II SA/Bk 700/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2014 r. sprzeciwu Organizacji Zakładowej NSZZ "S." przy Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w B. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 października 2014 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Wojewody P. na uchwałę Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w B. z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia regulaminu wynagradzania pracowników p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata Organizacja Zakładowa NSZZ "S." przy Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w B. (związek ten wniósł o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika k. 13) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (k. 21). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że członkowie zakładowej organizacji związkowej uprawnieni do reprezentowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mają wykształcenia prawniczego i nie będą skutecznie bronić interesów strony przed sądem. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, że stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi 2 233,70 zł. (k. 22). Podniesiono również, że posiadane przez organizację związkową środki finansowe ulokowane na koncie bankowym przeznaczone są na finansowanie statutowej działalności związkowej i nie powinny być przeznaczone na opłacanie profesjonalnego pełnomocnika. Zarządzeniem z dnia 24 października 2014 r. referendarz tutejszego sądu pozostawił bez rozpoznania wniosek w zakresie przyznania Organizacji Zakładowej NSZZ "S." przy Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w B. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu referendarz podniósł, że 09 października 2014 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez – złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony składającej ten wniosek przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (k. 23). W odpowiedzi na wezwanie nadesłano pismo, w którym wyjaśniono, iż uprawnienie przewodniczącego do działania w imieniu strony wynika wprost ze statutu NSZZ "S." (rozdział V § 42 pkt 5) oraz, że statut ten jest opublikowany na stronie internetowej www. solidarnosc.org.pl (k. 25). W związku z tym, że Organizacja Zakładowa NZSS "S." nie uczyniła zadość nałożonemu na nią obowiązkowi określonemu w cytowanym wezwaniu z dnia 09 października 2014 r., referendarz postanowił pozostawić wniosek o przyznaniu prawa pomocy w żądanym zakresie bez rozpoznania. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyła Organizacja Zakładowa NZSS "S". W uzasadnieniu podniosła, że nie zgadza się z ww. rozstrzygnięciem, gdyż uzupełniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wyraźnie wskazała, że uprawnienie przewodniczącego do podpisania takiego wniosku nie wymaga żadnego pełnomocnictwa, gdyż wynika ono wprost ze statutu związku zawodowego NSZZ "S". Podniesiono również, że drukowanie liczącego ok. 30 stron statutu jest niegospodarne z punktu widzenia środowiska i dlatego wskazano na adres strony internetowej, gdzie jest opublikowany oficjalny statut związku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony sprzeciw, traci moc, a sąd we własnym zakresie rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek Organizacji Zakładowej NZSS "S." zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego następuje w sytuacji, gdy osoba prawna, a także jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie zaś do art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W niniejszej sprawie Wnioskodawca nie ma ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika, a zatem spełnia przesłankę, o której mowa w ww. artykule. Jednakże w ocenie Sądu ww. posiada środki finansowe wystarczające do ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Organizacja wskazała bowiem, że posiada na koncie 2.233,70 zł. Zatem fakt, że ww. dysponuje środkami na koncie nie stanowi pozytywnej przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na to, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego, jego przyznanie następuje w sytuacjach wyjątkowych, szczególnych, po uprzednim wnikliwym zbadaniu sytuacji materialnej wnioskodawcy. Nie ulega wątpliwości, że posiadane przez ww. Organizację środki finansowe przeznaczone są na finansowanie statutowej działalności związkowej. Niemniej jednak oczywistym jest, iż wnosząc sprawę do sądu należy liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych i z koniecznością zgromadzenia w tym celu odpowiednich środków finansowych, w tym na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Mając powyższe na uwadze na podstawie art. art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.