II SA/Bk 695/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. L. i S. L. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Przedmiotem skargi jest postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (zwanego dalej: "[...]WINB w B.") z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (zwanego dalej: "PINB PG w B.") z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], wstrzymujące E. i S. L. (zwani dalej: "Skarżącymi") roboty budowlane polegające na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanego na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w B., prowadzone z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], znak: [...] Prezydenta Miasta B. W zaskarżonym postanowieniu wskazano, że w dniu [...] czerwca 2017 r. pracownicy PINB PG w B. przeprowadzili oględziny na działce nr ewid. gr. [...] przy ul. [...] w B. Podczas oględzin stwierdzono, m.in., iż w rozbudowanej części przedmiotowego budynku, na drugiej kondygnacji nadziemnej, został zlikwidowany przewidziany w projekcie balkon przy pokoju — sypialni. Ściana zewnętrzna północno-wschodnia tego pokoju została zlicowana ze ścianą zewnętrzną budynku, w wyniku czego balkon został zlikwidowany, a powierzchnia pokoju — sypialni została powiększona o powierzchnię zabudowanego balkonu. Podczas oględzin dokonano również pomiaru wysokości kalenicy budynku rozbudowanego w stosunku do kalenicy budynku sąsiedniego. Pomiar ten wykazał, że inwestorzy wykonali o 48 cm wyższy obiekt niż został zaprojektowany, co oznacza, że wymiar ten został zwiększony o 5,2 %. Stwierdzono również inne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na: 1) rezygnacji z trzech otworów, wypełnionych luksferami, w ścianie parteru rozbudowanej części budynku, 2) wykonaniu przeszklonych drzwi balkonowych w ścianie południowej rozbudowanej części, zlokalizowanej w odległości 3 metrów od granicy działki, 3) wykonaniu połaci dachowej przykrywającej ścianę oddzielenia pożarowego zlokalizowaną po granicy działek. Połać ta sięga ok. 50 cm poza granicę nieruchomości inwestora. 4) wykonaniu połaci dachowej wysuniętej o ok. 50 cm poza lico ściany usytuowanej w odległości 1,5 metra od granicy z działkami nr [...]. 5) ściana oddzielenia pożarowego usytuowana przy granicy z działką nr [...], powyżej połaci dachu, od strony zachodniej, po stronie działki sąsiedniej, została zabudowana konstrukcją pokrytą blachą z otworami wentylacyjnymi, a od strony wschodniej została ocieplona styropianem. 6) okna i drzwi przesuwne, tarasowe i balkonowe w przedmiotowym budynku, oznaczone na zatwierdzonym projekcie budowlanym, symbolem szczelności i izolacyjności ogniowej El — 30 nie posiadają widocznych oznaczeń potwierdzających wymaganą odporność ogniową. Dotyczy to okien i drzwi przesuwnych na parterze, okna w łazience na pierwszym piętrze oraz drzwi balkonowych i okna w sypialni na pierwszym piętrze. Żadne z okien i drzwi zainstalowanych w rozbudowanym budynku, oznaczonych w projekcie EI-30, nie posiada odpowiedniego oznaczenia. 7) do budynku rozbudowanego, pomiędzy ścianą zewnętrzną a ogrodzeniem z działkami nr [...] została dobudowana konstrukcja o powierzchni zabudowy 1,35 m x 5,94 m i wysokości 3,15 m. Konstrukcja została wykonana z pięciu słupów drewnianych o przekroju 5 x 7 cm, przymocowanych do betonowego fundamentu ogrodzenia. Drewniana konstrukcja dachu opiera się na tych słupach oraz na wspornikach montowanych bezpośrednio do ściany elewacyjnej budynku. Dach i ściany zostały pokryte płytą komorową z tworzywa sztucznego. Po obu stronach zostały zamontowane drzwi, posadzkę stanowi utwardzenie terenu wokół budynku. Dach jest wyposażony w rynny usytuowane w przestrzeni pomiędzy dwoma równoległymi ogrodzeniami. Rura spustowa odprowadza wodę na działkę inwestorów. PINB PG w B. stwierdził, że zabudowanie balkonu i podwyższenie budynku w niniejszej sprawie stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, przewidziane w przepisie art. 36 a ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, zwanej dalej: "P.b."). W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., organ pierwszej instancji wstrzymał Skarżącym roboty budowlane polegające na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanego na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w B. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli Skarżący oraz A. P. Skarżący podnieśli, że nie odstąpili w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż w miejscu balkonu projekt przewidywał wykonanie oranżerii, zatem zabudowanie tego balkonu nie zmieniło kubatury budynku. Ponadto zakwestionowali prawidłowość dokonanego przez organ I instancji pomiaru wysokości budynku, który został określony względem wysokości sąsiedniego budynku. Zdaniem Skarżących, wysokość ta powinna zostać zmierzona od poziomu terenu, bez uwzględnienia elementów przekrycia dachu. Z kolei A. P. wniosła o doprecyzowanie ustaleń organu w kwestii ściany oddzielenia pożarowego i kominów. Z uwagi na zarzuty zgłoszone w zażaleniu Skarżących, [...]WINB w B. pismem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] zlecił na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. PINB PG w B., przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów, poprzez dokonanie pomiaru wysokości przedmiotowego budynku od poziomu terenu do najwyżej położonego punktu konstrukcji dachu. W dniu [...] lipca 2017 r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę, podczas której dokonali zleconego pomiaru wysokości i ustalili, że kalenica główna budynku (najwyższy punkt konstrukcji dachu) znajduje się na wysokości 10,08 m w stosunku do poziomu powierzchni terenu przy wejściu do budynku. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu [...]WINB w B. przytoczył treść art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b., a następnie stwierdził, że w niniejszej sprawie inwestorzy dokonali istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez zmianę kubatury i wysokości obiektu. Wskazał, że Skarżący nie wykonali zaprojektowanego na drugiej kondygnacji nadziemnej balkonu przy pokoju-sypialni. Podniósł, że ściana zewnętrzna północno-wschodnia tego pokoju została zlicowana ze ścianą zewnętrzną budynku, w wyniku czego balkon został zlikwidowany, a powierzchnia pokoju — sypialni została powiększona o powierzchnię zabudowanego balkonu. Z uwagi na fakt, iż zgodnie z przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, do kubatury budynku wlicza się kubaturę balkonu tylko do wysokości balustrady, nie ulega wątpliwości, iż wskutek całkowitego zabudowania balkonu zwiększyła się kubatura całego obiektu. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu inwestorów zarzutu, że w miejsce balkonu wykonana została oranżeria o pow. 4,20 m2 wskazana w projekcie w bilansie powierzchni użytkowej, organ odwoławczy wyjaśnił, że z rzutu piętra oraz rysunku elewacji wynika, iż ta część budynku nie jest oranżerią gdyż na tych rysunkach nie zostały naniesione przeszklone ściany oranżerii. Ponadto [...]WINB w B. podniósł, że kontrola przeprowadzona w dniu [...] lipca 2017 r. wykazała, że kalenica główna budynku (najwyższy punkt konstrukcji dachu) znajduje się na wysokości 10,08 m w stosunku do poziomu powierzchni terenu przy wejściu do budynku. Natomiast zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym wysokość tej kalenicy powinna wynosić 9,51 m od poziomu terenu (0,30 m: wysokość od poziomu terenu do poziomu posadzki parteru + 9,21 m: wysokość od poziomu posadzki parteru do górnej krawędzi kalenicy głównej dachu = 9,51 m). Zdaniem organu oznacza to, że wysokość rozbudowanego budynku została zwiększona o 57 cm w stosunku do wysokości projektowanej, co stanowi 6 % wysokości budynku rozbudowanego. Wartość ta przekracza dopuszczalną tolerancję 2%, określoną w przepisie art. 36a ust. 5a pkt 1 P.b., wobec czego [...]WINB stwierdził, że zmiana ta stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożyli skargę do tutejszego Sądu, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez: a) brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło organ do błędnego ustalenia, że w rozbudowanej części budynku, na drugiej kondygnacji nadziemnej, został zlikwidowany balkon usytuowany w projekcie przy pokoju - sypialni — w sytuacji gdy zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], znak: [...] Prezydenta Miasta B. w jego części VI. "Część opisowa architektoniczna, ogólna" w miejscu mylnie wskazywanego przez organ balkonu została przewidziana do wykonania oranżeria o powierzchni użytkowej 4,20 m, która (powierzchnia) została w całości uwzględniona przy ustaleniu kubatury brutto budynku — 869,00 m3, a zatem niebyła liczona w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 24 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; b) brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło organ do błędnego ustalenia, że wysokość rozbudowanego budynku została zwiększona o 57 cm w stosunku do wysokości projektowanej co stanowi 6 % wysokości budynku rozbudowanego — w sytuacji gdy pomiar budynku rozbudowanego wykonano przy błędnym ustaleniu wysokości od poziomu terenu do poziomu posadzki parteru przy wejściu do budynku (która de facto wynosi 0,40 m) oraz uwzględniając w pomiarach elementy należące do systemu pokrycia kalenicy, w tym jej wykończenie z gąsiora ceramicznego, w przypadku gdy projekt budowlany określa wysokość budynku w punkcie przecięcia krokwi, nie uwzględnia zaś przy wyliczeniu wysokości budynku systemu pokrycia kalenicy; 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia PINB PG w B. z dnia [...] czerwca 2017 r., w szczególności poprzez przyjęcie bez przeprowadzenia oględzin, że zaprojektowana przez inwestorów oranżeria stanowi "balkon", co zdaniem organu potwierdza fakt, że na rysunkach "rzutu piętra" oraz "rysunku elewacji" nie zostały naniesione "przeszklone ściany oranżerii" oraz przyjmując bezsprzecznie, że kubatura brutto budynku powiększyła się o powierzchnie zlikwidowanego balkonu pomnożoną przez różnice wysokości kondygnacji z wysokością balustrady — nie przeprowadzając obliczeń kubatury; 3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozpoznanie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie co miało wpływ na błędne zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. 4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy z powodu nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania, należało dojść do wniosku, że w niniejszej sprawie nie doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez zmianę kubatury i wysokości obiektu i należało uchylić postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinęli podniesione w niej zarzuty, powołując jednocześnie orzecznictwo sądów administracyjnych. Odnośnie kubatury budynku podnieśli, że nie można uznać oranżerii o pow. użytkowej 4,20 m2 za balkon jak to czynią organy, bowiem wnęka nie może stanowić balkonu, a zgodnie z definicją kubatury brutto budynku do wysokości balustrady liczy się jedynie kubatura. Odnośnie wysokości budynku Skarżący wskazali, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2017 r. dokonano pomiaru wysokości pomieszczeń strychu części nadbudowanej oraz stwierdzono, że wysokość pomieszczenia klatki schodowej na dobudowanej kondygnacji w pobliżu ściany wspólnej wynosi 213 cm (od wykończenia warstwy posadzki do wykończenia warstwy sufitu-suchego tynku). Organ uznał wówczas, że wartość ta odpowiada wartości projektowanej- 222 cm i nie potwierdza jakoby doszło do nadbudowania o 0,5 m wyżej niż w projekcie. Wskazali, że projekt budowlany, zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2015 r. nie przedstawia systemu pokrycia kalenicy oraz jej wykończenia z gąsiora ceramicznego, również nie wlicza tych elementów pokrycia dachu do wysokości budynku. Poza tym podnieśli, że do ich budynku, jako budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej nie stosuje się wymagań dotyczących klasy odporności pożarowej budynków określonych w § 212 rozporządzenia. Zaznaczyli, że w tym wypadku zastosowanie znajdzie jedynie przepis § 217 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym klasa odporności ogniowej ściany oddzielającej segmenty jednorodzinnych budynków ZŁ IV: bliźniaczych, szeregowych lub atrialnych, powinna wynosić co najmniej –R E I 60. Stąd też zdaniem Skarżących stwierdzenie organu, że okna i drzwi przesuwane, tarasowe i balkonowe w przedmiotowym budynku, oznaczone, na zatwierdzonym projekcie budowlanym, symbolem szczelności i izolacyjności ogniowej EI-30 nie posiadają widocznych oznaczeń potwierdzających odporność ogniową, należy uznać za bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona albowiem organ nie naruszył prawa stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a tylko w takim zakresie stosownie do art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny w sprawie w świetle zebranego materiału dowodowego ustalony został prawidłowo i uzasadniał wydanie decyzji kwestionowanej przez skarżących. Wynika z niego, iż przy realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej skarżący dokonali istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przez zabudowanie balkonu i podwyższenie budynku, a także stwierdzono inne odstąpienia od projektu. Zarzucając błędne ustalenie dotyczące zlikwidowania balkonu skarżący twierdzą, że w projekcie budowlanym w miejscu mylnie wskazywanym jako balkon była przewidziana oranżeria o pow. użytkowej 4,20 m2, która została w całości uwzględniona w kubaturze budynku, a zatem jej zabudowa nie zwiększyła kubatury budynku. Wprawdzie istotnie w opisie techniczno-architektoniczno-budowlanym projektu na piętrze budynku wskazano oranżerię o pow. 4,20 m2 to jednakże z arkusza na którym przedstawiono rzut piętra wynika, że jest to balkon przylegający do pokoju. Zlicowanie zatem ściany zewnętrznej pokoju ze ścianą budynku powiększyło kubaturę budynku. Jak trafnie wskazuje organ zgodnie z definicją kubatury budynku zawartej w pkt 24 § 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie do obliczenia kubatury nie wlicza się kubatury balkonów, ale tylko do wysokości balustrady. Nie ma więc uzasadnienia zarzut skarżących, iż kubatura budynku nie zwiększyła się przez zabudowanie balkonu, skarżący bowiem nie uwzględniają wskazanej powyżej zasady obliczenia kubatury balkonu do ogólnej kubatury budynku. Nietrafny jest też zarzut skargi dotyczący braku wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia wysokości budynku. Pomiaru wysokości budynku organy dokonały dwukrotnie, po raz drugi w związku z zarzutami wniesionymi w odwołaniu. W każdym z tych pomiarów organy stwierdziły zwiększenie wysokości budynku w stosunku do projektowanej wysokości ponad dopuszczalną tolerancję 2 % określoną w art. 36a ust. 5a pkt 1 prawa budowlanego. Pomiary te wykonano zgodnie z § 6 wskazanego powyżej rozporządzenia co obrazuje załączony na k. 25 akt administracyjnych rysunek. Zakwestionowanie tych pomiarów bez przedstawienia własnych pomiarów opartych na dokumentacji projektowej nie może odnieść skutku. W tych okolicznościach organ zasadnie stwierdził, iż inwestorzy dokonali istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez zmianę kubatury i wysokości budynku, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2 prawa budowlanego, a tym samym istniała podstawa w świetle art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego do wydania postanowienia wstrzymującego roboty budowlane przy rozbudowie, przebudowie i nadbudowie budynku. Z uwagi na powyższe skargę jako nieuzasadnioną stosownie do art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił.