II SA/Bk 687/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Związku Zawodowego O. w K. na czynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie odmowy unieważnienia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora zespołu szkół p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Związek Zawodowy O. z siedzibą w K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (k. 37). Związek został zarejestrowany w [...] 2008 r. Na dzień [...] września br. strona skarżąca ma 120 członków (w tym jeden emeryt). Majątek Związku powstaje wyłącznie ze składek członkowskich. Związek Zawodowy O. w K. nie posiada środków trwałych. Na koniec września br. stan kont strony skarżącej wynosił 4.222,86 zł. W ostatnim roku obrotowym Związek poniósł stratę w kwocie 4.109,95 zł (k. 36 – 38). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 17 października 2011 r. (k. 60) Związek Zawodowy O. z siedzibą w K. oświadczył, że przychody ze składek członkowskich w okresie lipiec – wrzesień br. wyniosły łącznie 5.712,11 zł, w tym: w lipcu – 1.870,80 zł; w sierpniu – 1.873,94 zł; we wrześniu – 1.967,37 zł. W tym samym czasie dochody z innych źródeł wyniosły 1,30 zł. W tak zakreślonym okresie wydatki strony skarżącej wyniosły łącznie 5.483,41 zł, z czego: w lipcu – 2.704,06 zł; w sierpniu – 1.755,54 zł; we wrześniu – 1.023,81 zł (k. 64). Do akt sprawy Związek Zawodowy O. dołączył: wyciąg z rachunku bankowego za miesiące: lipiec - wrzesień 2011 r. (k. 65 - 71); bilans na dzień 31 grudnia 2010 r. (k. 72); rachunek wyników za 2010 r. (k. 73); informację dodatkową do bilansu za 2010 r. (k. 74). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Ze złożonych oświadczeń wynika, że w okresie od lipca do września br. na konto Związku wpłynęło 5.712,11 zł. W tym samym czasie wydatki strony skarżącej wyniosły 5.483,41 zł (k. 64 – 71). Na dzień 30 września 2011 r. stan kont Związku Zawodowego O. wynosił 4.222,86 zł. Za 2010 r. strona skarżąca osiągnęła ujemny wynik finansowy – strata w wysokości 4.109,95 zł (k. 72 – 73). W roku 2010 r. przychód Związku wyniósł 15.083,79 zł (składki członkowskie). W tym samym okresie poniesione wydatki wyniosły 19.193,74 zł (k. 74). Związek Zawodowy O. nie posiada środków trwałych. Majątek strony skarżącej powstaje ze: składek członkowskich; wpłat członków Związku przeznaczonych na określone cele; z darowizn; dotacji; nagród; zbiórek publicznych; z odsetek od środków pieniężnych zgromadzonych na koncie bankowym Związku i innych (art. 50 ust. 1 pkt 1 – 8 Statutu Związku Zawodowego O. k. 52). Skarżąca organizacja ma 120 członków, miesięczna wysokość składki wynosi dla pracujących członków 1% wynagrodzenia zasadniczego brutto dla emerytów i rencistów 1% wysokości najniższej emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, liczony od wartości brutto (art. 51 ust. 1 pkt 1 – 2 Statutu Związku Zawodowego O. k. 52). Odnosząc te okoliczności do sprawy niniejszej to należy, zatem stwierdzić, że Związek Zawodowy O. z siedzibą w K. mając zapewnioną w statucie możliwość uzyskiwania środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z działalnością statutową nie może przerzucać kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowoadministracyjnego (w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu) na rzecz Skarbu Państwa. Przyznanie wnioskowanego prawa pomocy prowadziłoby, bowiem do sytuacji, w której działalność Związku byłaby finansowana ze środków publicznych, to z kolei prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że związek zawodowy powinien prowadzić działalność w oparciu o własne środki finansowe oraz majątek. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Związek Zawodowy O. z siedzibą w K. powinien liczyć się z sytuacją, że do realizacji celów statutowych może być potrzebny profesjonalny pełnomocnik i w związku z tym podjąć odpowiednie kroki (przewidziane w statucie art. 50 ust. 1 pkt 1 - 8) w kierunku uzyskania funduszy na jego ustanowienie np. poprzez ustanowienie dodatkowych wpłat członków Związku przeznaczonych na określone cele. Ponadto jak wykazano wyżej wykazano na konto Związku regularnie wpływają środki finansowe w wysokości około 1.800 – 1.900 zł miesięcznie, natomiast na koncie strony skarżącej na dzień 30 września br. była zgromadzona kwota 4.222,86 zł. Nie ulega wątpliwości, że cześć tych środków powinna zostać przeznaczona na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej. Strona mająca zamiar prowadzić proces sądowy powinna, bowiem liczyć się z koniecznością ponoszenia z tego tytułu kosztów i zabezpieczyć z posiadanych środków finansowych odpowiednią kwotę (postanowienie NSA z dnia 07 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 993/04, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.