II SA/Bk 690/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od części kosztów sądowych tj. wpis od skargi w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania przedstawienia do wglądu dowodów potwierdzających fakt powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego o pierwszym wprowadzeniu do obrotu suplementów diety p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od części kosztów sądowych tj. wpisu od skargi. Z. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu w całości podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Skarżąca i jej mąż są emerytami rolniczymi i uzyskują z tego tytułu dochód w łącznej wysokości 1.808,01 zł (emerytury w wysokości 900,78 zł i 907,23 zł). Ponadto uzyskują miesięczny dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 538 zł. Dochód z prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej za trzy ostatnie miesiące wyniósł 1.856 zł, zaś z tytułu działalności skarżącej wyniósł 296 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi jedynie samochód osobowy [...], na który został zaciągnięty kredyt w kwocie 44.143 zł i oszczędności na bieżące wydatki w kwocie 900 zł. Wnioskodawczyni wraz z mężem zamieszkują w domu córki. Miesięczne bieżące wydatki rodziny skarżącej przedstawiają się następująco: kredyt na samochód – 1.226,19 zł, ubezpieczenie samochodu – 210,92 zł, koszty mieszkania – 100 zł, opłaty za media – 160 zł, usługi telekomunikacyjne – 30 zł, koszty leczenia i rehabilitacji – 30 zł (k. 36-38). Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopie: załącznik do umowy kredytowej (k. 40), informację o minimum socjalnego w czerwcu 2015 r. (k. 39), odcinki za emeryturę (k. 41). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, m.in. kosztów ustanowienia radcy prawnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna Z. S. uzasadnia tezę, iż mimo wnioskowanego zwolnienia od wpisu sądowego, jest ona w stanie ponieść koszty wpisu od skargi. W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Skarżąca i jej mąż uzyskują dochód z emeryt w kwocie 1.808,01 zł oraz z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 538 zł (łącznie 2.346,01 zł). Dochód z prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej za trzy ostatnie miesiące wyniósł 1.856 zł, zaś z tytułu działalności skarżącej wyniósł 296 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi jedynie samochód osobowy [...], na który został zaciągnięty kredyt w kwocie 44.143 zł i oszczędności na bieżące wydatki w kwocie 900 zł. Wnioskodawczyni wraz z mężem zamieszkują w domu córki, a miesięczne bieżące wydatki rodziny skarżącej wynoszą 1.757,11 zł. Po odliczeniu wydatków z uzyskiwanego dochodu zostaje kwota 588,90 zł, która zapewne przeznaczana jest m.in. na zakup żywności. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy jednak stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą oszczędności w kwocie 900 zł pozwala na uznanie, iż Z. S. jest w stanie pokryć koszty wpisu do skargi w kwocie 200 zł oraz koszty wpisu do skargi w sprawie sygn. akt II SA/Bk 691/15 w kwocie 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazana we wniosku kwota oszczędności (900 zł) może być przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych oszczędności powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.