II SA/Bk 696/14

WyrokWSA w Białymstoku2014-10-07

Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Paweł Janusz Lewkowicz, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w celu legalizacji samowolnie wybudowanej piwnicy, zamiast nakazu rozbiórki, jest zgodna z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r., w szczególności z art. 37 i 40, uwzględniając zarzuty dotyczące negatywnego wpływu obiektu na sąsiedni budynek mieszkalny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo wykluczyły konieczność rozbiórki samowolnie wybudowanej piwnicy, ponieważ nie stwierdzono, aby obiekt stwarzał bezpośrednie niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Nakaz wykonania zadaszenia z systemem odprowadzania wód opadowych na własną działkę inwestorki był wystarczający do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., co jest zgodne z zasadą legalizacji samowoli budowlanej jako reguły, a rozbiórki jako wyjątku.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanej piwnicy na sąsiedniej działce, twierdząc, że negatywnie wpływa ona na ich budynek mieszkalny. Organy nadzoru budowlanego, po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, nakazały właścicielce piwnicy wykonanie szczelnego zadaszenia z systemem odprowadzania wód opadowych na własną działkę, uznając, że piwnica nie stwarza bezpośredniego zagrożenia i może zostać zalegalizowana. Skarżący zarzucali niedostateczne wyjaśnienie sprawy, brak opinii biegłych oraz błędne ustalenie, że piwnica nie jest źródłem szkody w ich budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi A. Ł. i F. Ł. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2014 r. nr. [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. prowadził postępowanie w sprawie legalności wybudowania piwnicy na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej przy ul. K. S. [...] w A., stanowiącej własność A. Z. Postępowanie zainicjowali skarżący A. i F. Ł. będący właścicielami sąsiedniej nieruchomości o numerze [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym stojącym przy granicy z nieruchomością A. Z., oddalonym od spornej piwnicy o 30 centymetrów. Ich zdaniem samowolnie wybudowana piwnica negatywnie wpływa na ich budynek mieszkalny. Organ ustalił, że sporna piwnica o konstrukcji betonowej z drewnianym przedsionkiem, w ¾ wysokości posadowiona w gruncie i o sklepieniu wystającym nad powierzchnię ziemi i przysypanym warstwą ziemi, usytuowana w odległości 20 cm od granicy nieruchomości skarżących i 30 cm od ściany ich budynku mieszkalnego, została wzniesiona samowolnie w latach 1940 – 1946. Przy takim ustaleniu decyzją z dnia 7 lutego 2013r. organ powołując się na art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7 października 1974r. nakazał A. Z. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie piwnicy. Decyzję tę poprzedziło postanowienie wydane w oparciu o art. 56 Prawa budowlanego z 1974r. zobowiązujące właścicielkę piwnicy do przedłożenia oceny stanu technicznego piwnicy oraz zaświadczenia o zgodności jej usytuowania z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy oraz następczy fakt przedłożenia przez zobowiązaną wymaganych dokumentów. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] kwietnia 2013r. F. i A. Ł. zaskarżyli wówczas opisaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego. W następstwie rozpoznania ich skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 1 października 2013r. wydanym w sprawie IISA/Bk 437/13 uchylił decyzję organów administracji obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ mimo, iż zasadnie – zważywszy na lata wzniesienia obiektu - stosował w sprawie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r., to nie dokonał kompletnej oceny okoliczności wykluczających obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego w świetle art. 37 ust. 1 tejże ustawy. Zwrócił także uwagę, że dopiero po wykluczeniu istnienia podstaw do orzeczenia rozbiórki mogą być podejmowane względem obiektu czynności legalizacyjne, przewidziane art. 40 ustawy z 1974r.,a te mają mieć na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodności z prawem poprzez wydanie nakazu zmian i przeróbek. Do użytkowania zaś obiektu budowlanego w świetle art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane można przystąpić dopiero po wykonaniu decyzji nakazującej konieczne zmiany i przeróbki i po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. Sąd zalecił w sprawie ponowne przeprowadzenie postępowania w celu wykluczenia konieczności rozbiórki obiektu i rozważenie zasadności nałożenia na inwestorkę obowiązku dokonania zmian czy przeróbek piwnicy, tym bardziej, gdy podnoszone są zarzuty negatywnego wpływania piwnicy na sąsiedzki budynek mieszkalny. