II SA/Bk 679/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi I. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę Decyzją z dnia [...].09.1999 r. nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta B. został zarejestrowany czasowo na M. P. samochód A. R. jako samochód ciężarowy specjalizowany. Wniosek o rejestrację złożyli wspólnie M. i I. P. W dniu 21.10.1999 r. dokonano rejestracji stałej, wydając M. P. tablice rejestracyjne nr [...] oraz dowód rejestracyjny. Rozstrzygnięcia te oparto na decyzji Starosty E. z dnia [...].09.1999 r., którą zmieniono kwalifikację przedmiotowego samochodu (z osobowego na ciężarowy specjalizowany), zarejestrowanego na nazwisko R. C. i A. W. (poprzedników prawnych) w dniu [...].09.1999 r. W dniu [...].02.2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją nr [...] stwierdziło nieważność wskazanej decyzji z dnia [...].09.1999 r. Starosty E., a w dniu [...].10.2002 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...].02.2002 r. po ponownym rozpoznaniu sprawy. Stanowiło to podstawę do wznowienia postępowania w sprawie rejestracji na nazwisko M. i I. P. Wydane po wznowieniu postępowania dwie decyzje organu I instancji – Prezydenta Miasta B. (z dnia [...].03.2003 r. oraz [...].09.2003 r.) zostały w postępowaniu odwoławczym uchylone do ponownego rozpoznania z przyczyn procesowych. M. i I. P. domagali się rejestracji samochodu jako ciężarowy, a nie osobowy, co jednoznacznie wskazali w pismach procesowych. Decyzją z dnia [...].04.2004 r., nr [...] Prezydent Miasta B. z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 5 Kpa i art. 151 § 1 pkt 2 Kpa uchylił własną decyzję z dnia [...].10.1999 r. na podstawie której zarejestrowano samochód A. R. jako ciężarowy, orzekając jednocześnie o odmowie rejestracji tegoż samochodu jako ciężarowego. W uzasadnieniu powołując się na treść art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązującego w dniu rejestracji pojazdu w 1999 r. wywiódł, iż przesłanką uchylenia przedmiotowej decyzji jest nieprzedłożenie świadectwa homologacji w/w pojazdu na samochód ciężarowy przed jej wydaniem. Zdaniem organu unieważnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. opisanej decyzji Starosty E. z dnia [...].09.1999 r. dotyczącej zmiany rodzaju pojazdu powoduje, iż przedłożony przez stronę dowód rejestracyjny wystawiony na podstawie wskazanej wyżej, uchylonej decyzji, nie stanowi potwierdzenia rejestracji tego pojazdu jako samochodu ciężarowego. Z uwagi na fakt, iż strona nie uzyskała homologacji na przedmiotowy pojazd jako ciężarowy, a z zaświadczenia o wpisie do ewidencji gospodarczej znajdującego się w aktach sprawy, zdaniem organu, nie wynikało, iż przedmiotem działalności P. C. prowadzonej przez R. C. i A. W. było dokonywanie zmian konstrukcyjnych w pojazdach, Prezydent Miasta B. wezwał małż . do złożenia stosownych dokumentów, o których mowa w § 14 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22.07.2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2002 r., nr 133, poz. 1123). Strona nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku, stąd, zdaniem organu, brak przesłanek do rejestracji przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego. W odwołaniu małżonkowie P. stwierdzili, iż nie spoczywa na nich obowiązek dostarczenia do urzędu dokumentów dotyczących homologacji pojazdu, ponieważ nie są oni pierwszymi właścicielami przedmiotowego samochodu. W toku prowadzonego w 1999 r. postępowania administracyjnego – jak wywiedli - przedłożone zostały wszystkie dokumenty wymagane przez organ. Zdaniem odwołujących - odmowa rejestracji samochodu w rozpatrywanym przypadku jest bezprzedmiotowa, gdyż postępowanie w tym zakresie nie zostało zainicjowane przez stosowny wniosek. W dalszej części odwołania małż. P. podkreślili, iż zakup pojazdu był dokonany w dobrej wierze i przy zachowaniu należytej staranności. Organ w trakcie weryfikacji wniosku o rejestrację winien sprawdzić, czy zostały spełnione wszelkie wymogi prawne zarejestrowania pojazdu jako samochodu ciężarowego. Skoro dokonano rejestracji, to uznano złożone dokumenty za wystarczające. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, sam zaś stan faktyczny winien być rozpatrywany w oparciu o przepisy obowiązujące w chwili zakupu i rejestracji pojazdu. W konkluzji odwołujący wywiedli, iż nie mogą ponosić negatywnych skutków niedopełnienia obowiązków przez urzędy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...].09.2004 r., nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, organ wywiódł, iż unieważnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. powołanej decyzji Starosty E. z dnia [...].09.1999 r. w pełni uzasadniało wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. W dalszej części powołując się na § 14 ust. 5 lit a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22.07.2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, obowiązującego w dniu orzekania przez Prezydenta Miasta B. po wznowieniu postępowania wywiódł, iż w aktach sprawy znajduje się wymagane zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z którego wynika, że przedsiębiorca, który dokonał zmian w przedmiotowym samochodzie prowadził działalność gospodarczą m. in. w zakresie usług blacharsko – ślusarskich oraz sprzedaży pojazdów. Zdaniem organu II instancji pozwala to na uznanie, iż był uprawniony do dokonywania zmian konstrukcyjnych w pojazdach. Odmienna w tej części ocena dokonana przez organ I instancji była, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nieuzasadniona. Natomiast jak wskazano - nie zostało przedłożone wymagane treścią § 14 ust. 5 lit. b powołanego rozporządzenia Ministerstwa Infrastruktury z dnia 22.07.2002 r. zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego potwierdzające, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów. Podkreślono, iż małżonkowie P. byli dwukrotnie wzywani do przedłożenia dowodu badania technicznego pojazdu, które na podstawie art. 81 ust. 8 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym potwierdza zgodność dokonanej zmiany w typie pojazdu z obowiązującymi przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów. W odpowiedzi na powyższe wezwania odwołujący nadesłali kopię dowodu rejestracyjnego samochodu z informacją o przeprowadzonym w dniu 20.08.2004 r. okresowym badaniu technicznym, jednak mając na uwadze § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16.12.2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. nr 227, poz. 2250) organ wywiódł, iż dołączony dowód przeprowadzonych badań okresowych nie mógł stanowić podstawy zarejestrowania przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego w sytuacji wymogu prawnego badań technicznych dodatkowych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku małż. P. podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko, w konsekwencji żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoją ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Głównym zarzutem skarżących pozostaje niezasadność wznowienia postępowania przez Prezydenta Miasta B. Na wstępie należy zauważyć, iż podstawą do wznowienia postępowania zakończonego rejestracją samochodu jako ciężarowy na skarżących było stwierdzenie nieważności decyzji rejestracyjnej samochodu ciężarowego na rzecz poprzedników prawnych. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Zdaniem Sądu właściwą podstawę wznowienia winien stanowić art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, jednakże stwierdzone naruszenie przepisów nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 145 § 1 pkt 8 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona lub zmieniona. Konsekwencją uchylenia lub zmiany rozstrzygnięcia na którym oparto decyzję ostateczną jest utrata przez nią szeroko rozumianej podstawy prawnej jej wydania, co w konsekwencji prowadzi do konieczności usunięcia niespójności, a niejednokrotnie i sprzeczności powstałej w obrocie prawnym. Następuje to w drodze wznowienia postępowania. Zgodnie bowiem z poglądem przyjętym w orzecznictwie - samo stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie, stanowi podstawę wznowienia postępowania, nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji (vide: wyrok SN z dnia 05.07.1996r., III ARN 21/96, publ. LEX 26108). Nie ulega zatem wątpliwości, że organ administracji zasadnie po uzyskaniu informacji o ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...].02.2002 r. stwierdzającej nieważność decyzji Starosty E. z dnia [...].09.1999 r., wznowił postępowanie. W wyniku wznowienia następnie uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...].10.1999 r. o rejestracji samochodu ciężarowego specjalizowanego marki A. . na nazwisko skarżących i odmówił rejestracji w/w pojazdu jako samochodu ciężarowego. Prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, iż skutkiem wznowienia postępowania zakończonego rejestracją samochodu jako ciężarowy był powrót postępowania do początku tj. wniosku M. P. i I. P. z 24.09.1999 r. o rejestrację samochodu A. R. jako ciężarowego specjalizowanego. Dodatkowo należy podkreślić, iż wykładnia literalna oraz celowościowa przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym wskazuje, iż przedmiotem postępowania pozostaje rejestracja pojazdu, zatem wskazanie przez stronę charakteru pojazdu (np. osobowy, ciężarowy) nie stanowi ścisłego przedmiotu prowadzonego postępowania, a jedynie jego uszczegółowienie. W świetle powyższego należało uznać jako niezasadny zarzut wydania orzeczenia w sprawie odmowy rejestracji przedmiotowego pojazdu bez uprzedniego złożenia stosownego wniosku skarżących. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia pozostałych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Konkluzja organu prowadzącego postępowanie, iż po wznowieniu postępowania brak było podstaw prawnych do zarejestrowania samochodu jako ciężarowy, nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Wbrew zarzutom skargi orzekając o załatwieniu wniosku skarżących po wznowieniu, organ mógł zastosować wyłącznie przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania, tak jak to uczynił. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie istotą wznowionego postępowania i rozstrzygnięcia w trybie art. 151 Kpa jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego zasadą jest, iż organ administracji wydając nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania (w sprawie niniejszej po wznowieniu). W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż dla samochodu Alfa Romeo nigdy nie istniała fabryczna homologacja na samochód ciężarowy. Powyższe zostało stwierdzone w oparciu o pismo F. A. P. z dnia 23.09.1999 r. oraz 18.06.2003 r. (k. 29 i 37), a także znajdujące się w aktach sprawy świadectwa homologacji spornego pojazdu. W tym miejscu należy wskazać, iż w wyniku zmiany przepisów z dniem 01.01.2004 r. między innymi utraciło moc rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 07.10.1999 r. w sprawie homologacji pojazdów (Dz. U. nr 91, poz. 1039 ze zm.) i w obecnym stanie prawnym do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych zmieniających jego rodzaj, nie jest wymagane świadectwo homologacji. W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji przesłanki rejestracji pojazdu ze zmianami konstrukcyjnymi zmieniającymi jego rodzaj zawarte były w § 14 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22.07.2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2002 r., nr 133, poz. 1123). Zgodnie z treścią powołanego przepisu w przypadku zawiadomienia o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającej z wprowadzenia w pojeździe zarejestrowanym zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, do zawiadomienia dołącza się: a) dokument potwierdzający, że dokonane zmiany konstrukcyjne zmieniające rodzaj pojazdu wykonane zostały przez przedsiębiorcę, o którym mowa w art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, (czyli przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie dokonywania zmian konstrukcyjnych w pojazdach), b) zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego potwierdzające, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów. Odnośnie stwierdzenia zaistnienia pierwszej ze wskazanych przez dyspozycję cytowanego przepisu okoliczności – to należy podzielić zdanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które odmiennie niż Prezydent Miasta B. oceniło, iż na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej P. C. s.c. (z dnia 12.01.1999 r.) można wyprowadzić wniosek, iż przedsiębiorca ten prowadził działalność gospodarczą w zakresie dokonywania zmian konstrukcyjnych w pojazdach. Zaświadczenie to wymienia bowiem obok ogólnego przedmiotu prowadzonej działalności (jakim jest świadczenie usług z zakresu branży samochodowej, w tym np. skup i sprzedaż pojazdów), również i wykonywanie usług blacharsko – ślusarskich. Zakład mógł zatem dokonywać zmian konstrukcyjnych w pojazdach w myśl art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący nie spełnili natomiast drugiej przesłanki zawartej w § 14 ust. 1 pkt 5 lit. b cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22.07.2002 r. W trakcie prowadzonego postępowania małż. P. mimo dwukrotnego wezwania do przeprowadzenia dodatkowych badań technicznych pojazdu zgodnie z wymogami art. 81 ust. 8 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie spełnili nałożonego na nich obowiązku, dostarczając jedynie dowód przeprowadzenie badań okresowych pojazdu. § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16.12.2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. nr 227, poz. 2250) rozróżnia dwa rodzaje badań technicznych: okresowe i dodatkowe. Art. 5 tego przepisu definiuje pojęcie badań dodatkowych jako odnoszących się do pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany dopuszczonych przez prawo elementów powodujących zmianę danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym dotyczących w szczególności: a) rodzaju, podrodzaju pojazdu, przeznaczenia, masy własnej, dopuszczalnej ładowności, liczby miejsc, dopuszczalnej masy całkowitej po istotnej zmianie położenia środka ciężkości pojazdu lub innej istotnej zmianie konstrukcyjnej, dopuszczalnej masy całkowitej ciągniętej przyczepy, największego dopuszczalnego nacisku osi po zmianie konstrukcyjnej powodującej istotną zmianę rozkładu nacisku na osie pojazdu, b) silnika. Omawiane badania szczegółowo zostały określone w § 3 ust 8 cytowanego rozporządzenia, obejmują one: zakres badania okresowego oraz specjalistyczne badanie polegające na sprawdzeniu i ocenie prawidłowości dokonanych zmian z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażania (Dz. U. z 2003 r., nr 32, poz. 262 ze zm.), w zakresie, o którym mowa w pkt 14 załącznika nr 1 do rozporządzenia, sporządzenie opisu i ocenę zmian oraz określenie nowych danych technicznych pojazdu. Jak wskazano wyżej - skarżący nie dokonali wymaganych przepisami badań, przedstawili jedynie dowód przeprowadzonych badań okresowych pojazdu. Zakres tych badań określony w § 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia nie pokrywa się z wyżej opisanymi badaniami dodatkowymi – jest znacznie węższy. W sprawie niniejszej nie został zatem spełniony jeden z wymogów rejestracji pojazdu z dokonanymi zmianami konstrukcyjnymi, zmieniającymi rodzaj pojazdu. Należało zatem podzielić stanowisko organów, iż brak ten skutkował odmową rejestracji przedmiotowego samochodu jako ciężarowy. Podnoszona przez skarżących okoliczność, iż przedmiotowy pojazd został zakupiony w dobrej wierze i z uwzględnieniem wszelkich reguł staranności - nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy toczącej się na skutek wznowienia. Reasumując – zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zatem skarga podlegała oddaleniu na podst. art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).