II SA/Bk 689/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją Wojewody P. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty W.M. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., organ I instancji na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 kpa uznał M.B. z dniem 30 lipca 2009 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, że w/w spełnił ustawowe warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, natomiast nie wypełnił przesłanek warunkujących uzyskanie prawa do zasiłku. W przypadku zainteresowanego suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni. Od powyższej decyzji M.B. złożył odwołanie do Wojewody P., w którym wniósł o przyznanie pomocy finansowej. Wskazał, iż w obecnej chwili posiada do spłaty pożyczkę oraz musi uregulować rachunek telefoniczny i czesne za III rok studiów. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż M.B. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w W.M. w dniu 30 lipca 2009 r. i z tym dniem został uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Zgodnie zaś z przepis art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania posiada łącznie, co najmniej 365 dni, o których mowa w dalszej części tego przepisu. Mając na względzie powyższe organ ustalił, iż M.B. status osoby bezrobotnej uzyskał z dniem 30 lipca 2009 r., jednakże w tej dacie nie spełniał warunków uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu rejestracji udokumentował bowiem okres, z którego wynika, iż pełnił służbę kandydacką w Biurze Ochrony Rządu od dnia 23 kwietnia 2003 r. do dnia 30 lipca 2003 r. oraz był zatrudniony w Powszechnym Towarzystwie Emerytalnym "D." S.A. od 1 listopada 2007 r. do dnia 31 stycznia 2008 r. W tym miejscu podkreślono, iż zdarzeniem prawnym mającym istotne znaczenie w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnego jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy, ponieważ od dnia dokowania czynności rejestracji liczony jest 18 - miesięczny okres, który jest badany pod kątem spełnienia przesłanek określonych w w/w przepisie. W tym stanie rzeczy stwierdzono, iż odwołujący w okresie 18 miesięcy przed dniem rejestracji, tj. od dnia 29 stycznia 2008 r. do dnia 29 lipca 2009 r. nie udokumentował 365 dni, o których mowa w powołanej ustawie. Z dokumentacji zebranej w sprawie wynika bowiem, iż odwołujący nie posiada wymaganego okresu uprawniającego do zasiłku. Końcowo wskazano, iż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują możliwości przyznania prawa do zasiłku na innych niż wyżej przedstawione zasadach, a organ odwoławczy takich uprawnień nie posiada. Przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych brany jest pod uwagę tylko 18 – miesięczny okres poprzedzający dzień zarejestrowania, a rejestracja odwołującego się nastąpiła w dniu 30 lipca 2009 r. Nadto poinformowano odwołującego, iż w przypadku trudnej sytuacji materialnej bezrobotny może zwrócić się o pomoc do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ośrodka pomocy społecznej. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem M.B. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący wniósł o uwzględnienie w rozpatrywanej sprawie argumentów, takich jak: 18 miesięczny okres rejestracji go jako osoby bezrobotnej, odmowa przyznania mu pomocy finansowej przez PUP w W.M., nadwyrężenie jego sytuacji finansowej (zaległe raty wraz z odsetkami pożyczki, odroczone raty czesnego za szkołę). Nadto wskazał, iż z chwilą rozwiązania umowy o pracę z Powszechnym Towarzystwem Emerytalnym "D." zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w W.M. o zarejestrowanie go jako osoby bezrobotnej, jednak ten zarejestrował go nieformalnie i jak przypuszcza uniemożliwiło mu to podpisanie umowy z pracodawcami. Nadmienił również, że w sierpniu ubiegłego roku Firma DSA F.G. we W. zaproponowała mu pracę w oddziale w B. i w związku z tym musiał odbyć szkolenie. W tej sytuacji zwrócił się z podaniem do urzędu pracy o sfinansowanie tegoż szkolenia, jednak urząd odmówił mu przyznania środków pieniężnych na ten cel, z powodu braku decyzji odnośnie jego rejestracji jako osoby bezrobotnej. Dodatkowo skarżący wskazał na koszty ponoszone przez niego w związku ze studiami oraz zaciągniętą pożyczką w banku, których nie jest w stanie płacić. Nadto podał, iż w sierpniu bieżącego roku uzyskał zasiłek z Ośrodka Opieki Społecznej na żywność w wysokości 370 zł. Jego zdaniem jest to jednak "kwota zbyt niską, która zaspokoiłaby jego