II SA/Bk 696/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 30 września 2024 r. nr SKO.440/47/2024 w przedmiocie ustalenia wysokości wydatków poniesionych zastępczo przez gminę p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Decyzją z 30 sierpnia 2024 r. nr 8226.5.1.2024 Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. orzekł o zwrocie wydatków na udzielenie świadczenia – opłatę w łącznej kwocie 75.986,08 zł poniesioną przez Gminę C. za pobyt E. K. w Domu Pomocy Społecznej w K. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył H. K. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z 30 września 2024 r. nr SKO.440/47/2024 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie I instancji w całości. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożył Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C., zarzucając jej naruszenie art. 61 ust. 3 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (dalej jako: u.p.s.) poprzez uznanie, że niemożliwe jest domaganie się od spadkobiercy należności za pobyt w DPS zmarłego E. K.; art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy; art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, wskazując że podmiot skarżący nie posiada legitymacji procesowej do jej wniesienia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wnoszącym skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży jest Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C., który jako organ I instancji, orzekał w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną do sądu decyzją SKO z 30 września 2024 r. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który nie może być skarżącym. Kluczowym niniejszej sprawie było zatem w ustalenie czy Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C. mógł zaskarżyć decyzję SKO wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji tego organu w przedmiocie ustalenia wysokości wydatków poniesionych zastępczo przez gminę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organ administracji publicznej, który wydał w pierwszej instancji decyzję administracyjną w sprawie, nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w sprawie na decyzję administracyjną wydaną w wyniku odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Pogląd ten uzasadniony jest faktem, że organ wydając decyzję w pierwszej instancji nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz jako organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji (tak m.in. NSA w wyroku z 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto, jak wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15 powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego(...). W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego, realizując przez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Wobec powyższego Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C., który jako organ pierwszej instancji wydał decyzję, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu na decyzję SKO z 30 września 2024 r., którą Kolegium po rozpatrzeniu odwołania strony, uchyliło decyzję tego organu i umorzyło postępowanie w sprawie. Jak wskazano wyżej nie jest bowiem dopuszczalna sytuacja, aby Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w C. w tej samej sprawie występował jednocześnie jako organ wydający orzeczenie merytoryczne oraz jako podmiot kwestionujący rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Kwestia ta powoduje niedopuszczalność wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.