierpnia 1986 r. obejmowało budowę ogrodzenia oraz boiska szkolnego. W 2010 r. została wykonana przebudowa istniejącego przyszkolnego boiska. Jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 9 P.b. oraz art. 30 ust. 1 pkt 2b P.b. budowa boisk szkolnych oraz ich remont nie wymagają obecnie ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, dlatego brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie samowolnej realizacji inwestycji. Organ odwoławczy wskazał, że nie jest uprawniony do badania kwestii związanych z prawem własności do nieruchomości. Także jako bezpodstawne potraktował organ zarzuty dotyczące braku dziennika budowy czy organizacji całej budowy pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Brak tych dokumentów nie przesądza, w jego ocenie, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną.
Skargę na decyzję odwoławczą z dnia [...] sierpnia 2018 r. złożyli do sądu administracyjnego M. i H. K. oraz M. M., którzy zarzucili:
- naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie;
- naruszenie art. 7 i art. 9 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw prawnych i przesłanek odmowy wszczęcia postępowania;
- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, dokonanie jego samowolnej oceny, pominięcie twierdzeń formułowanych przez skarżących i wskazywanych przez nich dowodów;
- naruszenie art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ dlaczego w sprawie nie ustalił samowoli budowlanej oraz nieustosunkowanie się do twierdzeń stron, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 1986 r. nr [...] nie jest pozwoleniem na budowę a decyzją lokalizacyjną budowy Szkoły Podstawowej nr [...].
Uzasadniając zarzuty skarżący wywodzą, że pozbawione podstaw jest twierdzenie organu, iż boisko szkolne zostało zrealizowane przed 1995 r., skoro środki na tę inwestycję zostały uchwalone w budżecie miasta w 1996 r. Wskazali, że uchwała nr [...] z dnia [...] kwietnia 1986 r. nie przewidywała na tym terenie zabudowy o charakterze oświatowym, a budowa boiska była możliwa dopiero po uprawomocnieniu się uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Plan realizacyjny, w oparciu o który grunty na tym terenie zostały wywłaszczone, był niezgodny z planem miejscowym, a przez to decyzja z dnia [...] sierpnia 1986 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skoro, zdaniem skarżących, dyrektor szkoły twierdzi, że trzeci etap jej budowy rozpoczął się w 1995 r., to fakt braku środków powodował, że pozwolenie na budowę (którego, w ocenie skarżących, inwestor nie posiadał) powinno zostać wygaszone. Skarżący zarzucili organowi naruszenie zasady uczciwego procedowania i nieodniesienie się do formułowanych zarzutów. Do skargi załączyli uchwały budżetowe Miasta B. z 1996 r. i z 1997 r. oraz decyzję z dnia [...] października 1995 r. o odmowie zwrotu H. K. działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Skarżący sprecyzowali swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r., w którym dodatkowo zarzucili organom: nieustalenie kręgu stron postępowania; błędne ustalenie co do daty wybudowania boiska, na dowód czego przedstawili zdjęcia lotnicze pozyskane (według ich twierdzenia) z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, z których, w ich ocenie, wynika, że boisko zostało wykonane w 1998 r.; brak posiadania przez inwestora dokumentacji budowlanej co należy, zdaniem skarżących, traktować jak dowód na zrealizowanie inwestycji w ramach samowoli budowlanej, zwłaszcza że na realizację boiska wraz z niezbędną infrastrukturą inwestor powinien posiadać pozwolenie na budowę, co wynika z art. 29 ust. 1 pkt 9 P.b. Do pisma dołączyli zdjęcia własnoręcznie opisane co do daty.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sąd dopuścił dowód z wydruków wyroków i uzasadnień w sprawach II SA/Bk 205/17, II SA/Bk 231/17 oraz II SAB/Bk 85/18 na okoliczność interesu prawnego skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane z naruszeniem przepisów procesowych, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim wskazać należy, że do formalnego załatwienia wniosków skarżących o wszczęcie postępowania w sprawie legalności budowy kompleksu boisk szkolnych przy ulicy [...] w B. zobowiązał organy nadzoru budowlanego tutejszy sąd w dwóch sprawach: II SAB/Bk 94/17 (wyrok z dnia 23 listopada 2017 r.) uwzględniając skargę M. K. oraz H. K. na bezczynność PINB w załatwieniu wniosku z dnia [...] listopada 2015 r. oraz II SAB/Bk 166/17 (wyrok z dnia 13 lutego 2018 r.) uwzględniający skargę M. M. na bezczynność PINB w załatwieniu wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. Obydwa wyroki są prawomocne. W uzasadnieniach tych wyroków sąd wskazał organom, że otrzymane podanie zawierające prośbę o wszczęcie postępowania należy potraktować jak impuls do wszczęcia postępowania i mając na uwadze regulację art. 61a § 1 i § 2 K.p.a. należy dokonać wstępnej oceny wniosku i ustalić, czy pochodzi on od strony postępowania i czy w ogóle postępowanie może być wszczęte i prowadzone.
Nie wynika z akt administracyjnych, a w szczególności z uzasadnień zaskarżonych w sprawie niniejszej decyzji, aby organy poddały należytej ocenie kwestię interesu prawnego skarżących, natomiast niewątpliwie prowadziły postępowanie z ich udziałem. O ile brak należytego wywodu w zakresie interesu prawnego jest uchybieniem zasadzie przekonywania i wyjaśniania (art. 8 § 1, art. 9 i art. 107 § 3 K.p.a.), o tyle potraktowanie skarżących jako stron postępowania administracyjnego (na skutek których interwencji toczyło się postępowanie) jest faktem, który został oceniony przez sąd pozytywnie na podstawie uzupełniających dowodów z dokumentów, tj. wydruków wyroków z uzasadnieniami w sprawach II SA/Bk 205/17 (ze skargi Państwa K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, tj. działki nr [...] wchodzących na dzień wywłaszczenia w skład działki nr [...]), II SA/Bk 231/17 (ze skargi M. M. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lutego 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, tj. części działki nr [...] na dzień wywłaszczenia oznaczonej jako działka nr [...]) oraz II SAB/Bk 85/18 (ze skargi M. M. na bezczynność Starosty H. w przedmiocie wznowienia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] a poprzednio nr [...] w sytuacji, gdy z pierwszym wnioskiem o wznowienie wystąpili w dniu [...] listopada 2015 r. Państwo K. i postępowanie z tego wniosku było zawieszone, a wniosek M. M. z dnia [...] stycznia 2017 r. był kolejnym wnioskiem w tej sprawie).
Zauważyć należy, że choć literalnie z treści uzasadnień decyzji organów nadzoru budowlanego nie wynika na jakich dokładnie działkach położona jest podlegająca ocenie inwestycja (wskazano wyłącznie adres jako ulica [...]), o tyle w aktach sprawy znajdują się dwie mapy obrazujące położenie kompleksu szkolnego, w tym kompleksu boisk szkolnych. Wynika z nich, że są to m.in. działki nr [...], a więc działki wskazane we wniosku Państwa K. z dnia [...] listopada 2015 r. o przeprowadzenie postępowania co do samowoli budowlanej. Z kolei z uzasadnień wyroków, z których sąd przeprowadził dowód na rozprawie, wynika że zgłoszone przez Państwa K. żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (obecnie nr [...]) zakończyło się wydaniem przez Starostę Powiatu B. w dniu [...] listopada 2014 r. decyzji o zwrocie, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę P. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. (sprawa II SA/Bk 205/17). Natomiast z uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Bk 231/17 oraz w sprawie II SAB/Bk 85/18 wynika, że pozostaje w toku postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (dawniej nr [...]) toczące się z wniosku Państwa K. do którego to postępowania zgłosił akces m.in. M. M. jako jego strona (składając kolejny wniosek o wznowienie). Nie ulega zatem wątpliwości, że kontrolowane w sprawie niniejszej postępowanie o legalność realizacji kompleksu sportowego przy ulicy [...] powinno się toczyć, i toczyło się, z udziałem skarżących jako posiadających w tym postępowaniu uzasadniony interes prawny.
W tym miejscu należy również wskazać, ustosunkowując się do stanowiska skarżących zawartego w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r., że należyte ustalenie kręgu stron postępowania jest obowiązkiem organu administracyjnego, zaś brak udziału określonego podmiotu w postępowaniu mający miejsce bez winy tego podmiotu jest podstawą wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje wyłącznie na wniosek a nie z urzędu (art. 147 zdaniem drugie K.p.a.). W konsekwencji, brak zapewnienia udziału określonemu podmiotowi w postępowaniu administracyjnym sąd administracyjny może wziąć pod uwagę również wyłącznie na wniosek tego podmiotu a nie z urzędu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 1837/17, przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wynika z akt sprawy, aby akces do niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego zgłosiły inne strony niż skarżący, w szczególności podmioty niebiorące udziału w postępowaniu administracyjnym.