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, w tym powtórnych oględzin, organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. powołując się na art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. nakazał A. Z. wykonanie w terminie do 30 czerwca 2014r. nad piwnicą szczelnego zadaszenia jednospadowego ze spadkiem połaci dachowej w kierunku własnego budynku mieszkalnego konstrukcji stalowej, pokrytego blachą wraz z rynną i rurami spustowymi celem odprowadzenia wód opadowych na własną działkę o numerze ewidencyjnym [...]. Nadto orzekł o obowiązku pozostawienia przestrzeni pomiędzy piwnicą a ścianą fundamentową budynku mieszkalnego skarżących jako wolnej w celach konserwacyjnych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że samowolnie wybudowana piwnica nie narusza obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu inwestycji, co potwierdza zaświadczenie Burmistrza Miasta A. z dnia [...] października 2012r., jak również nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi. Obecny stan piwnicy może jednak pogarszać warunki użytkowe dla otoczenia przez co wymaga przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ dodał, że skarżący nie przedstawili argumentacji popartej stosownymi ocenami lub opiniami na okoliczność wykazania, że zniszczenie ścian ich budynku mieszkalnego jest następstwem wieloletniego procesu zawilgocenia spowodowanego sporną piwnicą, a w konsekwencji wykazania, że piwnica stwarza bezpośrednie zagrożenie dla otoczenia. W ocenie organu stan techniczny piwnicy jest dobry, elementy konstrukcyjne nie posiadają widocznych uszkodzeń wpływających na bezpieczeństwo konstrukcji a jedynym negatywnym oddziaływaniem w/w obiektu na otoczenie jest niewłaściwe odprowadzanie wód opadowych. Organ zaaprobował wskazane przez właścicielkę piwnicy rozwiązanie dotyczące odprowadzania wód opadowych z piwnicy, polegające na wykonaniu odpowiedniego zadaszenia konstrukcji stalowej. W odwołaniu od tej decyzji A. i F. Ł. zarzucili organowi: - naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8, 9, 11, 12, 13 i art. 24 par. 1 pkt 5, 35, 36 i 67 par. 2 pkt 3 oraz 75, 77 i 84 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, w szczególności uznanie, bez przeprowadzenia dowodu z opinii i ekspertyz, że zaakceptowane przez organ rozwiązanie zlikwiduje negatywne oddziaływanie piwnicy na ich budynek mieszkalny oraz poprzez błędne ustalenie, że pozostawiona między piwnicą a ścianą ich budynku przestrzeń umożliwi przeprowadzenie stosownych prac konserwacyjnych. Nadto poprzez błędne ustalenie, że źródłem szkody w ich budynku mieszkalnym nie jest sporna piwnica, podczas gdy nie spełnia wymogów Prawa budowlanego w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji, pożarowego i bezpieczeństwa użytkowania. Podnosząc powyższe zarzuty odwołujący się wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji i nakazanie rozebrania piwnicy ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2014r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organy nadzoru budowlanego rozważyły zasadność nałożenia na właścicielkę piwnicy obowiązku dokonania zmian i przeróbek piwnicy stosownie do treści art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Stwierdził, że w świetle par. 13 ust. 2 Rozporządzenia MAGT i OŚ z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Powyższy przepis przesądził o konieczności nałożenia obowiązku wykonania systemu odprowadzenia wód opadowych z dachu piwnicy na własną działkę. Takie rozwiązanie odpowiada treści art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. i jest zgodne z art. 37 tej ustawy. Organ podkreślił, że nakaz rozbiórki obiektu w oparciu o art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. z powodu stwarzania zagrożenia dla otoczenia, może być orzeczony tylko, gdy nie ma możliwości usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub zapobieżenia "pogorszeniu warunków" zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przedmiotowa piwnica istnieje od szeregu lat (powstała w latach 30 – tych XX wieku) i nikt wcześniej nie zgłaszał, że stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Zarzuty odwołujących się koncentrują się na stanie technicznym ich budynku mieszkalnego, który obowiązani są utrzymywać i użytkować zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Organ dodał, że na stan techniczny obiektu budowlanego może wpływać wiele czynników zewnętrznych, a wykonanie oceny oddziaływania środowiska na budynek leży w gestii skarżących, a nie sąsiadów czy organów nadzoru budowlanego. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego skarżący powtórzyli zarzut odwołania oraz dodali zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 40 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r. Zdaniem skarżących organ bezpodstawnie, bo bez przeprowadzenia dowodu z opinii czy ekspertyz, ustalił, że piwnica nie stwarza zagrożenia dla ich budynku mieszkalnego oraz uznał, że nałożony obowiązek wykonania zadaszenia będzie wystarczający dla zabezpieczenia ich nieruchomości przed zaleganiem wody, śniegu i mokrej ziemi spływającej z dachu piwnicy. Organ błędnie ocenił dowody i nietrafnie przyjął, że piwnica nie jest źródłem szkody wyrządzonej dla ich budynku mieszkalnego. Tymczasem lokalizacja piwnicy powoduje, że zimą zalegający śnieg, często do wysokości 1,3 metra, powoduje silny napór na ścianę ich budynku mieszkalnego a stan taki, z uwagi na już zdewastowane fundamenty, zagraża konstrukcji budynku mieszkalnego. Skarżący wyrazili wątpliwość co do skuteczności systemu odprowadzania wód opadowych, którego wykonanie nakazał organ właścicielce piwnicy, podkreślając, że w kwestii sposobu wykonania zadaszenia piwnicy nie wypowiedział się ekspert. Skarżący stwierdzili, że organ nie odniósł się do dowodów wskazywanych przez skarżących (zdjęć i pism), a mających dowodzić szkodliwości i zagrożeń dla ich budynku, jakie stwarza piwnica sąsiadki oraz nie wykonał zaleceń wynikających z wcześniejszego wyroku sądu. Końcowo podali, że następstwem sąsiedztwa piwnicy jest stałe zawilgocenie ich budynku mieszkalnego oraz grzyb, powodujące stałe pogarszanie się stanu zdrowia skarżącej. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i podkreślając, że nie zostało w sprawie potwierdzone negatywne oddziaływanie spornej piwnicy na stan techniczny budynku mieszkalnego skarżących, obowiązek utrzymania którego we właściwym stanie technicznym ciąży na skarżących jako właścicielach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja została wydana bez zarzuconego naruszenia przepisów prawa materialnego i po wyjaśnieniu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Przede wszystkim zauważyć należy – wbrew twierdzeniom skarżących – że zostały wypełnione przez organ zalecenia wynikające z poprzedniego wyroku sądu administracyjnego. Z treści uzasadnienia wyroku WSA w Białymstoku z dnia 1 października 2013r. wydanego w sprawie o sygn. IISA/Bk 437/13, wynikało zalecenie rozważenia przez organ konieczności wydania w sprawie decyzji w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. po przeprowadzeniu postępowania ustalającego zakres ewentualnych zmian czy przeróbek piwnicy. Sąd administracyjny absolutnie nie przesądził konieczności rozbiórki piwnicy. Przytoczył jedynie brzmienie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. określających przesłanki orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego oraz warunki zalegalizowania samowoli budowlanej przy stosowaniu norm tego prawa budowlanego. Uchylone poprzednim wyrokiem decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji nakazywały właścicielce spornej piwnicy uzyskanie pozwolenia na jej użytkowanie bez nałożenia obowiązku doprowadzenia budowli do zgodności z warunkami technicznymi w zakresie odprowadzania wód opadowych z dachu piwnicy i to w sytuacji, gdy ze sporządzonej w postępowaniu oceny technicznej piwnicy wynikała potrzeba zamontowania rury betonowej wzdłuż ściany piwnicy od strony budynku skarżących w celu odprowadzenia wód opadowych. Sąd przypomniał zasady postępowania legalizacyjnego wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. a przenosząc je na grunt niniejszego postępowania administracyjnego stwierdził, że poza ustaleniami organu znalazła się kwestia usytuowania piwnicy w stosunku do działki i budynku mieszkalnego skarżących w kontekście braku systemu odprowadzania wód opadowych z dachu piwnicy i zarzutów skarżących negatywnego wpływu usytuowania piwnicy na ich budynek mieszkalny, którego źródłem jest śnieg zsuwający się z pokrycia piwnicy w stronę ich budynku mieszkalnego. Zaskarżona decyzja nakłada na właścicielkę piwnicy obowiązek wykonania szczelnego zadaszenia piwnicy, jednospadowego, ze spadkiem połaci dachowej w kierunku własnego budynku mieszkalnego, konstrukcji stalowej, pokrytego blachą wraz z rynną i rurami spustowymi celem odprowadzenia wód opadowych na własną działkę. Decyzja opiera się na treści art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Przepis