II SA/Bk 670/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-11-25

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca jego dochody netto, ponoszone wydatki na utrzymanie, leczenie oraz koszty związane z posiadaniem współwłasności nieruchomości i samochodu, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie.
Stan faktyczny
Skarżący M. J. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na dochód netto w wysokości 1440 zł, współwłasność nieruchomości i samochodu, a także ponoszone wydatki na leki, utrzymanie i inne koszty. Skarżący choruje na cukrzycę i nadciśnienie oraz pomaga chorej matce.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego sprawy ze skargi M. J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. M. J. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe (k. 9). Skarżący utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu zatrudnienia w Starostwie Powiatowym w wysokości 1.990 zł, choć faktycznie po potrąceniu pożyczek i składek dostaje kwotę 1.440 zł (dochód netto). Wnioskodawca jest współwłaścicielem (1/3 udziału) nieruchomości znajdującej się w B. P., na której stoi dom o powierzchni [...] m2. Na nieruchomości tej zamieszkuje jego brat z rodziną. Jest również współwłaścicielem samochodu osobowego S. F., rok produkcji [...] (drugim współwłaścicielem jest matka). Poza tym nie posiada żadnych innych nieruchomości, ani też nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, iż uzyskuje niski dochód, z którego spłaca pożyczki w łącznej kwocie 500 zł miesięcznie. Ponadto choruje na cukrzycę typu II oraz nadciśnienie typu II, co wiąże się z dodatkowymi kosztami. Pomaga również chorej matce (k. 17-18, 69). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 12 listopada 2014 r. (k. 71,75) skarżący przedstawił swoje miesięczne wydatki w sposób następujący: opłata za wywóz śmieci – 16 zł, podatek od nieruchomości – 90 zł, energia elektryczna – 139,27 zł, telefon – 75,68 zł, telefon komórkowy – 80,53 zł, ubezpieczenie roczne samochodu – 73 zł (rocznie 865 zł), leki – 140 zł, żywność (dieta) – 700 – 800 zł, paliwo – 300 zł, utrzymanie psa – 150 zł, bieżące naprawy w samochodzie – 27 zł (320 zł w skali roku), wymiana opon – 10 zł (120 zł wiosna, jesień). Dodatkowo poniósł takie koszty jak: leczenie stomatologiczne w okresie od listopada 2012 r. do 10 lutego 2014 r. – 2.800 zł, zakup drzwi – 1.600 zł, zakup węgla kamiennego – 1.872,40 zł. Do oświadczenia skarżący dołączył dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody oraz stan zdrowia matki (k. 75-86). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna M. J. O. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca – po potrąceniu pożyczek – faktycznie uzyskuje dochód w kwocie 1.445,79 zł. Skarżący jest współwłaścicielem (1/3 udziału) nieruchomości znajdującej się w B. P., na której stoi dom o powierzchni [...] m2. Na nieruchomości tej zamieszkuje jego brat z rodziną. Jest również współwłaścicielem samochodu osobowego S. F., rok produkcji [...] (drugim współwłaścicielem jest matka). Poza tym nie posiada żadnych innych nieruchomości, ani też nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych i zamieszkuje na nieruchomości stanowiącej własność matki, przy czym to on ponosi sam wszystkie opłaty związane z tą nieruchomością. Niewielki comiesięczny dochód wystarcza mu jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, które w całości pochłaniają uzyskiwane przez niego dochody. Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, a także brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania tj. kosztów ustanowienia radcy prawnego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło