II SA/Bk 699/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2016 r. zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B. (w likwidacji),Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. oraz Fundacji Towarzystwo U. w B. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 lutego 2016 r. o pozostawieniu bez rozpoznania pisma R. K. z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia stwierdzającego konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania obiektu budowlanego na środowisko i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. oraz Fundacji Towarzystwo U. w B. z dnia [...] marca 2016 r. , Zarządzeniem z dnia 26 lutego 2016 r. tutejszy sąd pozostawił bez rozpoznania pismo R. K. z dnia [...] stycznia 2016 r. W dniu 18 marca 2016 r. zażalenie na zarządzenie z dnia 26 lutego 2016 r. wniosły: Stowarzyszenie F. Z. w B. (w likwidacji), Stowarzyszenie zwykłe Z. B. w B., Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B. oraz Fundacji Towarzystwo U.w B. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 4 marca 2016 r. wezwał R. K. – wskazującego, że występuje jako pełnomocnik organizacji, do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez: (-) nadesłanie przez Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B. i Stowarzyszenie zwykłe Z. B. w B. - dokumentu, z którego będzie wynikać, czy ich zażalenie zostało wniesione przez wszystkich członków tych organizacji. Wskazano, że należy przedstawić stosowne uchwały wszystkich członków obydwu stowarzyszeń zwykłych o wniesieniu zażalenia oraz przedstawić dokumenty, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń. Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał obydwu organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania tych organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. i Stowarzyszenie zwykłego Z. B. w B.; (-) nadesłanie przez Fundację Towarzystwo U. w B. dokumentu, który pozwoli ustalić czy występujący jako pełnomocnik osoby prawnej R. K. spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji Towarzystwo U. w B. Jednocześnie wezwano R. K. do nadesłania pisma zawierającego zażalenie w takiej formie, aby możliwe było odczytanie czy pismo to spełnia wszystkie wymogi formalne określone w art. 46 § 1 i 2 p.s.s.a. (a w szczególności czy zawiera oznaczenie stron postępowania, ich pełnomocników, jednoznaczne określenie rodzaju pisma oraz treści) oraz aby możliwe było dołączenie tego pisma do akt sprawy (zachowanie odpowiednich marginesów), oraz uzupełnienie zażalenia o wniosek o zmianę lub uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, uzupełnienie zażalenia o zwięzłe uzasadnienie, w którym należy zawrzeć zarzuty przeciwko kwestionowanemu rozstrzygnięciu, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu sądami administracyjnymi). Zarządzenie to zostało doręczone R. K. jako pełnomocnikowi stron skarżących w dniu 19 kwietnia 2016 r. (k. 133). W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżących dołączył: uchwałę wszystkich członków Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. upoważniającą go do reprezentowania tego Stowarzyszenia zgodnie z jego celami statutowymi wraz z listą członków tego Stowarzyszenia, oraz Regulamin Stowarzyszenia zwykłego Z. B., zaświadczenie o wpisie tego Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych z dnia [...] stycznia 2013 r., w którym jest on wpisany jako przedstawiciel Stowarzyszenia, a także pełnomocnictwo z dnia [...] maja 2013 r. udzielone mu przez Prezesa Zarządu Fundacji do reprezentowania Fundacji m.in. przed sądami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. oraz Fundacji Towarzystwo U. w B. z dnia [...] marca 2016 r. podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Wymagania dla pisma w postępowaniu sądowym wskazano w art. 46 p.p.s.a. i są nimi: oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (§ 1), zaś gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy, pisma zaś dalsze - sygnaturę akt (§ 2). W sprawie niniejszej zażalenie Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B. podlega odrzuceniu, albowiem R. K. nie wykonał wezwania Sądu, skierowanego do niego w piśmie z dnia 29 marca 2016 r., o przedstawienie stosownej uchwały wszystkich członków Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B. o wniesieniu zażalenia oraz dokumentów, z których będzie wynikał skład osobowy tego Stowarzyszenia, ewentualnie o przedstawienie uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia upoważniającej R. K. do reprezentowania tego Stowarzyszenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. R. K. nie przedstawił powyższych dokumentów. Złożone zaś do akt sprawy dokumenty w postaci Regulaminu Stowarzyszenia zwykłego Z. B. z dnia [...] listopada 2012 r. oraz zaświadczenia o wpisie tego Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych z dnia [...] stycznia 2013 r., w którym jest on wpisany jako przedstawiciel Stowarzyszenia są w ocenie Sądu niewystarczające. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać zażalenie, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania tej czynności procesowej. Dokumenty przedstawione przez R. K. nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych członków Stowarzyszenia zwykłego Z. B. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, w tym do wniesienia zażalenia z dnia 18 marca 2016 r. W związku z powyższym Sąd zobligowany był odrzucić zażalenie Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B. Na tej samej podstawie prawnej należy odrzucić zażalenie Fundacji Towarzystwo U. w B., gdyż R. K. nie usunął braku formalnego zażalenia Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik osoby prawnej Fundacji Towarzystwo U. w B. - spełnia on przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne (§ 1). Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej (§ 2). Wraz z zażaleniem R. K. przedstawił pełnomocnictwo z dnia [...] maja 2013 r. udzielone mu przez Prezesa Zarządu Fundacji do reprezentowania Fundacji m.in. przed sądami. Z dokumentów tych nie wynika jednak, aby R. K. był osobą uprawnioną do reprezentowania Fundacji przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. W odniesieniu natomiast do zażalenia Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. Sąd uznał, że wprawdzie R. K. wykazał, że jest osobą uprawnioną do reprezentowania tej organizacji społecznej, gdyż przedstawił uchwałę wszystkich członków Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B. upoważniającą go do reprezentowania tego Stowarzyszenia zgodnie z jego celami statutowymi wraz z listą członków tego Stowarzyszenia, tym niemniej strona skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła innego braku formalnego zażalenia, a mianowicie nie nadesłała zażalenie w takiej formie, aby możliwe było odczytanie, tj. czy pismo to spełnia wszystkie wymogi formalne określone w art. 46 § 1 i 2 p.s.s.a., nie uzupełniono też zażalenia o wniosek o jego zmianę lub uchylenie, nie przedstawiono także zwięzłego uzasadnienia zawierającego zarzuty przeciwko kwestionowanemu rozstrzygnięciu. Stąd też zażalenie wniesione przez skarżące Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B. nie mogło zostać przesłane do NSA celem merytorycznego rozpatrzenia, albowiem podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne z innych przyczyn. W niniejszej sprawie odrzuceniu podlegało również zażalenie Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji jako wniesione przez podmiot nieposiadający zdolności sądowej. Stowarzyszenie F. Z.w B. (obecnie w likwidacji) zostało bowiem rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] - Rej. [...] i jednocześnie zarządzono jego likwidację. Powyższe postanowienie jest prawomocne wobec oddalenia przez Sąd Okręgowy w B. wywiedzionej od niego apelacji (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze przedmiotu, rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach). Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację stowarzyszenia, nie działa w jego imieniu, ale w imieniu własnym, wypełniając funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego. Jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia (vide P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 7 oraz postanowienia NSA z dnia 10 lipca 2012 r., II OZ 263/12, z dnia 12 lipca 2012 r., II OZ 600/12 i z dnia 12 grudnia 2012 r., II OZ 1086/12, dostępne w CBOSA). Oznacza to, że rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny (vide postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 272/15 i II OZ 275/15, z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 167/15, z dnia 29 maja 2014 r., II OZ 497/14, CBOSA). Skład orzekający powyższe stanowisko w całości podziela, co w konsekwencji prowadzi do odmowy przyznania Stowarzyszeniu F. Z. w B. w likwidacji zdolności sądowej w sprawie niniejszej i tym samym odmowy przyznania mu statusu strony w tej sprawie. To z kolei oznacza, że zażalenie wniesione w niniejszej sprawie przez Stowarzyszenie F. Z. w B.w likwidacji jest zażaleniem z innych przyczyn niedopuszczalnym i jako takie podlegało odrzuceniu (art. 178 i art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.