Odnośnie meritum sprawy, tj. legalności kompleksu boisk szkolnych w Zespole Szkół przy ulicy [...] wskazać należy, że organy nadzoru budowlanego jedynie częściowo mają rację w zakresie braku podstaw do ingerencji i istnienia podstaw do umorzenia postępowania w przedmiocie legalności poddanego ocenie obiektu budowlanego. Jak wynika z akt sprawy, kompleks ten powstawał stopniowo, tj. najpierw na podstawie pozwolenia na budowę z 1986 r. a później w 2010 r. kształt kompleksu został zmodyfikowany. Organy kwalifikują wykonane w 2010 r. roboty budowlane jako przebudowę, używają również terminu remont.
Sąd ocenia jako prawidłowe ustalenie, że inwestor na pierwotnie wykonane roboty budowlane dysponował pozwoleniem na budowę. W tym zakresie stanowisko skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że częścią materiału dowodowego niniejszej sprawy jest decyzja wydana w Wydziale Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] sierpnia 1986 r. znak [...], której podstawą prawną są przepisy art. 21 ust. 3 i art. 29 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Tą decyzją, w punkcie pierwszym zatwierdzono aneks do planu realizacyjnego zagospodarowania terenu inwestycji, dla której plan realizacyjny zatwierdzono decyzją z dnia [...] sierpnia 1985 r. znak [...]; w punkcie drugim udzielono pozwolenia na budowę obejmującego inwestycję zatwierdzoną decyzją z dnia [...] sierpnia 1985 r. znak [...] oraz decyzją z dnia [...] października 1985 r. znak [...]. Jak wskazuje treść decyzji z dnia [...] sierpnia 1985 r., dotyczy ona budowy szkoły wraz z zagospodarowaniem terenu wokół obiektu (dojazdy, dojścia, miejsca rekreacji i sportu, ogrodzenie, zieleń, infrastruktura techniczna). Zgodnie zaś z przepisami wskazanymi w podstawie prawnej decyzji z dnia 7 sierpnia 1986 r.:
- plany realizacyjne oraz rozwiązania urbanistyczne i architektoniczno-budowlane projektów podlegają zatwierdzeniu przez właściwy terenowy organ administracji państwowej (art. 21 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.);
- pozwolenie na budowę uprawnia do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych. W razie potrzeby w pozwoleniu określa się warunki i wymagania, które powinny być zachowane przy prowadzeniu robót (art. 29 ust. 1 P.b. z 1974 r.); w pozwoleniu na budowę mogą być jednocześnie rozstrzygnięte sprawy urbanistycznego i architektonicznego zagospodarowania terenu inwestycji lub działki budowlanej. W tych wypadkach nie obowiązuje oddzielne uzyskanie rozstrzygnięć i zatwierdzeń, o których mowa w art. 21 ust. 3 (ust. 2); pozwolenie na budowę wydaje właściwy terenowy organ administracji państwowej (ust. 4).
Nie ulega zatem dla sądu wątpliwości, że decyzja z dnia [...] sierpnia 1986 r., z uwagi na jej treść a w szczególności podstawę prawną wprost odwołującą się do decyzji o pozwoleniu na budowę, była taką decyzją udzielającą pozwolenia na budowę terenu sportowego wokół szkoły wraz z ogrodzeniem i infrastrukturą. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że cała inwestycja przy ulicy [...] jest samowolą budowlaną.
Inną kwestią jest natomiast istnienie pozwolenia na budowę i realizowanie robót na jego podstawie (oraz zakres tych robót), a inną wykonanie robót budowlanych w określonym czasie, przerwanie tych robót, a jeszcze inną późniejsze dokonanie przebudowy (remontu) obiektu budowlanego ewentualnie bez wymaganych formalności. W tym przedmiocie wskazać należy, że zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. z 1974 r., pozwolenie na budowę traci ważność, jeżeli budowa nie została rozpoczęta w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia lub w terminie ustalonym w pozwoleniu, jak też gdy została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata. Jak wynika zaś z akt sprawy, pozwolenie na budowę z dnia [...] sierpnia 1986 r. obejmowało nie tylko budowę boiska szkolnego, ale budowę szkoły wraz z całym zagospodarowaniem komunikacyjnym, technicznym i sportowym. Tak szeroki zakres robót wymagał rozłożenia w czasie, w tym możliwe, że nawet kilku czy kilkunastoletniego i mógł być w tym czasie rozłożony. Okoliczność zatem, że środki budżetowe na realizację zespołu boisk zostały przeznaczone dopiero w 1996 r. (vide uchwały załączone do skargi przez skarżących), choć jest faktem, to jednak nie oznacza i nie dowodzi w sposób niebudzący wątpliwości, że proces budowy kompleksu szkolnego nie był procesem długotrwałym i ciągłym. Załączone do pisma procesowego z dnia [...] stycznia 2018 r. zdjęcia nie dowodzą okoliczności przeciwnych, tym bardziej, że zdjęcia zostały opisane nie urzędowo (przez organ wydający, którym - jak wskazują skarżący - był Główny Urząd Geodezji i Kartografii w W.), ale przez skarżących, co nie może zdjęciom nadać waloru dokumentu urzędowego. Podobnie brak dziennika budowy czy dokumentacji przeglądowej nie dowodzi jeszcze, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną, zwłaszcza uwzględniając rozległy charakter inwestycji i możliwość jej długoterminowej realizacji. Należy w związku z tym ocenić, że umorzenie postępowania (art. 105 § 1 K.p.a.) w zakresie w jakim dotyczy robót budowlanych wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1986 r. było co do zasady prawidłowe.
