II SA/Bk 699/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów oddala skargę. Prezydent Miasta S. decyzją z dn. [...].05.2013r. orzekł o skreśleniu z ewidencji instruktorów W. P. Jako podstawę materialnoprawną decyzji wskazał art. 46 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 130 ust. 1 i 6 ustawy z dn. 5.01.2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. nr 30 poz. 151 ze zm.). Ustalenia organu były następujące: Decyzją Prezydenta Miasta S. z dn. [...].11.1999r. W. P. został wpisany do ewidencji instruktorów nauki jazdy na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy z dn. 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz .U. nr 98 poz. 602 ze zm.). W dniu 19.01.2013r. weszła w życie ustawa z dn. 5.01.2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. nr 30, poz. 151 ze zm.) zwana dalej "ustawą". Przepisy ustawy, w art. 130 i 33 unormowały zakres wymagań, jakie mają spełniać instruktorzy nauki jazdy i w jakich przypadkach nie mogą uzyskać takich uprawnień. Organ uznał, że osoby wpisane do ewidencji przed dniem 19.01.2013r. są objęte wymogami art. 33 ust. 1 pkt 8 ustawy, który wymienia grupy przestępstw, których popełnienie wyklucza osobę z grupy instruktorów. Do grupy tej należą m.in. przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości. Organ uzyskał informację, że W. P. został skazany prawomocnym wyrokiem z dn. [...].05.2010r. na dwa lata pozbawienia wolności w zawieszeniu, za czyn z art. 197 § 1 Kodeksu karnego tj. za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości (sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S.). Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy, Prezydent skreślił W. P. z ewidencji instruktorów, uważając, że nie spełnia on co najmniej jednego z wymogów określonych w art. 33 ust. 1 pkt 1-8 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dn. [...].06.2013r. utrzymało w mocy w/w rozstrzygnięcie. Kolegium przytoczyło brzmienie starych i nowych przepisów podkreślając, że nowa ustawa zaostrzyła wymagania, co do karalności, wobec instruktorów nauki jazdy. Nie ma znaczenia, że W. P. został wpisany do ewidencji instruktorów przed dniem wejścia wżycie ustawy, bowiem przepisy przejściowe nie dają podstawy do zachowania uprawnień takim osobom, które popełniły przestępstwo, wymienione w art. 33 ust. 1 pkt 8 w okresie obowiązywania ustawy o ruchu drogowym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Prezydent Miasta S., wydając zaskarżoną decyzję, postąpił zgodnie ze swoją właściwością, gdyż działał tu na prawach starosty. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, W. P. powtórzył zarzuty, które były wcześniej przedmiotem odwołania, a mianowicie: - naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie przez Prezydenta Miasta S., iż ustawa z dn. 5.01.2011r. o kierujących pojazdami uprawnia do skreślenia jego osoby z ewidencji instruktorów z uwagi na wcześniejszą karalność, w sytuacji gdy został skazany długo przed dniem wejścia w życie ustawy i nabył uprawnienia wpisu jako instruktor nauki jazdy do stosownej ewidencji pod rządami poprzednich uregulowań, które nie wymagały niekaralności, co w sposób oczywisty wskazuje, iż została w tym przypadku złamana podstawowa zasada państwa prawnego, tj. zasada lex retro non agit, - naruszenie art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dn. 5.01.2011r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 92 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dn. 5.06.1998r. o samorządzie powiatowym, poprzez uznanie, iż w/w ustawy w ogóle uprawniają Prezydenta Miasta S. do dokonywania jakichkolwiek czynności, w tym skreśleń z ewidencji instruktorów w sytuacji, gdy ustawodawca wyraźnie jako podmiot uprawniony do stosowania ustawy o kierujących pojazdami wskazał jedynie Starostę, a Prezydent Miasta w tym przypadku S. – na prawach powiatu sprawuje zgodnie z zapisami ustawowymi jedynie funkcje organów powiatu i zarządu powiatu, a więc Starosta jest jedynie jednym z członków organu powiatu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zdaniem Skarżącego, została złamana zasada niedziałania prawa wstecz. Ponieważ Skarżący został wpisany do ewidencji instruktorów na podstawie wcześniejszych przepisów, które nie przewidywały niekaralności za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, to nie mógł utracić uprawnień na podstawie ustawy o kierujących pojazdami, która obowiązuje dopiero od 19.01.2013r. Takie działanie organu pozbawiło go niesłusznie praw nabytych tym bardziej, że interpretacja, co do stosowania przepisu, jest niejasna. Zdaniem Skarżącego, Prezydent Miasta S. nie posiadał kompetencji do wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ przepis wymienia "starostę" jako osobę uprawnioną do wydawania