II SA/Bk 67/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2011-03-15
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, obejmująca niski dochód, wysokie zobowiązania kredytowe i brak oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna strony, charakteryzująca się niskim dochodem z emerytury męża, znacznymi zobowiązaniami kredytowymi oraz brakiem oszczędności, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Strona wykazała ciężar dowodu w postaci przedstawienia swojej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i bezrobotnym synem, a jedynym dochodem jest emerytura męża w wysokości 2.689,70 zł netto. Rodzina posiada zadłużenie kredytowe na kwotę ok. 18.300 zł, a miesięczne wydatki wraz ze spłatą kredytów wynoszą ok. 1.800 zł. Strona nie posiada oszczędności ani innych wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budynku p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz bezrobotnym synem. Dochód rodziny stanowi emerytura męża w wysokości 2.689,70 zł netto. Skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, tak samo jak jej dorosły syn. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość pod tym domem o powierzchni [...] ha. Poza tym skarżąca nie posiada żadnych oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Dochód męża wnioskodawcy nie wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych rodziny, co przekłada się na to, iż jej rodzina ma zaciągniętych kilka kredytów konsumpcyjnych tzn. kredyt odnawialny na cele mieszkaniowe – 13.000 zł, kredyt gotówkowy na cele bieżące – 3.000 zł, kredyt ratalny na zakup komputera – 1.800 zł, kredyt ratalny na zakup sprzętu AGD – 500 zł. W sumie rodzina skarżącej miesięcznie spłaca kwotę około 700 zł z tytułu zaciągniętych kredytów. Ponadto na bieżące opłaty, w tym energię elektryczną, wodę, ścieki, gaz, telefon, ubezpieczenia i podatki skarżąca wydaje kwotę około 1.100 zł. Rodzina nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej (k. 14-15).
Do wniosku skarżąca dołączyła wyciąg z rachunku bankowego męża za styczeń 2011 r. (k. 16).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna B. K. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz bezrobotnym synem. Praktycznie jedynym stałem źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest emerytura męża w wysokości 2.689,70 zł netto (k. 16). Wnioskodawczyni poza domem o powierzchni [...] m2 oraz niewielką działką siedliskową nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto z uwagi na złą sytuację materialną, w tym bezrobocie skarżącej i jej syna ma zaciągniętych kilka kredytów konsumpcyjnych. Bieżące wydatki rodziny wraz ze spłatą zaciągniętych kredytów zamykają się kwotą około 1.800 zł. Pozostała kwota około 890 zł przeznaczana jest na zakup żywności, odzieży oraz niezbędnych środków czystości trzyosobowej rodziny.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny skarżącej, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, a także brak zgromadzonych oszczędności oraz posiadane zobowiązań kredytowych pozwalają na stwierdzenie, iż B. K. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło