II SA/Bk 698/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. Z. G. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w Ł. z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej we wznowionym postępowaniu administracyjnym p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, 2. w pozostałym zakresie oddalić wniosek. E. Z. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 49). Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką Z. G, małżonką B. G., synem J. G., studiującą córką J. G., bezrobotnym synem i synową T. i Z. G. oraz niepełnoletnim wnuczkiem H. G. Źródłem miesięcznego utrzymania ośmioosobowej rodziny pozostaje emerytura otrzymywana przez matkę skarżącego Z. G. w wysokości 680 zł oraz dochód uzyskiwany przez J. G. z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w kwocie 600 zł. W skład majątku rodziny wchodzą: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha stanowiące własność J. G. E. Z. G. oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają zgromadzonych oszczędności (k. 49). W odpowiedzi na wezwania tut. Sądu z dnia [...] stycznia 2008 r. i [...] stycznia 2008 r. (k. 52 i k. 59) wnioskodawca wskazał miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny, a w szczególności opłaty ponoszone na: energię elektryczną – 60 zł; telefon – 40 zł; żywność – 1000 zł; lekarstwa i pieluszki – 270 zł; opiekę medyczną – 60 zł; gaz – 80 zł; spłatę rat kredytu – 302 zł; środki czystości – 100 zł, czesne za szkołę 300 zł, dodatkowo rodzina ponosi wydatki na składkę KRUS w kwocie 615 zł. J. G. hoduje [...] konie, na wykazanej nieruchomości rolnej (około [...] ha gruntów rolnych) sieje zboże, w tym zakresie korzysta z odpłatnej pomocy sąsiadów, gdyż nie posiada maszyn rolniczych. Ponadto, J. G. nie uzyskuje dochodu ze sprzedaży mleka oraz innych płodów rolnych, zbiory z pól z trudem wystarczają na utrzymanie posiadanych koni - w bieżącym roku nie otrzymał on dopłat z Unii Europejskiej do prowadzonej produkcji rolnej. Syn i synowa wnioskodawcy T. i Z. G. są zarejestrowani w urzędzie pracy, bez prawa do zasiłku. Studiująca córka J. G. ma przyznane kwartalne stypendium w kwocie 450 zł miesięcznie (w dacie złożenia oświadczenia tj. [...] stycznia 2008 r. – data stempla pocztowego, nie otrzymała jeszcze przyznanej pomocy) – k. 58. W oświadczeniu złożonym dnia [...] lutego 2008 r. E. Z. G. wywiódł, iż źródłem finansowania przedstawionych wyżej wydatków rodziny jest renta matki Z. G. w wysokości 680 zł netto miesięcznie, dopłaty uzyskane do produkcji rolnej w 2007 r. w kwocie 5.000 zł oraz oszczędności poczynione z przyznanej renty strukturalnej (k. 60). Ad 1. Dnia [...] lutego 2008 r. wnioskodawca reprezentowany przez radcę prawnego H. S. – F. (pełnomocnictwo do sporządzenia skargi kasacyjnej k. 68) wniósł skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia [...] grudnia 2007 r. zapadłego w niniejszej sprawie oraz opłacił wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (k. 70-71). Mając na uwadze fakt, iż po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy -wniosek ten złożono w dniu [...] stycznia 2008 r., wnioskodawca jak wyżej wykazano dnia [...] lutego 2008 r. (k. 70-71) uiścił wymagany wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, postępowanie dotyczące rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej wpisu od skargi kasacyjnej należało uznać za bezprzedmiotowe i w tym zakresie na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegało ono umorzeniu, o czym orzeczono w sentencji. Ad 2. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – kosztów sądowych i kosztów ustanowienia radcy prawnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu E. Z. G. wykazał, iż źródłem utrzymania ośmioosobowej rodziny pozostaje łączna kwota 1280 zł miesięcznie (świadczenie emerytalne Z. D. oraz dochód z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego). Ponadto, wydatki miesięczne rodziny pokrywane są z dopłat do prowadzonej produkcji rolnej za 2006 r. w kwocie 5000 zł oraz zgromadzonych oszczędności, poczynionych z przyznanej renty strukturalnej. Miesięczne wydatki rodziny wnioskodawcy wynoszą łącznie 2827 zł. Majątek rodziny stanowią należące do J. G.: dom o powierzchni [...] m², [...] konie oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Na wykazanej nieruchomości rolnej (około [...] ha gruntów rolnych) uprawiane jest zboże - zbiory z pól z trudem wystarczają na utrzymanie posiadanych koni. Syn i synowa wnioskodawcy T. i Z. G. są zarejestrowani w urzędzie pracy, bez prawa do zasiłku. Studiująca córka J. G. ma przyznane kwartalne stypendium w kwocie 450 zł miesięcznie (w dacie złożenia oświadczenia nie otrzymała jeszcze przyznanej pomocy). W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez Z. E. D. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej rodziny w połączeniu z brakiem wiarygodnego oświadczenia wnioskodawcy w zakresie wysokości posiadanych środków finansowych budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia wysokości posiadanych oszczędności, poczynionych z przyznanej renty strukturalnej. Skarżący w trakcie prowadzonego postępowania wpadkowego w zakresie przyznania prawa pomocy konsekwentnie uchylał się od podania tych danych, początkowo wskazując na brak zgromadzonych oszczędności - złożony formularz wniosku PPF rubryka nr 7 pkt 2.1 posiadane zasoby pieniężne (oszczędności, papiery wartościowe itp. wysokość nominalna k. 49), dalej w oświadczeniu z dnia [...] lutego 2008 r. (k. 60) stwierdził, że źródłem utrzymania rodziny pozostają również oszczędności poczynione z przyznanej renty strukturalnej, nie określił jednak ich wysokości. Powyższe okoliczności w zestawieniu z wykazanymi miesięcznymi wydatkami tj. 2827 zł znacznie przekraczającymi wykazany dochód pozwalają na stwierdzenie, iż E. Z. G. w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i pokrycia kosztów sadowych w sprawie niniejszej. Poczynione ustalenia potwierdza udzielenie przez wnioskodawcę dnia [...] lutego 2008 r. pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej radcy prawnemu H. S. – F. oraz uiszczenie wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej (k. 68 – 71). W konkluzji należało zatem skonstatować, iż E. Z. G. w złożonych oświadczeniach nie wskazał wysokości zgromadzonych oszczędności, stanowiących (obok emerytury Z. G., przychodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz przyznanych za rok 2006 dopłat do produkcji rolnej) źródło utrzymania rodziny, co w zestawieniu z deklarowanymi miesięcznymi wydatkami znacznie przekraczającymi wysokość uzyskiwanego dochodu rodziny, w konsekwencji uniemożliwia pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W tym miejscu należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek E. Z. G. uznano za niewiarygodny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 1 - 3 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.