powyższy stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W świetle art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. przesłankami rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego są: -położenie na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowy(art. 37 ust. 1 pkt 1), -powodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2), -istnienie innych ważnych przyczyn, poza wymienionymi w ust. 1, których wystąpienie może uzasadniać orzeczenie o rozbiórce obiektu budowlanego (art. 37 ust. 2), W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle stosowania art. 37 i 40 starego Prawa budowlanego wyrażony został pogląd, że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. przewidują legalizację popełnionej samowoli budowlanej jako zasadę, a nakaz rozbiórki jako wyjątek, obwarowany szczególnymi przesłankami zawartymi w art. 37 ustawy (vide: wyrok NSA z 26.07.2007r. sygn. II OSK 1094/06). Organy nadzoru budowlanego obu instancji trafnie, zdaniem Sądu, wykluczyły w sprawie konieczność rozbiórki spornej piwnicy. W świetle ustaleń organu, znajdujących oparcie w dołączonych do akt dokumentach, sporna piwnica jest wzniesiona na obszarze, dla którego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części centrum miasta A., terenów położonych między ulicami: K. S., K. Ś., [...] M., przeznaczającego nieruchomość inwestorki pod zabudowę mieszkalną i mieszkalno-usługową (dowód: zaświadczenie Burmistrza A. z [...].10.2012r. o zgodności usytuowania budowli z treścią ustaleń planu – k. 54 akt administracyjnych i wyciąg z treści planu – k. 39-41 akt administracyjnych). Piwnice, niezależnie od ich rodzaju, pełnią rolę służebną dla zabudowy mieszkaniowo – usługowej realizując funkcje przypisane tej zabudowie i nie pozostając, tym samym, w sprzeczności z charakterem takiej zabudowy. Zaistnienie natomiast przesłanki do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. wymaga nie tylko stwierdzenia faktu naruszenia przez obiekt warunków technicznych obowiązujących w dacie realizacji robót budowlanych, ale niebudzącego wątpliwości ustalenia, że pozostawienie obiektu stwarzałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak to trafnie ujął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2007r. sygn. I SA/Wa 224/07 (Lex nr 334853), organ nadzoru budowlanego orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. powinien wykazać, że "dalsze akceptowanie funkcjonowania samowolnie posadowionych obiektów mogłoby spowodować groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu......(...) konieczne jest ustalenie, że pogorszenie warunków (zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia) ma charakter niedopuszczalny, a zatem istotny w stopniu nie dającym się pogodzić z obowiązującymi przepisami prawa określającymi te warunki". Ryzyko niebezpieczeństw i zagrożeń opisanych wyżej musi być przy tym obiektywnie dostrzegalne dla wszystkich, a nie subiektywnie upatrywane przez jedną stronę postępowania administracyjnego. Zestawienie treści art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. prowadzi do wniosku, że tylko nieusuwalne w trybie art. 40 ustawy niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia może uzasadniać wydanie nakazu rozbiórki. Wbrew przekonaniu skarżących, przedstawiane przez nich zdjęcia i stanowisko PZU informujące, że przegnicie bali ściany ich domu mieszkalnego było następstwem wieloletniego procesu zawilgocenia, nie są dowodem potwierdzającym konieczność rozebrania piwnicy, natomiast bez wątpienia wskazują na słuszność nałożenia obowiązku wykonania zadaszenia piwnicy z zaopatrzeniem go w system odprowadzania wód opadowych z dachu piwnicy na własną działkę inwestorki. Z akt administracyjnych i wypowiedzi na rozprawie skarżącej oraz właścicielki spornej piwnicy wynika, że przyczyny zniszczenia budynku mieszkalnego skarżących mogą być złożone. Dom mieszkalny skarżących to obity sidingiem drewniany budynek na fundamentach z drewnianych podwalin, wybudowany przed wojną (mniej więcej w latach 1932 – 1933) , który - z racji wieku oraz materiałów użytych do budowy szczególnie – musi być wrażliwy na warunki atmosferyczne. Postępowanie administracyjne (a w konsekwencji i sądowoadministracyjne) nie jest właściwą drogą do ustalania stopnia przyczynienia się właścicielki piwnicy do zawilgocenia ścian domu mieszkalnego skarżących i do przypisania jej odpowiedzialności odszkodowawczej za zniszczenia budynku skarżących. Zadaniem organów nadzoru budowlanego było zbadanie, czy, a jeśli tak, to na jakich warunkach, dopuszczalne jest zalegalizowanie obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot kontroli, a nie ocena stopnia zniszczenia budynku sąsiadów i dociekanie, czy i w jakim stopniu brak skierowania wód opadowych z nasypu piwnicy w stronę własnego budynku inwestorki, wpłynął na stopień zawilgocenia domu skarżących. Niewątpliwie stan piwnicy z punktu widzenia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, wymagał nałożenia obowiązku wyposażenia piwnicy w system odprowadzania wód opadowych na teren własnej działki inwestorki. Z przepisów wykonawczych do stosowanej w sprawie ustawy Prawo budowlane z 1974r., zamieszczonych w Rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. (Dz. U. z 1980r. Nr 17, poz. 62) wynika, że graniczne ściany budynków gospodarczych (a do których należałoby zaliczyć także wkopaną w grunt betonową piwnicę ze ścianami częściowo wystającymi ponad powierzchnię), nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu takich budynków od strony granicy działki, nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej (vide: par. 13 ust. 2 cyt. Rozporządzenia). Nałożenie obowiązku wyposażenia dachu piwnicy w system właściwego odprowadzania wód opadowych nie wymagało przy tym wiedzy wykraczającej poza zakres wiedzy pracowników organu nadzoru budowlanego a w konsekwencji konieczności zasięgania opinii specjalistów, ocen czy ekspertyz. Obowiązku rozbiórki piwnicy nie można było też wyprowadzić z faktu usytuowania obiektu w odległości 30 cm od ściany budynku mieszkalnego skarżących, stojącego wzdłuż linii granicznej działek. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 31 stycznia 2013r. sygn. ISA/GL 894/12 (Lex Nr 1296145) z brzmienia stosowanego w sprawie par.13 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. Nr 17, poz. 62) nie można wyprowadzić zakazu sytuowania (w zabudowie jednorodzinnej) budynku gospodarczego w odległościach od granicy mniejszych niż 1,5 metra, o ile spełniał pozostałe kryteria przepisowe tj. posiadał pozbawioną okien i drzwi ścianę graniczną, wykonaną z materiałów niepalnych i wyposażony był w system odprowadzania wód opadowych na własną działkę inwestora. Dopiero późniejsze warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wprowadziły nakaz sytuowania budynków gospodarczych w odległościach nie mniejszych niż 1,5 metra od granicy działki (vide: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 marca 2009r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – Dz. U. Nr 56, poz. 461). Przepisy powyższe nie mogły być jednak stosowane w sprawie, ponieważ przyjęte zostało w orzecznictwie, że przy rozważaniu przesłanki wydania nakazu rozbiórki w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. dopuszcza się możliwość odwoływania się do przepisów techniczno – budowlanych z różnych okresów czasu tylko wtedy, gdy stan prawny w zakresie przesłanki obowiązujący w czasie orzekania przez organy byłby korzystniejszy dla inwestora, który dopuścił się samowoli (vide: wyrok NSA z 26 lipca 2007r. sygn. II OSK 1094/06, Lex Nr 366799). Zdaniem Sądu, nie zaistniała również potrzeba uchylenia decyzji dla rozważenia przez organ możliwości orzeczenia nakazu rozbiórki spornej piwnicy na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1974r. tj. z powodu innych niż wymienione w art. 37 ust. 1 ważnych przyczyn. Przepis ten bowiem wyklucza oparcie fakultatywnego nakazu rozbiórki na uznaniu administracyjnym i wymaga wskazania prawnomaterialnych przesłanek takiej decyzji (innych niż ujęte art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2) Tymczasem z kontekstu wypowiedzi skarżących wynika, że potrzeby rozebrania piwnicy upatrują oni w przeciwstawieniu znaczenia ich budynku mieszkalnego względem braku potrzeby korzystania z pomieszczeń piwnicy przez jej właścicielkę, nie wskazując na przepis prawa, sprzeciwiający się zalegalizowaniu piwnicy. Ani względy estetyczne, ani zakres wykorzystania obiektu budowlanego, nie mogą uzasadniać fakultatywnego orzeczenia jego rozbiórki, zwłaszcza po wykluczeniu zaistnienia obligatoryjnych przesłanek rozbiórki. Zarzut niewystarczalności nałożonego obowiązku wykonania zadaszenia piwnicy dla skierowania wód opadowych w innym kierunku niż nieruchomość skarżących, jest przedwczesny albowiem prawidłowość wykonania systemu odprowadzania wód opadowych, będzie musiała podlegać ocenie przy udzielaniu pozwolenia na użytkowanie, o które inwestorka będzie musiała -stosownie do treści art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. - wystąpić po wykonaniu obowiązku zmian i przeróbek obiektu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło