II SA/Bk 664/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na protokół Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. J. Z. wniósł skargę na protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej odrzucenie wskazując, że przedmiot skargi nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres kontroli sądowoadministracyjnej określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) wskazuje, że we właściwości sądu administracyjnego pozostają przede wszystkim: (-) decyzje administracyjne; (-) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (-) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; (-) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zdaniem Sądu, zaskarżony przez skarżącego protokół z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sąd administracyjny. Nie jest ani decyzją, ani postanowieniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a., nie stanowi też innego aktu lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepisy szczególne nie poddały przy tym kontroli sądowoadministracyjnej takiej formy działania Komisji ds. oszacowania strat na obszarach dotkniętych suszą. Ustalenie zawarte w zaskarżony protokole poczynione zostały przez Komisję ds. oszacowania strat na obszarach dotkniętych suszą, powołaną w dniu 12 lipca 2019 r. przez Wojewodę P. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 z późn. zm.). W myśl § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Zgodnie z § 5 ust. 5 tego aktu, warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, jest dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku o udzielenie kredytu bankowego protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Przepis § 5 ust. 7 rozporządzenia określa przy tym wymogi co do składu Komisji oraz terminowości dokonywania przez Komisję czynność szacowania i sporządzania protokołów. Przepis § 5 ust. 8 rozporządzenia określa zaś, co powinien zawierać Protokół oszacowania szkód. Z powyższego wynika, że komisje powołane przez wojewodów nie są organem administracji publicznej i do ich działań nie maja zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a). Pogląd ten wyrażony został już w orzecznictwie tut. Sądu (zob. postanowienia z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. II SA/Bk 679/18 i z dnia 2 stycznia 2019 r. sygn. I SA/Bk 695/18). Ponadto należy stwierdzić, że sporządzony w opisanym wyżej trybie – protokół szacunkowy nie rozstrzyga w żaden sposób sprawy, a w konsekwencji nie mieści się w kategorii rozstrzygnięć, które podlegają kontroli sądów administracyjnych (tak m.in. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 26 marca 2014 r. III SA/Kr 197/14, dostępny w CBOSA). Czynności sporządzenia protokołu szacowania szkód są bowiem dopiero podstawą do wydania decyzji administracyjnej, które to rozstrzygnięcie będzie podlegało kontroli w administracyjnym toku instancji, a następnie będzie mogło zostać poddane kontroli sądowej, i w ramach tej oceny zostanie też skontrolowany - protokół szacowania zakresu i wysokości szkód, jako dowód w sprawie. Orzecznictwo sądowe w tym zakresie przyjmuje bowiem konsekwentnie, że organ podejmujący decyzję w sprawie przyznania (odmowy przyznania) pomocy finansowej powinien protokół oszacowania szkód traktować jak opinię biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., ewentualnie jako protokół oględzin (art. 85 k.p.a.), a wartość dowodowa powinna być oceniana przez organ administracji zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. Końcowo Sąd zauważa, że organem rozpatrującym wnioski o udzielenie pomocy finansowej jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy mogą być powodem złożenia takiego wniosku na podstawie § 13v ww. rozporządzenia, którego merytoryczne rozpatrzenie powinno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.