potrzeby". W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Organ ponownie wskazał, iż w oparciu o art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustalono, iż skarżący w okresie 18 miesięcy przed dniem rejestracji, tj. od dnia 29 stycznia 2008 r. do dnia 29 lipca 2009 r. nie udokumentował 365 dni, o których mowa w w/w ustawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy w badanym okresie M.B. udokumentował okres zatrudnienia wynoszący 2 dni. Organ podkreślił, iż przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych brany jest pod uwagę tylko 18-miesięczny okres poprzedzający dzień zarejestrowania, a rejestracja odwołującego się nastąpiła w dniu 30 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych decyzji. Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja w sprawie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia jest art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis art. 2 ustawy stanowi definicję legalną pojęć zawartych w powołanej wyżej ustawie, w tym między innymi w pkt 2 pojęcia "osoby bezrobotnej". Natomiast art. 71 ust. 1 i 2 ustawy wskazuje podstawy prawne przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z tym ostatnim przepisem prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104b i art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a - c, w wysokości 9,75 % przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia, h) był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant, i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W myśl zaś ust. 2 tego przepisu do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy: 1) zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.); 2) urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów; 3) pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w pkt 1, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę; 4) niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę; 5) za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż skarżący spełnił ustawowe warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i na tej podstawie prawidłowo uznano go z dniem 30 lipca 2009 r. (data rejestracji) za osobę bezrobotną. Powyższe stanowisko organów nie budzi wątpliwości, nie jest też kwestionowane przez stronę skarżącą. Skarżący nie godzi się natomiast z rozstrzygnięciem w zakresie odmowy przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych. Podnosi, iż organy przy podejmowaniu decyzji winny były uwzględnić: 18 miesięczny okres rejestracji go jako osoby bezrobotnej, odmowę przyznania mu pomocy finansowej przez Powiatowy Urząd Pracy w W.M., nadwyrężenie jego sytuacji finansowej (zaległe raty wraz z odsetkami pożyczki, odroczone raty czesnego za szkołę). W ocenie Sądu powyższa argumentacja nie może - wbrew oczekiwaniu skarżącego - mieć wpływu na podejmowane rozstrzygnięcie. Przepis art. 71 ust. 1 omawianej ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym, w szczególności uwzględnienia okresu rejestracji oraz sytuacji finansowej bezrobotnego (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2008 r. II SA/Op 401/07, LEX nr 489517). Jak trafnie zauważa organ odwoławczy, zdarzeniem prawnym mającym istotne znaczenie w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnego jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy (w niniejszej sprawie dzień 30 lipca 2009 r.), ponieważ to od dnia dokowania czynności rejestracji liczony jest 18 - miesięczny okres, który jest badany pod kątem spełnienia przesłanek określonych w powołanym na wstępie przepisie. W tym stanie rzeczy podzielić należy pogląd organów, iż odwołujący w okresie 18 miesięcy przed dniem rejestracji, tj. od dnia 29 stycznia 2008 r. do dnia 29 lipca 2009 r. nie udokumentował 365 dni, o których mowa wyżej. Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, iż w dniu rejestracji skarżący dowiódł, iż pełnił służbę kandydacką w Biurze Ochrony Rządu w okresie od dnia 23 kwietnia 2003 r. do dnia 30 lipca 2003 r. oraz był zatrudniony w Powszechnym Towarzystwie Emerytalnym "D." S.A. od 1 listopada 2007 r. do dnia 31 stycznia 2008 r. Powyższe - jak słusznie zauważa organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę - wskazuje, iż skarżący w badanym okresie udokumentował okres zatrudnienia wynoszący jedynie 2 dni. Uznać zatem należy za organem, iż skarżący nie spełnił przesłanek warunkujących uzyskanie prawa do zasiłku. Z wyżej wskazanych powodów zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego. W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.-