decyzji o skreśleniu z ewidencji instruktorów. W odpowiedzi na skargę, SKO w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W dniu 19.01.2013r. weszła w życie ustawa z dn. 5.01.2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. nr 30, poz. 151 ze zm.), która normuje m.in. wymagania dotyczące wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy. Przepis przejściowy – art. 130 ust. 6 ustawy stanowi o tym, że osoba wpisana, w dniu wejścia w życie ustawy, do ewidencji instruktorów (na podstawie art. 105 ust. 2 pkt 7 ustawy z 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym) nadal pozostaje w ewidencji, jeśli spełnia wymagania: z art. 33 ust. 1 pkt 1, 4, 5, 6, 7 (dotyczy: wykształcenia, posiadania orzeczeń lekarskich i psychologicznych, ukończenia kursu i złożenia egzaminu instruktorskiego) oraz z art. 37 ust. 1 pkt 1 (przekaże staroście odpowiednie dane). Art. 33 ust. 1 pkt 8 ustawy zawiera katalog przestępstw, których popełnienie przez instruktora stanowi o jego wykluczeniu z ewidencji. Przepis art. 130 pkt 6 (przejściowy) nie daje podstaw do zachowania uprawnień instruktora po wejściu w życie ustawy tym osobom, które były karane za przestępstwa wymienione w art. 33 ust. 1 pkt 8. Jeżeli instruktor ( od dnia 19.01.2013r.) nie spełnia choćby jednego z wymogów art. 33 ust. 1 pkt 1-8 ustawy, to zostaje skreślony z ewidencji instruktorów (art. 48 ustawy). Nie ulega wątpliwości, że Skarżący nie spełnił wymogu z art. 33 ust. 1 pkt 8 lit. f ustawy, ponieważ był skazany za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości (art. 197 § 1 k.k.). Sąd podziela stanowisko organu, że w takiej sytuacji Skarżący podlegał skreśleniu z ewidencji instruktorów. Prawdą jest, że katalog przestępstw został określony w ustawie o kierujących pojazdami w sposób daleko szerszy, niż to miało miejsce dotychczas (art. 105 ust. 2 pkt 6 ustawy o ruchu drogowym wymagał jedynie niekaralności instruktora za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym), lecz był to przemyślany zamysł ustawodawcy. Miał na celu eliminację z zawodu tych instruktorów, którzy dopuścili się przestępstw różnej kategorii m.in. w zakresie seksualności i obyczajowości. Powoływanie się Skarżącego na naruszenie porządku prawnego przez organy jest co najmniej chybione w sytuacji, gdy sam Skarżący dopuścił się przestępstwa, którego charakter wymaga napiętnowania tym bardziej, ze jako osoba szkoląca kandydatów na kierowców (zazwyczaj młode osoby) winien zachowywać się w sposób nieposzlakowany. Nieporozumieniem, w ocenie Sądu, jest stawiany zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP, przekroczenia zasady niedziałania prawa wstecz i ochrony praw nabytych. Ustawa o kierujących pojazdami kształtuje porządek prawny na przyszłość i zachowuje wcześniej nabyte uprawnienia zawodowe, rozumiane w sensie pozytywnym. Świadczy o tym przepis przejściowy art. 130 ustawy. Natomiast nie sposób byłoby przypisać, racjonalnemu ustawodawcy, ochronę nabytego prawa w postaci akceptacji popełnionego przestępstwa. Zamierzenie ustawodawcze było wręcz przeciwne. Zasada demokratyczne państwa prawnego, wyrażona w art. 2 Konstytucji RP nie polega, co jest oczywiste, na ochronie osób popełniających przestępstwa. Uzyskanie uprawnień instruktora i wpis do ewidencji w 1999r. miały miejsce w czasie, kiedy Skarżący spełniał warunek niekaralności. Skazanie prawomocnym wyrokiem w 2010r. stanowi, według przepisów ustawy, przesłankę do utraty uprawnień instruktora. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały przepisy i trafnie oceniły stan faktyczny niniejszej sprawy pomimo, iż dla Skarżącego nie jest to sytuacja komfortowa. Przepis art. 46 ust. 1 ustawy mówi o tym, że skreślenia instruktora z ewidencji dokonuje starosta. Jak słusznie tłumaczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w przypadku miasta S., prezydent sprawuje jednocześnie funkcję starosty. Art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie powiatu ( stanowi wprost, że funkcję organu powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje prezydent miasta. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11.01.2000r. rozstrzygnął wątpliwość co do kompetencji prezydenta miasta na prawach powiatu twierdząc, że pełni on funkcję starosty. Oznacza to, że w pewnych sytuacjach (tak, jak w sprawie niniejszej) uprawnienia starosty są równoznaczne z uprawnieniami prezydenta. Nietrafny jest zarzut skargi kwestionujący kompetencja Prezydenta Miasta S. do wydania decyzji w I instancji. Ponieważ Sąd nie dopatrzył się, w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego, jak również procesowego, przeto skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dn. 30.08.202r. prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz 270 ze zm.).