II SA/Bk 699/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia stwierdzającego konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania obiektu budowlanego na środowisko i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego. , Stowarzyszenie F. Z. w B., Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B. oraz Fundacja T. U. Ś. w B. złożyły wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 73,100,123,138,170,186). Ponadto skarżące stowarzyszenia i fundacja złożyły wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie (k. 69). Po wezwaniu do usunięcia braków formalnych tego wniosku zarządzeniem z dnia 26 lutego 2016 r. pismo to pozostawiono bez rozpoznania (k. 108), a postępowanie w tym zakresie ostatecznie zakończyło się odrzuceniem zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 23.08.2016 r. Orzeczenie w tym zakresie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu (k. 191-198). Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 j.t.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Stosownie natomiast do art. 32 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W art. 33 wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności należy stwierdzić, iż skarżące stowarzyszenia i fundacja nie korzystają w sprawie ze statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym, iż wnioskodawcy wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, nie są stroną ani uczestnikiem postępowania nie może zostać im przyznane prawo pomocy (vide: postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 579/07, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przez skarżące stowarzyszenia i fundację, należało uznać za zbędne. Zgodnie bowiem z art. 249a p.p.s.a. jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 243 § 1 w zw. z art. 12, 32, 33 oraz art. 249 a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.