II SA/Bk 663/12
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-04-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli strona jest już reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ponieważ strona skarżąca była już reprezentowana przez radcę prawnego, co wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku na mocy art. 246 § 3 PPSA. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został odrzucony z powodu braku wykazania przez stronę niemożności poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co wynikało z wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy i nieujawnionych źródeł finansowania wydatków.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na niskie dochody z emerytury i wysokie wydatki. Wnioskodawca przedstawił dane dotyczące swojej sytuacji majątkowej, jednak sąd powziął wątpliwości co do ich rzeczywistej zgodności ze stanem faktycznym, w szczególności w zakresie źródeł finansowania wydatków. Strona była już reprezentowana przez radcę prawnego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w części decyzji dotyczącej zakresu wykonania obowiązku p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
M. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje emerytura w wysokości 399 zł. W skład majątku M. W. wchodzi: dom o powierzchni [...] m², stanowiący [...] bliźniaka oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (nieużytki). Wnioskodawca nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 88 - 89). M. W. oświadczył również, że nie osiąga żadnych stałych dochodów (oprócz emerytury) oraz nie posiada oszczędności na kontach bankowych. W [...] 2013 r. emerytura wnioskodawcy wyniosła 981,68 zł. Wykazane wydatki miesięczne to: energia elektryczna – 360 zł; rata spłaty kredytu – 1.169,60 zł (kredyt zaciągnięty dnia [...] stycznia 2012 r. w [...] Bank na kwotę 56.141,24 zł); lekarstwa – około 100 zł; wpłaty dzieciom na konto – 500 zł; gaz – od 500 do 1.000 zł w okresie zimowym (zadłużenie z tego tytułu wynosi obecnie 766,31 zł); minimalne kwoty spłaty debetów bankowych – około 900 zł; utrzymanie własne – 500 zł. Łącznie M. W. oszacował swoje miesięczne wydatki na kwotę 4.029 zł, przy uzyskiwanym dochodzie 982 zł. Dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący podjął zawieszoną działalność gospodarczą. Kredyt gotówkowy zaciągnięty w [...] Banku dnia [...] stycznia 2012 r. został przeznaczony na spłatę kart kredytowych, zaległości alimentacyjnych oraz na pokrycie bieżących wydatków. Wnioskodawca wywiązuje się na bieżąco z obowiązku alimentacyjnego, obecnie nie jest prowadzone wobec niego żadne postępowanie egzekucyjne (k. 98 – 99 i k. 112).
Do akt sprawy M. W. dołączył: odcinek emerytury za [...] br.
(k. 100); umowę o kredyt gotówkowy z dnia [...] stycznia 2012 r. (k. 102); rachunki i faktury za: gaz, energię elektryczną, lekarstwa (k. 100v – 101; k. 104 - 105); potwierdzenia wpłat na konto dzieci (k. 103); wyciągi z kont bankowych za okres od [...] lutego do [...] marca br. – [...] Bank (k. 114 v); od [...] lutego do [...] marca br. – Bank [...] [...] (k. 106); od [...] lutego do [...] marca br.– [...] Bank (k. 115); wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] lutego 2004 r. sygn. akt [...] [...] [...] (k.115 v) oraz decyzję SKO w B. z dnia [...] marca 2013 r. (k. 116).
Wnioskodawca nie uczynił zadość wzmiankowanemu wezwaniu referendarza sądowego z dnia 14 marca 2013 r. w zakresie nadesłania wyciągu z rachunku bankowego za okres grudzień 2012 – luty br. nie wyjaśniając przyczyny tego zaniechania.
Na wstępie należy odnieść się do wniosku M. W. w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów
o prawie pomocy.
W sprawie niniejszej (jak wynika z treści pism procesowym znajdujących się w aktach sprawy) skarżący jest już reprezentowany przez radcę prawnego P. J. Pełnomocnictwo z dnia [...] marca 2013 r. zostało złożone do akt (k. 94)
i nie zostało odwołane. W świetle brzmienia art. 246 § 3 cytowanej ustawy pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy.
Mając zatem na uwadze fakt, że skarżący ma już w sprawie ustanowionego radcę prawnego to należało odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy art. 246 § 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w sentencji.
Rozpoznaniu podlega natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez M. W. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym.
Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy. Wskazany miesięczny dochód skarżącego stanowi aktualnie kwota 981,68 zł. Deklarowane wydatki miesięczne wynoszą około 4.029 zł, przekraczają zatem wskazany dochód o kwotę około 3.000 zł. Tym samym brak jest możliwości ustalenia źródeł finansowania wszystkich wydatków zwłaszcza, że M. W. oświadczył, że oprócz emerytury nie osiąga żadnych stałych dochodów oraz posiada zgromadzonych oszczędności. Ponadto, wnioskodawca nie nadesłał wyciągu z rachunków bankowych za okres grudzień 2012 r. – luty br. (ograniczając się jedynie do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za okres: od [...] lutego do [...] marca br. – [...] Bank k. 114 v; od [...] lutego do [...] marca br. – Bank [...] [...] k. 106 oraz od [...] lutego do [...] marca br. – [...] Bank
k. 115), nie wyjaśniając przyczyny tego zaniechania. Dodatkowo o dobrej sytuacji materialnej skarżącego może świadczyć fakt podjęcia dnia [...] kwietnia br. zawieszonej działalności gospodarczej, tu podkreślenia wymaga, że z uwagi na krótki okres jej prowadzenia tj. 15 dni do dnia wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia z zakresu prawa pomocy nie wzywano wnioskodawcę do nadesłania dokumentów poświadczający wynik finansowy firmy. Skarżący nie wykazał również (brak oświadczenia w tym zakresie), iż ma problemy ze spłatą zadłużenia z kart kredytowych. W okresie marzec – kwiecień br. zadłużenie z tego tytułu wyniosło łącznie około 25.300 zł, minimalne kwoty spłat zaciągniętych w ten sposób zobowiązań to około 2.200 zł (k. 106; k. 114 – 115). Ustalenia te nasuwają wątpliwość, co do rzeczywistej sytuacji majątkowej M. W.
i rzeczywistych źródeł finansowania wykazanych wydatków.
Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż M. W.
w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2, art. 246 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło