II SA/Bk 667/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. G. K. i M. Z. B. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. P. G. K. i M. Z. B. w Ł. (dalej również Zakład) wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wartość środków trwałych Zakładu to 19.025.636,64 zł. Rok 2016 strona skarżąca zakończyła stratą w wysokości 29.114,96 zł. Na dzień [...] lipca 2017 r. na kontach bankowych wnioskodawcy było następujące środki finansowe: 173.093,74 zł; 2.014,94 zł oraz 116.139,51 zł. Natomiast w kasie Zakładu na dzień [...] czerwca 2017 r. znajdowała się kwota 6.480,24 zł. W uzasadnieniu swego wniosku Przedsiębiorstwo podniosło, iż jest zakładem budżetowym i jedynym w mieście tego rodzaju przedsiębiorcą zatrudniającym 165 osób, wykonującym zadania własne gminy o charakterze użyteczności publicznej na rzecz Miasta Ł. po kosztach własnych, nie tworząc zysku. Na koniec czerwca 2017 r. zobowiązania z tytułu: zakupów, roszczeń publiczno – prawnych, wynagrodzeń i pozostałych rozrachunków wynoszą 1.743.192,89 zł. Przyjęty plan finansowy Zakładu Uchwałą Rady Miejskiej w Ł. nie przewiduje nadwyżki środków obrotowych i w 2017 r. wynosił: plan przychodów – 18.170.000 zł, zaś plan kosztów – 18.170.000 zł. Ponadto Zakład wskazał, iż wpis od skargi wynosi 12.436 zł i nie jest on w stanie go uiścić (k. 8-9). Do akt sprawy strona skarżąca dołączyła bilanse za 2016 r., 2015 r. i 2014 r. (k. 10-13). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). M. P. G. K. i M. Z. B. w Ł. jest jednostką organizacyjną Miasta Ł., nie posiadającą osobowości prawnej. W uzasadnieniu swego wniosku Zakład podniósł, iż jedynym przedsiębiorcą zatrudniającym 165 osób, wykonującym zadania własne gminy o charakterze użyteczności publicznej na rzecz Miasta Ł. po kosztach własnych, nie tworząc zysku. Na koniec czerwca 2017 r. zobowiązania z tytułu: zakupów, roszczeń publiczno – prawnych, wynagrodzeń i pozostałych rozrachunków wynoszą 1.743.192,89 zł. Strona skarżąca zatem nie posiada środków na ponoszenie kosztów postępowań sądowych. Z treści złożonego wniosku wynika, że Zakład na kontach bankowych ma zgromadzone środki w łącznej wysokości 291.248,19 zł (stan na 30 lipca br.). Wartość środków trwałych Zakładu to 19.025.636,64 zł. Rok 2016 strona skarżąca zakończyła stratą w wysokości 29.114,96 zł. Natomiast w kasie Zakładu na dzień [...] czerwca 2017 r. znajdowała się kwota 6.480,24 zł. Na koniec czerwca 2017 r. zobowiązania z tytułu: zakupów, roszczeń publiczno – prawnych, wynagrodzeń i pozostałych rozrachunków wynoszą 1.743.192,89 zł. Przyjęty plan finansowy Zakładu Uchwałą Rady Miejskiej w Ł. nie przewiduje nadwyżki środków obrotowych i w 2016 r. wynosił: plan przychodów – 18.170.000 zł i tyle samo plan kosztów. W tym miejscu należało wskazać, iż ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach sądowych, jednostka organizacyjna miasta (zakład budżetowy) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. W tym zakresie wymagać trzeba szczególnej zapobiegliwości i przezorności od podmiotów, które prowadząc działalność użyteczności publicznej, są stronami postępowań sądowych, w których ponoszenie kosztów jest typową konsekwencją ich prowadzenia. M. P. G. K. i M. Z. B., przygotowując projekt budżetu na rok 2017 powinien przewidzieć odpowiednie środki celem pokrycia kosztów w sprawach sądowych, w których jest lub będzie stroną postępowania. Wnosząc skargę do tut. Sądu, wnioskodawca powinien wygospodarować i zabezpieczyć niezbędne zasoby do prowadzenia postępowania sądowego zwłaszcza, że jak wynika z treści złożonego oświadczenia dysponuje środkami finansowymi przekraczającymi wysokość kosztów sądowych na obecnym etapie postepowania. Brak podjęcia takich działań świadczy o niewystarczającym dbaniu o własne interesy. Skarb Państwa, z którego środków pokrywany jest koszt udzielonej pomocy prawnej, nie może finansować M. P. G. K. i M. Zakładu Budżetowego w takich okolicznościach. Prawo pomocy jest bowiem, jak wyżej wskazano, szczególną formą wsparcia dla podmiotów, które rzeczywiście w żaden sposób nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Podsumowując, wykazana sytuacja finansowa strony skarżącej nie pozwala na uznanie go za podmiot niebędący w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które to na obecnym etapie wynoszą 12.436 zł (przy podanej wysokości przedmiotu skargi 1.243.627 zł) - wpis od skargi. Niewątpliwie Zakład w granicach posiadanych środków w kwocie 291.248,19 zł powinien uwzględnić możliwość dochodzenia praw w postępowaniu sądowym oraz ponoszenia związanych z tym kosztów. W sytuacji, gdy środki przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych są niewystarczające to należy dokonać odpowiednich przesunięć pomiędzy podziałkami klasyfikacji budżetowej (podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie II GZ 163/13 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Tu raz jeszcze należy podkreślić, że środki finansowe, jakimi dysponuje Zakład w chwili obecnej na kontach bankowych, przekraczają wysokość kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Podsumowując zatem należy podnieść że, w złożonym wniosku nie wskazano przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.