II SA/Bk 67/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budynku p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz bezrobotnym synem. Dochód rodziny stanowi emerytura męża w wysokości 2.771,04 zł netto. Skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, tak samo jak jej dorosły syn. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość pod tym domem o powierzchni [...] ha. Poza tym skarżąca nie posiada żadnych oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Dochód męża wnioskodawcy nie wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych rodziny, co przekłada się na to, iż jej rodzina ma zaciągniętych kilka kredytów konsumpcyjnych tzn. kredyt odnawialny na cele mieszkaniowe – 13.000 zł, kredyt gotówkowy na cele bieżące – 3.000 zł, kredyt ratalny na zakup komputera – 1.800 zł, kredyt ratalny na zakup sprzętu AGD – 500 zł. W sumie rodzina skarżącej miesięcznie spłaca kwotę około 800 zł z tytułu zaciągniętych kredytów. Ponadto na bieżące opłaty, w tym energię elektryczną, wodę, ścieki, gaz, telefon, ubezpieczenia i podatki skarżąca wydaje kwotę około 1.100 zł. Rodzina nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej (k. 82-83). Na wstępie należy odnieść się do wniosku B. K. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 marca 2011 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych (k. 21). Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienie egzekucyjne. Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawczyni jest zwolniona od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać, także od kosztów postępowania wywołanego ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej. W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącą podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna B. K. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo – administracyjnego, tj. kosztów ustanowienia pełnomocnika. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz bezrobotnym synem. Praktycznie jedynym stałem źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest emerytura męża w wysokości 2.771,04 zł netto (k. 83). Wnioskodawczyni poza domem o powierzchni [...] m2 oraz niewielką działką siedliskową nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto z uwagi na złą sytuację materialną, w tym bezrobocie skarżącej i jej syna ma zaciągniętych kilka kredytów konsumpcyjnych. Bieżące wydatki rodziny wraz ze spłatą zaciągniętych kredytów zamykają się kwotą około 1.800 zł. Pozostała kwota około 890 zł przeznaczana jest na zakup żywności, odzieży oraz niezbędnych środków czystości trzyosobowej rodziny. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny skarżącej, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, a także brak zgromadzonych oszczędności oraz posiadane zobowiązań kredytowych pozwalają na stwierdzenie, iż B. K. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.