II SA/Bk 688/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i zobowiązania do zwrotu dokumentu prawa jazdy oddala skargę Starosta Z. decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 341 z późn. zm.) zatrzymał K. C. prawo jazdy kat. AM, BI, B, T nr [...] nr druku [...] oraz zobowiązał do jego zwrotu. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że skarżący posiada prawo jazdy kat. AM, B1, B, T nr [...] nr druku [...] wydane przez Starostę Z. dnia [...] grudnia 2018r. W dniu [...] listopada 2018 r. Sąd Rejonowy w Z. II Wydział Karny przesłał do organu I instancji odpis prawomocnego wyroku z dnia [...] lipca 2018 r. sygn. akt [...], z którego wynika, że skarżący kierował samochodem w stanie po użyciu alkoholu. Na podstawie powyższego orzeczenia Starosta Z. w dniu [...] stycznia 2019 r. wydał decyzje, mocą których skierował skarżącego na: 1) badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. Skierowanie określa 3 miesięczny termin dostarczenia orzeczenia lekarskiego organowi kierującemu na badanie; 2) badanie psychologiczne. Skierowanie określa 3 miesięczny termin dostarczenia orzeczenia psychologicznego organowi kierującemu na badanie; 3) kurs reedukacyjny do Wojewódzkiego Ośrodka Szkolenia Kierowców. Skierowanie określa 6 tygodniowy termin dostarczenia kursu reedukacyjnego organowi kierującemu. W związku z tym, iż skarżący w wyznaczonym terminie nie dostarczył wskazanych dokumentów, Starosta Z. w dniu [...] lipca 2019 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania prawa jazdy, a po jego zakończeniu wydał decyzję o zatrzymaniu mu prawa jazdy i zobowiązaniu do jego zwrotu. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący podnosząc, że ustawowy zakreślony dla niego termin okazał się za krótki i nie mógł wykonać wskazanych zobowiązań nie własnej winy, albowiem jego stan zdrowia był na tyle słaby (ma kartę inwalidy), że nie pozwalał mu na wykonanie zarządzenia. Skarżący wskazał dodatkowo na chorobę ojca i jego śmierć, jako okoliczności, które przyczyniły do braku możliwości przedłożenia w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów. SKO w Ł. nie podzieliło argumentacji odwołania i decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty Z. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię, w szczególności art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami. Zdaniem organu II instancji z powyższego przepisu wynika, że fakt niepoddania się przez kierowcę badaniom lekarskim i psychologicznym w oparciu o wydaną decyzję o skierowaniu na takie badania oraz zaniechanie odbycia kursu reedukacyjnego zobowiązuje organ do podjęcia kolejnego kroku polegającego na zatrzymaniu prawa jazdy, przy czym nie jest to decyzja uznaniowa zależna od woli organu, gdyż organ jest związany dyspozycją przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Odnosząc powyższą regulację do okoliczności sprawy, SKO podkreśliło, że obowiązek przedstawienia orzeczenia lekarskiego, orzeczenia psychologicznego oraz zaświadczenia o odbyciu kursu reedukacyjnego został nałożony na skarżącego decyzją Starosty z dnia [...] stycznia 2019 r., a decyzja ta została wydana w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Z. II Wydział Karny z dnia [...] lipca 2018r. sygn. akt [...] i zawarty w tym wyroku opis czynu do którego doszło w dniu [...] kwietnia 2018 r. ok. godz. 20:50 na ul. [...] w Z., kiedy to skarżący będąc w stanie po użyciu alkoholu (I -20 mg/l, 11-0,18 mg/l, III - 0,19 mg/l) kierował samochodem osobowym oraz w tym samym miejscu i czasie kierował samochodem osobowym pomimo braku wymaganych dokumentów stwierdzających dopuszczenie pojazdu do ruchu. Dalej Kolegium za bezsporne uznało to, iż skarżący nie zgłosił się na badania, których celem było stwierdzenia istnienia lub brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami oraz, że nie przedstawił w wymaganym terminie właściwemu organowi orzeczeń, o których mowa w art. 79 ust. 2 i w art. 84 ust. 1 oraz nie odbył kursy reedukacyjnego, o którym mowa w art. 100 powołanej ustawy. W tych okoliczności, zdaniem SKO, skoro w sprawie zaistniały przesłanki z art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz pkt 3 lit. a) i b) ustawy o kierujących pojazdami warunkujące obligatoryjne orzeczenie przez organ o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, to organ I instancji zasadnie orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii AM, B1,B,T. Odnosząc się natomiast do podniesionych w odwołaniu okoliczności dotyczących problemów zdrowotnych skarżącego, organ odwoławczy uznał, że nie mogą one odnieść żadnego skutku w niniejszym postępowaniu i nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W tym zakresie Kolegium przypomniało, że decyzja wydawana na podstawie art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami ma charakter decyzji związanej. Jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Stąd też organ nie ma w tym przypadku swobody decyzyjnej i zobligowany jest do wydania przewidzianego prawem rozstrzygnięcia, o ile zaistniały do tego podstawy. Skoro argumentacja skarżącego w żadnej mierze nie odwołuje się do ustawowych przesłanek zatrzymania prawa jazdy, a wszystkie argumenty skarżącego natury "słusznościowej" i prawa moralnego nie mają - w przypadku decyzji o charakterze związanym - żadnego znaczenia, Kolegium uznało, że w sprawie nie doszło ani do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dotyczących ustalenia stanu faktycznego sprawy, ani też zasady praworządności czy też informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł skarżący domagając się jej uchylenia w całości i nadania decyzji Starosty Z. właściwego biegu. W skardze jej autor powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu podkreślając, że przyczyna nie przedłożenia w terminie wymaganych dokumentów nie była przez niego zawiniona, ale związana była z jego stanem zdrowia. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi oraz uznając zarzuty skarżącego za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Słowem należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), a uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju kwalifikowane wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie kontroli sądu poddana została decyzja SKO w Ł. z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] sierpnia 2019 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawo jazdy kat. AM, B1, B, T i zobowiązaniu go do jego zwrotu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2019r. poz. 341 z późn. zm. dalej: "ustawa"). Zgodnie z art.102 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 3 lit. a) i b) powołanej ustawy. Stosownie do tego przepisu, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2a, a także o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1 oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5 cytowanej ustawy. Jak wynika z powyższej regulacji, na co też trafnie zwrócił uwagę organ w zaskarżonej decyzji, fakt niepoddania się przez kierowcę badaniom lekarskim i psychologicznym w oparciu o wydaną decyzję o skierowaniu na takie badania oraz zaniechanie odbycia kursu reedukacyjnego zobowiązuje organ do podjęcia kolejnego kroku polegającego na zatrzymaniu prawa jazdy. Przy czym, jak zgodnie podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wydawana na podstawie przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest decyzją, którą organ jest zobowiązany wydać w każdym przypadku opisanym w hipotezie tej normy prawnej (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2567/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nieprzedstawienie zatem chociażby jednego z żądanych dokumentów, w ustalonym terminie stanowi niezbędny i wystarczający warunek wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Z akt sprawy niniejszej wynika, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. funkcjonariusze Policji odebrali skarżącemu prawo jazdy kategorii B, T w związku z podejrzeniem kierowania przez niego samochodem w stanie po użyciu alkoholu. W związku z powyższym Sąd Rejonowy w Z., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., zatrzymał skarżącemu przedmiotowe prawo jazdy, natomiast wyrokiem z dnia [...] lipca 2018 r. sygn. akt [...] uznał skarżącego za winnego kierowania w dniu [...] kwietnia 2018 r. samochodem osobowym w stanie po użyciu alkoholu i orzekł w stosunku do niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy. Jednocześnie sąd zaliczył na poczet tego zakazu okres zatrzymania prawa jazy od dnia [...] kwietnia 2018 r. Następnie, Starosta Z., decyzjami z dnia [...] stycznia 2019 r. (nr [...]), skierował skarżącego na: (1) badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. Skierowanie określa 3 miesięczny termin dostarczenia orzeczenia lekarskiego organowi kierującemu na badanie; (2) badanie psychologiczne. Skierowanie określa 3 miesięczny termin dostarczenia orzeczenia psychologicznego organowi kierującemu na badanie; (3) kurs reedukacyjny do Wojewódzkiego Ośrodka Szkolenia Kierowców. Skierowanie określa 6 tygodniowy termin dostarczenia kursu reedukacyjnego organowi kierującemu. W związku z niewywiązaniem się przez skarżącego z nałożonych obowiązków (okoliczność niesporna) organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (pismo z dnia [...] lipca 2019r., doręczone w dniu [...] lipca 2019r.), a następnie wydał – wobec spełnienia przesłanek z art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c) i pkt 3 lit. b) ustawy – rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Jak już wskazano wyżej, decyzje z dnia [...] stycznia 2019r. w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie, badania psychologiczne i kurs reedukacyjny stały się ostateczne w administracyjnym toku instancji, funkcjonują w obrocie prawnym i korzystają z domniemania legalności i prawidłowości, co oznacza, że powinny być respektowane tak przez samego skarżącego, jak również przez organy prowadzące postępowanie w sprawie niniejszej. W tym stanie rzeczy, organy obu instancji były związane treścią tych rozstrzygnięć i wobec braku wypełnienia przez skarżącego nałożonych obowiązków, nie miały innej możliwości, jak tylko orzec o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. W tych okolicznościach nie mogła odnieść skutku argumentacja skarżącego, oparta na błędnym założeniu, że w sprawie, której przedmiotem jest zatrzymanie prawa jazdy, ocenie organów powinny podlegać również okoliczności i przesłanki warunkujące wydanie wcześniejszych rozstrzygnięć tj. skierowania na badania lekarskie, psychologiczne i kurs reedukacyjny. Zaznaczyć również trzeba, że jakkolwiek decyzje wymienione w przepisach art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a (skierowanie na badania psychologiczne), art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ( skierowanie na badania lekarskie), art. art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy (skierowanie na kurs reedukacyjny) i art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c) i pkt 3 lit. a ustawy (zatrzymanie prawa jazdy) pozostają ze sobą w związku w tym znaczeniu, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest w następstwie niepoddania się przez stronę ww. badaniom, to jednak każda z nich podejmowana jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., kreując odrębne sprawy administracyjne (sprawy indywidualne, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej). Jak trafnie zauważył w tym zakresie NSA w wyroku z dnia 7 lutego 2017r. o sygn. akt I OSK 778/15 (CBOSA), od każdego z tych rozstrzygnięć stronie przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. W rezultacie w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy z powodu niepoddania się badaniom lekarskim, psychologicznym i nieodbycia kursu reedukacyjnego przez kierowcę nie mogły być ponownie badane te okoliczności i przesłanki, które warunkowały wydanie uprzednich decyzji nakazujących kierowcy poddanie się tym badaniom. Organ załatwiający sprawę zatrzymania prawa jazdy jest bowiem związany decyzją o skierowaniu na badania lekarskie. W konsekwencji, w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym orzeczenia o zatrzymaniu stronie prawa jazdy nie istnieje możliwość podważenia prawomocnych decyzji o skierowaniu strony na stosowne badania lekarskie (por. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2019r., III SA/Wr 39/18, WSA w Kielcach z dnia 10 stycznia 2018r. II SA/Ke 666/17, CBOSA). W świetle powyższego, skoro z prawidłowych ustaleń organów wynika, że skarżący w wymaganym trybie został skierowany na badania lekarskie, psychologiczne i kurs reedukacyjny i nie dopełnił tego obowiązku w wyznaczonym terminie, to nie może budzić wątpliwości, że w realiach rozpoznawanej sprawy zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c) i pkt 3 lit. a) i b) ustawy. W konsekwencji podniesione w skardze okoliczności dotyczące problemów zdrowotnych skarżącego, jak również powołane przez niego "prawo moralne", nie mogły odnieść żadnego skutku w prowadzonym aktualnie postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.