Powodem uchylenia zaskarżonych decyzji jest natomiast niewyjaśnienie kwestii legalności robót budowlanych prowadzonych przy ulicy [...] w B. w roku 2010. Jak wynika z protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2015 r., w roku 2010 wykonano "roboty budowlane związane z przebudową boiska szkolnego polegające na remoncie istniejących elementów oraz wykonaniu nowych elementów takich jak: utwardzenie terenu z polbruku z przeznaczeniem na poruszanie się na rolkach, utwardzenie terenu w miejscu lodowiska z polbruku, wykonanie boiska do koszykówki z nawierzchnią z polieturanu". Szczegółowy zakres robót wówczas wykonanych wskazał również Dyrektor Zespołu Szkół Integracyjnych nr [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. Dyrektor wskazał także podczas kontroli w dniu [...] grudnia 2015 r. na przygotowanie wówczas dokumentacji robót budowlanych, dokonanie zgłoszenia w organie administracji architektoniczno – budowlanej oraz wniesienie przez organ sprzeciwu o numerze [...] związanego z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem organ nadzoru budowlanego kwestii związanych ze zgłoszeniem i ewentualnym wniesieniem sprzeciwu do niego w ogóle nie rozważył i nie wyjaśniał, a wskazując na konieczność dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem robót w 2010 r. – jednocześnie zwrócił uwagę na aktualnie obowiązujące przepisy, w których z obowiązku zgłoszenia robót o rozważanym zakresie zrezygnowano (zmienione art. 29 ust. 1 pkt 9 i art. 30 ust. 1 pkt 2b P.b. - na podstawie nowelizacji ustawy Prawo budowlane w 2015 r.). W konkluzji stwierdził o braku konieczności prowadzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Takie postępowanie dotknięte jest naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegającym na niewyjaśnieniu okoliczności mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. Należy bowiem rozróżnić przepisy prawa obowiązujące w dacie realizowania robót budowlanych, które służą kwalifikacji danych robót jako objętych obowiązkiem zgłoszenia lub obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę od przepisów prawa, na podstawie których przeprowadza się postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych (procedura postępowania naprawczego i legalizacyjnego). Jeśli organ wskazał, że w dacie robót budowlanych w 2010 r. realizowane wówczas roboty były objęte obowiązkiem zgłoszenia, to nie mógł powołując się na przepisy aktualnie obowiązujące (od 2015 r.) zwalniające te roboty z obowiązku zgłoszenia przyjąć jednocześnie, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych. W sprawie bowiem, do robót wykonanych w 2010 r. zastosowanie znajdują przepisy materialne z daty realizacji robót budowlanych, co wykluczało umorzenie postępowania z powołaniem się na przepisy materialne z daty orzekania. Tym bardziej umorzenie było nieuzasadnione, gdy w aktach sprawy znajdują się dokumenty wskazujące, że postępowanie ze zgłoszenia spornych robót budowlanych w 2009 r. toczyło się i prawdopodobnie wniesiono sprzeciw. Tę okoliczność organ nadzoru budowlanego powinien był zbadać i wyjaśnić jako istotną w sprawie oraz również wyjaśnić szczegółowo jaki był zakres robót wykonanych w 2010 r. w kontekście treści wówczas wniesionego zgłoszenia. Zaniechanie w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu wyjaśniającym i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Świadczy o przedwczesnym umorzeniu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych. Uzasadnia też uchylenie zaskarżonych decyzji obydwu instancji, bowiem podlegający wyjaśnieniu zakres sprawy przekracza zakres postępowania wyjaśniającego, które może przeprowadzić organ odwoławczy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie 500 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło