II SA/Bk 678/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. M. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną K. Z. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż na miesięczny dochód rodziny składa się renta w wysokości 519 zł oraz wynagrodzenie za pracę, uzyskiwane przez współmałżonkę w wysokości 1700 zł brutto. W skład majątku M. Z. wchodzi: dom o powierzchni około [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podkreślił, iż do miesięcznych wydatków jego rodziny należy zaliczyć opłacenie: czynszu, wody i gazu – 600 zł, energii elektrycznej – 100 zł, opłaty za TV – 30 zł, opłaty za Internet – 60 zł, raty kredytu zaciągniętego przez żoną – 600 zł oraz zakup żywności – 500 zł. Pismem z dnia 24 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał M. Z. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: czy wnioskodawca osiąga dochód z posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha i ewentualnie jego miesięczną wysokość; rodzaj prowadzonej przez wnioskodawcę działalności rolniczej, przy czym należało podać stan inwentarza żywego oraz posiadane maszyny rolnicze; czy na określoną we wniosku nieruchomość rolną skarżący otrzymał w roku bieżącym dopłaty z Unii Europejskiej - należało określić w jakiej wysokości i kiedy; czy skarżący osiąga dochód z tytułu posiadania domu o powierzchni [...] m2 (np. z tytułu wynajmu), jakie kredyty spłaca obecnie małżonka skarżącego, należy podać wysokość kredytu i wskazać na jaki cel on został zaciągnięty; czy wnioskodawca lub jego współmałżonka są właścicielami samochodu osobowego, należy określić jego markę, rok produkcji i wysokość kosztów miesięcznej eksploatacji pojazdu. Dodatkowo zobowiązano skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość dochodu oraz wydatków skarżącego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, iż gospodarstwo rolne zostało przez niego wydzierżawione, jednak pierwszą opłatę dzierżawną otrzyma dopiero w dniu [...] kwietnia 2009 roku. W związku z powyższym na chwilę obecną z przedmiotowego gospodarstwa rolnego nie otrzymał jeszcze żadnego dochodu, a dodatkowo był zobowiązany do zapłacenia podatku rolnego. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż nie otrzymał dopłat unijnych i nie osiąga żadnego dochodu z domu, gdyż nadaje się on jedynie do remontu. Dodatkowo M. Z. oświadczył, że posiada: samochód osobowy marki [...]rok prod. [...], a miesięczne koszty eksploatacji tegoż samochodu wynoszą około 200 zł. Do akt sprawy skarżący dołączył dokumenty wskazujące na dochody i wydatki jego rodziny (k. 18-32). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie M. Z. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką. Jedynym źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny pozostaje dochód w wysokości 2.010,92 zł netto (renta w wysokości 519,07 zł – k.27 i wynagrodzenie za pracę otrzymywane przez żonę skarżącego w wysokości 1.491,85 zł netto – k. 21, zaświadczenie o zarobkach). Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny przedstawiają się następująco: opłacenie czynszu, wody i gazu – 479,01 zł (informacja ze Spółdzielni Mieszkaniowej k. 19), opłata za telefon i Internet – 129,58 zł (faktura VAT za sierpień 2008 roku k. 18), spłata raty kredytu zaciągniętego przez żoną – 773,49 zł (kalendarz spłat kredytu k. 20), podatek rolny około 54 zł (640 zł rocznie – decyzja k. 22), opłata za TV kablową – około 53 zł (potwierdzenie wpłaty kwoty 158,70 zł za okres lipiec – wrzesień 2008 roku k. 33), opłacenie energii elektrycznej – 100 zł, eksploatacja samochodu – 200 zł miesięcznie (w tym 308 zł za roczne ubezpieczenie samochodu) oraz zakup żywności – 500 zł. Majątek M. Z. stanowi: dom o powierzchni około [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz samochód osobowy marki [...] rok prod. [...]. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny skarżącego, który kształtuje się na poziomie 2.010,92 zł netto, a także zestawienie stałych wydatków skarżącego, który wynoszą około 1589 zł miesięcznie plus eksploatacja samochodu oraz wydatki związane z zakupem żywności oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż M. Z. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.