II SA/Bk 697/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko,, asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Wnioskiem z dnia 28 lutego 2005r. T. J. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego od marca 2005 r. do chwili podjęcia pracy. Wnioskodawczyni wyjaśniła, iż od dłuższego czasu nie pracuje, dlatego też oczekuje wsparcia finansowego, które byłoby adekwatne do jej sytuacji życiowej i materialnej. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] organ I instancji przyznał T. J. zasiłek okresowy od 1 marca 2005r. do 31 maja 2005r. w miesięcznej wysokości 100,88zł. Wysokość zasiłku organ wyliczył jako 20% różnicy między kryterium dochodowym rodziny w wysokości 632 zł a dochodem rodziny T. J. w wysokości 127,61 zł. Z ustaleń organu I instancji wynika, że T. J. jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólne z córką. Dochodem rodziny jest przyznany córce dodatek mieszkaniowy w kwocie 127,61 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji T. J. podniosła, że przy ustalaniu dochodu rodziny organ I instancji nie powinien brać pod uwagę przyznanego dodatku mieszkaniowego. Ponadto jej zdaniem, przepisy ustawy o pomocy społecznej dają możliwości podwyższania świadczenia o wysokość dotacji z budżetu państwa. Skarżąca wniosła także o wyrównanie w wysokości 645,06 zł za okres trzech miesięcy, które ma wynikać z różnicy pomiędzy należną według niej wysokością zasiłku okresowego w kwocie 316,00zł, a przyznaną kwotą 100,88zł. Po rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydaną dnia [...] maja 2005 r. decyzją nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy argumentował, że zasiłek okresowy jest świadczeniem obligatoryjnym w części dotyczącej przyznania tego świadczenia. Natomiast w części dotyczącej wysokości i okresu, na jaki zasiłek się przyznaje, decyzja ma charakter uznaniowy. Pewne ogólne wskazania, czym winien się kierować organ ustalając wysokość przyznanego świadczenia zawarte są w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Stosując się do tego przepisu organ przyznający pomoc zobowiązany jest mieć na względzie sytuację materialną i osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, z drugiej zaś strony możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej oraz ilość osób oczekujących na zabezpieczenie swoich potrzeb. Organ odwoławczy nie zgodził się też z podniesionymi przez T. J. zarzutami, dotyczącymi uwzględnienia przy obliczeniu dochodu rodziny dodatku mieszkaniowego, a także niewzięcia pod uwagę przy ustalaniu wysokości zasiłku okresowego należnych dla gmin dotacji z budżetu państwa. W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku T. J. powtórzyła zarzuty, że do dochodu jej rodziny nie powinien być wliczony dodatek mieszkaniowy. Wniosła o ponowne i prawidłowe ustalenie zasiłku okresowego, a także o wyrównanie za okres trzech miesięcy. Zdaniem Skarżącej, kwota zasiłku okresowego nie może być niższa, niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny, co wynika z pominiętego przez organy administracyjne przepisu art.38 ust.3 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto, zgodnie z art.6 ust.2 ustawy nie wlicza się do dochodu rodziny dodatku mieszkaniowego dla dziecka. Przepisy ustawy o pomocy społecznej dają także możliwość podwyższania świadczenia o wysokość dotacji z budżetu państwa, co powinno być uwzględnione przy ustalaniu wysokości zasiłku okresowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Bezspornym jest w tej sprawie, że rodzina T. J. spełniała określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) kryteria do przyznania jej pomocy w formie zasiłku okresowego. Zasiłek okresowy przysługuje rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny – art. 38 ust.1 pkt 2 tej ustawy. Ustawodawca określił jednocześnie maksymalną i minimalną wysokość przyznawanych zasiłków okresowych. W przypadku rodziny, zasiłek ten ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Co do zasady, kwota zasiłku okresowego nie może być niższa, niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny i nie niższa niż 20 złotych miesięcznie – art. 38 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 ustawy. Jest to reguła, którą jednak ustawodawca ograniczył w przepisach przejściowych tej ustawy. I tak, w myśl przepisu art. 147 ust.2 pkt 2 ustawy, w roku 2005 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi w przypadku rodziny 20 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny. Całkowicie bezzasadne jest zatem twierdzenie Skarżącej o pominięciu przez organy administracyjne przy wyliczeniu kwoty przyznanego jej zasiłku okresowego przepisu art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy. W roku 2005 r. minimalną wysokość zasiłków okresowych określa bowiem przepis art. 147 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Niezasadne jest również twierdzenie Skarżącej, że przepis art. 147 ust.5 ustawy o pomocy społecznej stanowi podstawę do podwyższenia zasiłku okresowego o wysokość dotacji z budżetu państwa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, w 2005 r. gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w ust. 2, a więc w części minimalnych zasiłków okresowych w 2005 roku. Przepis ten wskazuje na źródło finansowania wypłacanych przez gminy minimalnych kwot zasiłków okresowych. Nie stanowi natomiast źródła uprawnień dla osób ubiegających się o te zasiłki. Nie można również zgodzić się z zarzutami skargi, iż przy wyliczeniu wysokości zasiłku okresowego do dochodu rodziny nie powinien być wliczany dodatek mieszkaniowy. Błędne jest przede wszystkim powoływanie się przez Skarżącą na zawartą w przepisie art. 6 pkt 2 ustawy definicję dochodu dziecka. Pojęciem "dochód dziecka" ustawodawca posługuje się w przepisie art.81 ust.1 tej ustawy, regulującym zasady ponoszenia opłat za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, czego niniejsza sprawa nie dotyczy. Natomiast w przepisach regulujących zasady przyznawania w 2005 r. zasiłków okresowych ustawodawca używa pojęcia "dochód rodziny"- art. 38 ust.1 pkt 2 i art. i art. 147 ust. 2 pkt 2 ustawy. Dochód rodziny to suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie - art. 6 pkt 4 ustawy. W myśl art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; a także kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Słusznie organ odwoławczy wskazał, że to, co nie podlega wliczeniu do tak rozumianego dochodu zostało wymienione przez ustawodawcę w art. 8 ust. 4 tejże ustawy. Do dochodu tego nie wlicza się więc jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Przyznany córce Skarżącej dodatek mieszkaniowy nie jest jednorazowym pieniężnym świadczeniem socjalnym, ani świadczeniem w naturze. Tak, jak zauważyło SKO w B., rodzaje świadczeń socjalnych wymienia art. 36 ustawy o pomocy społecznej i do grupy tych świadczeń nie należy dodatek mieszkaniowy. Tak stanowi prawo, którego wydane w tej sprawie decyzje nie naruszają. Przyznając T. J. zasiłek okresowy w kwocie 100,88 zł miesięcznie organ I instancji uzasadnił swoje rozstrzygniecie sytuacją finansową ośrodka pomocy społecznej. Wskazał, że ze względu na ograniczone środki finansowe nie jest w stanie udzielić pomocy w wyższej wysokości. W budżecie Gminy nie ma wystarczających środków finansowych na uzupełnienie kwoty wydatków związanych z zasiłkami okresowymi ponad kwotę minimalną z budżetu państwa. Organ wskazał ponadto, że T. J. od dłuższego czasu jest objęta pomocą ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. Sukcesywnie otrzymuje pomoc w formie zasiłków okresowych i celowych. Zgodzić się więc należy z dokonaną przez organ odwoławczy oceną, że nie zostały w tej sprawie przekroczone granice uznania administracyjnego, w jakich działa organ administracji publicznej. Wszystko to sprawia, ze skarga nie może być uwzględniona, co w świetle art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uzasadniało jej oddalenie.