II SA/Bk 666/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o zwrot należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Wnioskiem zawartym w piśmie sporządzonym w dniu 12.03.2012r. a złożonym w organie I instancji w dniu 15.03.2012r. A. S. wystąpił z żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].06.2011r. utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Inspektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...].04.2011r. Decyzja powyższa orzekała o przypisaniu skarżącemu jako dłużnikowi alimentacyjnemu do zwrotu kwoty 3 600 złotych wypłaconych z funduszu alimentacyjnego za okres od 1.10.2009r. do 30.09.2010r. na rzecz uprawnionego do alimentów syna skarżącego A. S. Wniosek o wznowienie postępowania został przekazany do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. jako organowi ostatniej instancji orzekającemu w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności wypłaconych zastępczo na rzecz uprawnionego do alimentów ze środków funduszu alimentacyjnego. Tenże organ postanowieniem z dnia [...].05.2012r. powołując się na art. 149 par. 3 K.p.a. w związku z art. 148 par. 1 oraz art. 141 i 144 w związku z art. 127 par. 3 K.p.a. orzekł o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na spóźnienie strony ze złożeniem wniosku o wznowienie. Organ stwierdził bowiem, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania tj. fakcie braku kontynuowania nauki przez syna A. S. we wrześniu 2010r. skarżący wiedział w toku postępowania w sprawie przypisania należności do zwrotu, gdyż powoływał się na tenże fakt w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, złożonym w maju 2011r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym od powyższego postanowienia A. S. podniósł, że w toku postępowania w sprawie zwrotu należności wypłaconych uprawnionemu z funduszu alimentacyjnego, jedynie domyślał się okoliczności braku kontynuowania nauki przez syna we wrześniu 2010 r. i – jak ujął – zaryzykował stwierdzenie, że uprawniony do alimentów nie uczy się i nie pracuje. Było to jednak wyłącznie domniemanie nie poparte żadnym dowodem. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, wniosek o wznowienie postępowania nie był spóźniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po ponownym rozpoznaniu w innym składzie wniosku o wznowienie postępowania, postanowieniem z dnia [...].06.2012r. orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...].06.2012r. Inny skład SKO podtrzymał stanowisko, że nie został przez skarżącego dochowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania z uwagi na fakt, że na okoliczność braku kontynuowania nauki we wrześniu 2010r. przez uprawnionego do alimentów, dłużnik alimentacyjny powoływał się już w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...].04.2011r., sporządzonym w maju 2011r. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie A. S. podtrzymał stwierdzenie, ze faktu braku kontynuowania przez syna nauki we wrześniu 2010r., wcześniej się jedynie domyślał, natomiast dopiero w marcu 2012r. tj. w miesiącu złożenia wniosku o wznowienie postępowania, uzyskał wiedzę o tym, że syn pracuje i tym samym nie uczy się. Skarżący podniósł także zarzuty przeciwko MOPR w B. związane z naruszaniem konstytucyjnych praw strony do dostępu do dokumentacji dotyczącej nauki uprawnionego do alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie terminu do złożenia wniosku, albowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu do złożenia wniosku stanowi rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Powyższe stanowisko w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest utrwalone i jednolite od lat. Jak to ujął WSA w Białymstoku w tezie do wyroku o sygn. IISA/Bk 474/08 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) dopiero ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowej podstawie wznowienia oraz, że zachowano termin do złożenia tego wniosku, czyni dopuszczalnym przeprowadzenie merytorycznego postępowania w zakresie przyczyny wznowienia. Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że okoliczność wskazywana przez skarżącego jako podstawa wznowienia (fakt, który istniał w dacie wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu należności alimentacyjnych przez dłużnika alimentacyjnego, ale nie był znany organowi) nie została po raz pierwszy podniesiona przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania złożonym w marcu 2012 r. Na okoliczność braku kontynuowania nauki przez uprawnionego do alimentów syna od września 2010 r. skarżący powoływał się już w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...].04.2011 r. przypisującej dłużnikowi do zwrotu kwoty alimentów wypłacone z funduszu alimentacyjnego wierzycielowi alimentacyjnemu za cały okres świadczeniowy 2009/2010 tj. od 1.10.2009r. do 30.09.2010r. Zarzut odwołania wprost dotyczył zawyżenia o jeden miesiąc przypisanej skarżącemu do zwrotu należności z uwagi na brak uprawnień wierzyciela alimentacyjnego do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w miesiącu wrześniu 2010r. Zarzut ten był przedmiotem oceny organu odwoławczego a później także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie o sygn. akt IISA/Bk 572/11, który wyrokiem z dnia 10.11.2011r. oddalił skargę dłużnika alimentacyjnego A. S. na ostateczną decyzję SKO w B. z dnia [...].06.2011r, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].04.2011r. o przypisaniu skarżącemu do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w całym okresie świadczeniowym 2009/2010. Przy ocenie zachowania terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania opartym na nowym fakcie lub dowodzie, znaczenie ma obiektywna okoliczność powoływania się na ów fakt lub dowód przez stronę albowiem jest ona potwierdzeniem wiedzy strony o fakcie. W niniejszej sprawie treść odwołania skarżącego od decyzji z [...].04.2011r. opiera się na wiedzy o braku uprawnień syna do alimentów za miesiąc wrzesień z uwagi na niekontynuowanie przez niego nauki. Obecne stanowisko, jakoby zarzut odwołania nie był oparty na wiedzy a jedynie na domysłach, jest zatem nietrafne. Zauważyć przy tym należy, że sam fakt, że okoliczność braku kontynuowania nauki przez syna skarżącego we wrześniu 2010r. był przedmiotem oceny organu odwoławczego przed ostatecznym załatwieniem sprawy dotyczącej przypisania dłużnikowi do zwrotu należności wypłaconych zastępczo z funduszu alimentacyjnego, wskazuje, że okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia musiała być znana organowi rozpoznającemu sprawę, a zatem oczywiście nie może ona stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 par. 1 pkt 5 K.p.a. Z tych zatem przyczyn także należałoby odmówić wznowienia postępowania. Skarżący nie jest natomiast pozbawiony możliwości domagania się weryfikacji decyzji ostatecznej o przypisaniu mu do zwrotu należności alimentacyjnych wypłaconych wierzycielowi alimentacyjnemu za cały okres świadczeniowy 2009/2010, albowiem z akt administracyjnych (k. 137) wynika, że doszło do zmiany decyzji MOPR w B. Nr [...] przyznającej uprawnionemu do alimentów świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego na okres od 1.10.2009. do 30.09.2010r. poprzez skrócenie okresu świadczeniowego do 31.08.2010r. Ów fakt stanowi ustawową podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przypisania dłużnikowi alimentacyjnemu należności do zwrotu w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 8 K.p.a. Na zależność rozstrzygnięcia w sprawie przypisania dłużnikowi do zwrotu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych z funduszu od rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia uprawnienia wierzyciela alimentacyjnego do otrzymania takich świadczeń, wyraźnie wskazywał WSA w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku w sprawie IISA/Bk 572/11. Skarżący ma zatem prawo sygnalizować organowi właściwemu do wznowienia postępowania (tj. temu, który wydał decyzję w ostatniej instancji) potrzebę wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną przypisującą należności alimentacyjne do zwrotu, jak też ma prawo wnosić o rozważenie ważności takiej decyzji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).-