II SA/Bk 665/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego B. M. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. , I. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego B. M. podając, iż prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i teściową. Rodzina skarżącej utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego obecnie ze świadczeń rentowo - emerytalnych w łącznej kwocie 1.604,79 zł (renta męża w kwocie 629,73 zł i emerytura teściowej w kwocie 975,06 zł). Skarżąca od dnia [...]08.2016 r. zawiesiła działalność gospodarczą w postaci sklepu i obecnie zajmuje się obłożnie chorą teściową oraz mężem po udarze mózgu. Sama pozostała bez środków utrzymania. Rodzina wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 (własność męża wartości 80.000 zł), nieużytki rolne o powierzchni [...] ha (własność skarżącej), udział we wspólnocie gruntowej w części [...] oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, chlew (wartości 5.000 zł), stodołę (wartości 5.000 zł), kozy – [...] sztuki, kury – [...] sztuk (własność męża). Poza tym rodzina wnioskodawczyni nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Do wydatków rodziny skarżącej należy opłacenie: energii elektrycznej – 301 zł, kredytu – 174 zł, leków – 220 zł, telefonu 173 zł, pampersów – 45 zł, podkładów higienicznych – 47 zł, ubezpieczenia – 130 zł, gazu – 50 zł, wody – 30 zł, kanalizacji – 50 zł oraz żywności – 384,79 zł (k. 15-19). Do wniosku skarżąca dołączyła dokumenty potwierdzające część ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów oraz posiadane grunty rolne (k. 20-29). Na wstępie należy odnieść się do wniosku skarżącej w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych Niniejsza sprawa dotyczy specjalnego zasiłku opiekuńczego, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.), orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez I. K. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącej uzasadnia tezę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna I. K. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Rodzina wnioskodawczyni faktycznie uzyskuje dochód w kwocie 1.600 zł, który musi jej wystarczyć na utrzymanie trzyosobowej rodziny, w tym dwóch chorych osób. Skarżąca od dnia [...]08.2016 r. zawiesiła działalność gospodarczą w postaci sklepu i obecnie zajmuje się obłożnie chorą teściową oraz mężem po udarze mózgu. Rodzina wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 (własność męża wartości 80.000 zł), nieużytki rolne o powierzchni [...] ha (własność skarżącej), udział we wspólnocie gruntowej w części [...] oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, chlew (wartości 5.000 zł), stodołę (wartości 5.000 zł), kozy – [...] sztuki, kury – [...] sztuk (własności męża). Poza tym rodzina wnioskodawczyni nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza jej jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, które w całości pochłaniają uzyskiwane przez nią dochody. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącej w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.