II SA/Bk 701/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2018-04-12
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona została już zwolniona od tych kosztów na mocy postanowienia referendarza sądowego?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego. W takiej sytuacji nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, co czyni dalsze postępowanie w tym zakresie zbędnym. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może być rozpatrywany odrębnie, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpatrywał wniosek W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wcześniej, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 listopada 2017 r., skarżący został już zwolniony od kosztów sądowych. Skarżący argumentował trudną sytuację materialną, wskazując na brak stałego dochodu, utrzymywanie się z prac dorywczych oraz posiadanie ograniczonego majątku. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę napowietrznej linii elektroenergetycznej p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, gdyż jest aktualnie po rozwodzie. Skarżący jest osobą nieposiadającą stałego dochodu i utrzymuje się z prac dorywczych, z których uzyskuje w skali miesiąca około 150-300 zł. Wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha (użytkowaną rolniczo – produkcja zboża, wartości 8.000 – 10.000 zł), nieruchomość rolno – leśną o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha stanowi las, wartości 14.000 – 16.000 zł), ciągnik rolniczy [...], rok produkcji [...] oraz samochód osobowy [...], rok produkcji [...]. Poza tym skarżący nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych oraz nie prowadzi hodowli zwierząt i drobiu, a także nie otrzymuje dopłat unijnych. Do jego wydatków należy zaliczyć opłacenie: podatku rolnego i leśnego w wysokości 39 zł rocznie, składki OC za ubezpieczenie ciągnika – 76 zł rocznie oraz składki OC za ubezpieczenie samochodu osobowego – 682 zł rocznie (k. 46-47,34-40,104-105).
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 j.t.) strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W sprawie niniejszej postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 listopada 2017 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych (k. 50).
Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawca jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać w sprawie niniejszej. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w punkcie I sentencji.
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r.,
poz. 1369 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo – administracyjnego tj. kosztów ustanowienia pełnomocnika.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżący nie posiada żadnych stałych źródeł utrzymania, a bieżące utrzymanie pokrywane jest z pracy dorywczej, z której uzyskuje dochód w kwocie 150-300 zł. Wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha (użytkowaną rolniczo – produkcja zboża, wartości 8.000 – 10.000 zł), nieruchomość rolno – leśną o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha stanowi las, wartości 14.000 – 16.000 zł), ciągnik rolniczy [...], rok produkcji 1983 oraz samochód osobowy [...], rok produkcji [...]. Poza tym skarżący nie posiada żadnego innego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych oraz nie prowadzi hodowli zwierząt i drobiu, a także nie otrzymuje dopłat unijnych.
Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałych źródeł dochodów, w zestawieniu z niewielkim majątkiem i brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Końcowo podnieść należy, iż wprawdzie we wniosku skarżący nie uzupełnił rubryki mieszkanie, niemniej jednak z treści oświadczenia złożonego w sprawie wynika, iż poza wskazanym majątkiem nie posiada on żadnego innego (także nie posiada mieszkania), tym samym wzywanie go w tym zakresie było bezprzedmiotowe (38).
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło