II SA/Bk 693/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Rady Gminy Z. z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy Z. p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu 3 lipca 2019 r. wpłynęła do Rady Gminy Z. skarga A. B. na działalność Wójta Gminy Z. w przedmiocie zmiany przebiegu drogi dojazdowej do pól, położonej na działce nr [...], znajdującej się w obrębie geodezyjnym miejscowości T. Rada Gminy Z. uchwałą z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 229 pkt 3 K.p.a., uznała skargę na bezzasadną. Skarżący na tę uchwałę wniósł skargę do sądu administracyjnego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje: legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a. lub na bezczynność (zaniechanie) w podjęciu konkretnego aktu lub czynności (art. 3 § 2 pkt 8-9 P.p.s.a.). Natomiast kontrola sprawowana przez sąd administracyjny nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem nie jest konkretny akt lub czynność, ale krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich) wymienionych w art. 227 K.p.a., wnoszonych na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a. "Skargi i wnioski". Również w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ, jak też sposób procedowania organu załatwiającego skargę na działanie (art. 237 § 1 i § 3 K.p.a.). W sprawach ze skargi obywatelskiej sąd nie kontroluje również bezczynności czy niedziałania organów w zakresie załatwienia takiej skargi. Skoro bowiem nie kontroluje sposobu załatwienia skargi, w tym sposobu procesowego postąpienia z nią, to też nie jest możliwe kontrolowanie czy organ uczynił to prawidłowo lub też czy działania w tym zakresie nie przedsięwziął z naruszeniem prawa. Z sytuacją złożenia do sądu skargi na uchwałę organu gminy załatwiającą skargę na działanie organu (tzw. obywatelską) mamy do czynienia w sprawie niniejszej. To zaś powoduje konieczność odrzucenia skargi bez jej merytorycznego rozpoznania. W sprawie niniejszej skarżący wniósł skargę na działanie Wójta Gminy Z. Skarga to została załatwiona przez Radę Gminy Z. uchwałą z [...] sierpnia 2019 r. podjętą w trybie przepisów Działu VIII K.p.a. "Skargi i wnioski", co wynika z jej podstawy prawnej w której wskazano art. 229 pkt 3 K.p.a. Stąd też kwestionowanie tej uchwały przed sądem administracyjnym jest niedopuszczalne. Jak wyżej wskazano, wszelkie działania podejmowane przez organy administracji na skutek wniesienia skargi na działanie, jak też sposób załatwienia tej skargi lub niedziałanie organu w tym zakresie, nie może zostać skontrolowane przez sąd administracyjny. Katalog spraw, którymi sąd administracyjny się zajmuje merytorycznie, wynika z art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. i nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami powszechnymi. Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące niedopuszczalności skarg na działanie lub bezczynność organów administracji publicznej dotyczącą sposobu załatwienia skargi obywatelskiej jest od lat jednolite i jednoznaczne (vide np. postanowienie NSA z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16, postanowienie z 5 października 2018 r., II SA/Bk 637/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargi takie podlegają odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji Odnosząc się do zgłoszonego w odpowiedzi na skargę wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, wskazać należy, że zgodnie z regułą wynikającą z art. 199 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że co do zasady stronie, która poniosła koszty postępowania, np. w postaci kosztów zastępstwa procesowego, nie przysługuje ich zwrot. Zwrot kosztów postępowania został przewidziany tylko w określonych przypadkach, tj. w razie uwzględnienia skargi (art. 200 P.p.s.a.) bądź umorzenia sądowego (art. 201 P.p.s.a.). Dlatego w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych podstaw do orzekania o kosztach, pomimo zgłoszonego wniosku o ich zasądzenie.