II SA/Bk 689/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , W. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz pełnoletnią, studiującą córką. Źródło utrzymania skarżącego stanowi dochód z gospodarstwa rolnego tj. produkcji mleka w łącznej kwocie 4.000 zł oraz stypendium córki w kwocie 250 zł. Majątek skarżącego i jego żony stanowi dom o powierzchni [...] m2 (wartości 100.000 zł) oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha i [...] m2 (klasa V). Poza tym skarżący posiada oborę, stodołę, garaż oraz [...] sztuk inwentarza żywego (krowy), a także [...] ciągniki rolnicze, kombajn, przyczepy, agregat, kosiarkę, opryskiwacz i samochód osobowy [...]. Ponadto ma oszczędności w kwocie 1.000 zł. Wydatki swojej rodziny skarżący przedstawił następująco: opłaty stałe miesięczne, podatek gruntowy, ubezpieczenie KRUS, woda, energia elektryczna, paliwo, odpady i inne – około 1.700 zł oraz utrzymanie córki - 1.000 zł. W uzasadnieniu swego wniosku skarżący podniósł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w sprawie niniejszej (k.14-15). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Warunkiem zatem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz studiującą córką. Wysokość miesięcznego dochodu netto wynosi aktualnie około 4.250 zł, w tym z produkcji mleka 4.000 zł. Ponoszone przez skarżącego miesięczne wydatki związane z własnym utrzymaniem zamykają się kwotą około 2.700 zł (w tym utrzymanie córki 1.000 zł). Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2 (wartości 100.000 zł) oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha i [...] m2 (klasa V). Poza tym skarżący posiada oborę, stodołę, garaż oraz [...] sztuk inwentarza żywego (krowy), a także [...] ciągniki rolnicze, kombajn, przyczepy, agregat, kosiarkę, opryskiwacz i samochód osobowy [...]. Ponadto ma oszczędności w kwocie 1.000 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącego stałych źródeł dochodu w wysokości 4.250 zł miesięcznie przy wydatkach rzędu 2.700 zł oraz nieruchomości w postaci domu, działek rolnych i inwentarza żywego, a także maszyn rolniczych, w połączeniu z faktem posiadania oszczędności na koncie bankowym w kwocie ponad 1.000 zł pozwalają na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu oraz majątku, w tym areału ziemi pozwala na uznanie, iż jest on w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności, tym bardziej, iż posiada oszczędności w kwocie 1.000 zł. Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przyczyniła się okoliczność, iż skarżący dysponuje znacznym majątkiem oraz dochodem, który jest wyższy niż ponoszone wydatki. Posiadany areał użytków rolnych oraz inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.