II SA/Bk 678/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. D. i H. F. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia , 1. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda P. uchylił postanowienie Starosty Powiatu B. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], wstrzymujące wykonanie własnej decyzji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową, wentylacją mechaniczną oraz oświetleniem terenu wraz z zagospodarowaniem terenu na działkach o nr geod. [...] w obrębie K., gm. J. 2. Skarżący złożyli do sądu wniosek o wstrzymanie wykonania tego postanowienia "celem ochrony konstytucyjnych zasad własności i równości obywateli oraz równego traktowania stron w procesie administracyjnym". 3. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na brak uprawdopodobnienia ustawowych przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku. 4. W kolejnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] września 2017 r. podano, że w przypadku zakończenia budowy zachodzi duże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w postaci braku możliwości realizacji jakiejkolwiek inwestycji na działce skarżących a to z uwagi na brak możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., zwana dalej P.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika, że wprowadzona w § 3 art. 61 P.p.s.a. ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie. Wskazać przy tym trzeba, że w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania na wniosek skarżącego, a wobec tego to skarżący zobowiązany jest - poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń - wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa powyżej. Tak więc uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z 13 grudnia 2004 r., FZ 496/2004, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ewentualne uwzględnienie wniosku uzależnione jest od inicjatywy samej strony, która w uzasadnieniu wniosku winna wskazać argumentację, że wykonanie zaskarżonego aktu, spowoduje sytuacje opisane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Przy czym nie wystarczające jest formułowanie ogólnikowych twierdzeń (por. postanowienie NSA z 12 września 2014 r., I FZ 332/14, pub. Lex nr 1503379), ale staranne zobrazowanie opisanej we wniosku sytuacji, w tym szczególnie rzetelne określenie rozmiaru ewentualnej szkody oraz jej wpływu na sytuację ekonomiczną strony. Zatem uzasadnienie takiego wniosku powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z 25 kwietnia 2013 r., I GSK 376/13; pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu w dalszym ciągu nie wykazano okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Kwestionowane w sprawie niniejszej postanowienie zostało wydane w ramach wznowionego postępowania, dotyczącego decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową, wentylacją mechaniczną oraz oświetleniem terenu wraz z zagospodarowaniem terenu na działkach o nr geod. [...] w obrębie K., gm. J. Zaskarżonym postanowieniem uchylono postanowienie wstrzymujące wykonanie ww. decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Oznacza to, że w wyniku wydania zaskarżonego postanowienia inwestor może realizować przedmiotową inwestycję. Należy zwrócić uwagę, że sam fakt możliwości kontynuowania inwestycji, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ze swej natury decyzje o pozwoleniu na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Takich argumentów w kontekście powołanych okoliczności w sprawie niniejszej nie podano. Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżących. Zaskarżony akt nie rodzi też w ocenie Sądu trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, że prowadzenie przez inwestora robót budowlanych w trakcie postepowań nadzwyczajnych stwarza ryzyko głównie dla inwestora. W przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a wówczas to inwestora, a nie skarżących obciążać będą dodatkowe koszty przy ewentualnym nakazaniu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę jest ostateczna i zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane jest realizacją "prawa zabudowy" określonego w art. 4 tej ustawy. Prawo zabudowy będące fundamentalną zasadą Prawa budowlanego, jest prawem podmiotowym każdego, kto posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 tej ustawy, jest więc po części też realizacją konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w przepisach art. 21 i 64 Konstytucji RP i jako takie, powinno podlegać szczególnej ochronie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się także uwagę, że konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. To inwestor ponosi wyłączne ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia