II SA/Bk 699/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2016 r. sprzeciwu R. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 października 2016 r. o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia stwierdzającego konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania obiektu budowlanego na środowisko i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego R. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wniosek ten został złożony przez osobę, która reprezentuje w niniejszej sprawie stowarzyszenia i fundację tj. Stowarzyszenie F. Z. w B., Stowarzyszenie F. Z. w B.w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B. oraz Fundację T. w B. Postanowieniem z dnia 25 października 2016 r. referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie wywołane wnioskiem R. K. o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata argumentując, że wnioskodawca wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył R. K. żądając zwolnienia od kosztów i przyznania z urzędu bezpłatnej pomocy radcy prawnego lub adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Jak wynika natomiast z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 p.p.s.a. wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Stosownie natomiast do art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W art. 33 p.p.s.a. wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania. Uwzględniając przedstawione okoliczności należy stwierdzić, że R. K. jako osoba fizyczna nie korzysta w sprawie ze statusu strony, ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż reprezentuje, jak sam przyznaje w sprzeciwie, wyłącznie stronę skarżącą, tj. stowarzyszenia i fundację. Przyznanie zaś prawa pomocy, jak stwierdził NSA w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 2016 r. II FZ 482/16 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), nie może dotyczyć pełnomocnika strony. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przez pełnomocnika we własnym imieniu, należało uznać za zbędne, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 249a w zw. z art. 243 w zw. art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.