II SA/Bk 68/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające zwrotu kosztów podróży oddala skargę W dniu [...] kwietnia 2012 r. Wójt Gminy P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa wobec B. i E. K. (dalej przywoływani jako: "Skarżący"). Następnie organ wezwał Skarżących do osobistego stawiennictwa w dniu [...] kwietnia 2012 r. w Urzędzie Gminy, w charakterze strony, w celu złożenia wyjaśnień na okoliczność zniszczenia drzew. Skarżący podali, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. stawili się w Urzędzie Gminy osobiście i złożyli wyjaśnienia do protokołu. Koszty stawiennictwa wyliczyli na kwotę 21 zł. W dniu [...] kwietnia 2012 r. Skarżący złożyli, na podstawie art. 56 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej powoływana jako: "k.p.a."), wniosek o zwrot kosztów związanych ze stawieniem się na wezwanie organu. Wójt Gminy P. - pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. - poinformował, iż wniosek ten został odrzucony z uwagi na fakt, iż wezwani stawili się w siedzibie organu w terminie wcześniejszym niż ten wyznaczony w wezwaniu. Termin zatem nie został zachowany i dlatego brak było podstaw do zwrotu kosztów stawiennictwa według art. 56 k.p.a. W dniu [...] maja 2012 r. wniosek o zwrot kosztów został ponowiony. Podano w nim, że w dniu wskazanym w wezwaniu miała miejsce sesja Rady Gminy. W związku z tym wezwani zgłosili się w innym terminie. Dopełnili czynności wyjaśnienia strony z czego zostały sporządzone protokoły. Tym samym dopełnili obowiązku wynikającego z wezwania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Wójt Gminy P. ponownie "odrzucił" wniosek o zwrot kosztów podróży stwierdzając, że na to postanowienie nie służy zażalenie. Skarżący na powyższe postanowienie złożyli skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...], odrzucił skargę stwierdzając, że Skarżący nie wyczerpali toku instancji. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. (data wpływu) Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Wójta Gminy P. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wniosek o przywrócenie terminu umotywowano tym, iż w zaskarżonym postanowieniu poinformowano o braku możliwości złożenia zażalenia, natomiast możliwość tę wskazał wojewódzki sąd administracyjny w uzasadnieniu swojego postanowienia doręczonego stronom dopiero w dniu [...] czerwca 2013 r. Uchybienie terminowi nie nastąpiło więc z winy stron. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., nie zgadzając się z poglądem Skarżących na temat możliwości złożenia zażalenia na postanowienie odmawiające zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa, stwierdziło niedopuszczalność zażalenia (odpadła tym samym podstawa do orzekania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia niedopuszczalnego zażalenia). Powyższe postanowienie B. K. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. uznając, że postępowanie zgodne z "wytycznymi" zawartymi w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. w sprawie [...] było prawidłowe, a obowiązkiem Kolegium było merytoryczne rozpatrzenie zażalenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 134 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływana dalej jako: "p.p.s.a.") Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związanymi granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga w przedmiotowej sprawie jest niezasadna, a zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zgodne z obowiązującym stanem prawnym. W stanie faktycznym sprawy organ I instancji, działając na podstawie ar. 56 w zw. z art. 123 k.p.a. wydał postanowienie w sprawie kosztów podróży (osobistego stawiennictwa) B. i E. K. Na podstawie art. 56 § 1 k.p.a.: "Osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.). Dotyczy to również kosztów osobistego stawiennictwa stron, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona bez swojej winy została błędnie wezwana do stawienia się." W myśl art. 56 § 2 k.p.a. żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia. Jak słusznie wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. niezwiązane poglądem prawnym zawartym w uzasadnieniu postanowienia Sądu z dnia [...] czerwca 2013 r., ale aprobującym ustalenia stanu faktycznego dokonanego przez Sąd, zarówno przepis art. 56 k.p.a. jak i inne przepisy tego kodeksu nie przewidują zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 56 k.p.a. W sprawie kosztów w postępowaniu administracyjnym zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie wydane na podstawie przepisu art. 264 k.p.a., którym organ ustala osoby zobowiązane do poniesienia tych kosztów. Zgodnie z art. 264 § 2 k.p.a. na tego typu postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich uiszczenia przysługuje zażalenie. Orzeczenia odmawiającego przyznania kosztów osobistego stawiennictwa nie można jednak identyfikować z postanowieniem wydawanym na podstawie art. 264 k.p.a. Mając na uwadze obowiązujący stan prawny i ustalenia stanu faktycznego w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło, że na postanowienie wydane na podstawie art. 56 k.p.a. w sprawie kosztów podróży i innych należności nie przysługuje zażalenie. W takiej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło merytorycznie rozpoznać złożonego przez Skarżącą zażalenia i ustosunkować się do podniesionych zarzutów. W przypadku gdy zażalenie nie przysługuje, a strona złoży zażalenie organ odwoławczy na podstawie przepisu art.134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. wydaje postanowienie w którym stwierdza niedopuszczalność zażalenia. W zaskarżonym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodnie z prawem stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Wójta Gminy P. Sąd z urzędu nie dopatrzył się również nieprawidłowości w trybie i sposobie rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie zwrotu kosztów podróży związanej z osobistym stawieniem się na wezwanie organu administracji z uwagi na fakt, iż wezwani stawili się w siedzibie organu w terminie niewynikającym z treści wezwania, co nie należy wiązać ze zrealizowaniem obowiązku wynikającego z jego treści. Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia, co czyniło skargę niezasadną i przesądziło o jej oddaleniu (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).