II SA/Bk 702/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. R. i W. R. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego oddala skargę W dniu [...] września 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności i zgodności z przepisami, wybudowania budynku gospodarczego na działce o nr geod. [...] przy ul. [...] w S. Przeprowadzona dnia [...] września 2011 r. kontrola wykazała, iż na ww. działce usytuowany jest parterowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 29,97m2, w stanie surowym zamkniętym. Ściany są nieotynkowane, murowane z pustaków gazobetonowych. Budynek posiada wykonane jednospadowe zadaszenie o konstrukcji drewnianej, pokryte blachą stalową ocynkowaną. W ścianie budynku od strony południowej osadzone są dwa okna PCV, w ścianie od strony zachodniej osadzone są dwuskrzydłowe wrota stalowe. Budynek nie posiada instalacji wewnętrznych. W ścianie od strony południowej wymurowany jest komin z kształtek betonowych. W budynku wykonana została posadzka, natomiast budowa przedmiotowego obiektu nie została zakończona. Zgodnie z oświadczeniem Państwa W. i B. R. (dalej powoływani także jako: "Skarżący") budowa została rozpoczęta w 2008r. przez Panią J. R. w oparciu o skuteczne zgłoszenie dokonane w Urzędzie Miejskim w S. w dniu [...] czerwca 2012r. i na jego podstawie budowa dalej jest kontynuowana. Zgłoszenie to dotyczyło: "budowy dwóch budynków gospodarczych do 25m2 o wymiarach 6 x 4m" na działkach o nr geod. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w S., przy czym nie jest prowadzona budowa budynku gospodarczego na działce o nr geod. [...], co potwierdziła kontrola dokonana przez organ powiatowy. Skarżący właścicielami działki o nr geod. [...], gdzie znajduje się budynek gospodarczy będący przedmiotem niniejszej sprawy, są od kwietnia 2009r. W momencie przejęcia działki budynek miał wykonane ławy fundamentowe, na których Skarżący kontynuowali dalszą budowę, w przekonaniu iż budują zgodnie ze zgłoszeniem. Z uwagi na fakt, iż z treści zgłoszenia z dnia 12 czerwca 2008 r. wynikało, że inwestor zamierza wybudować jedynie wolno stojące parterowe budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy do 25m2, organ zakwalifikował budowę przedmiotowego wolno stojącego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 29,97m2 jako samowolę budowlaną bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. postanowieniem z dnia [...] października 2011r. znak [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej powoływana jako: "u.p.b.") wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez Skarżących, przy budowie budynku gospodarczego na działce oznaczonej nr geod. [...] oraz nałożył na Skarżących obowiązek przedłożenia w terminie do 30 stycznia 2012 r. zaświadczenia Prezydenta Miasta S. o zgodności budowy budynku gospodarczego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w terminie do 30 marca 2012 r. projektu budowlanego (4 egzemplarze) wraz z oceną stanu technicznego budowanego budynku gospodarczego (projekt winien być sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane wraz z zaświadczeniem potwierdzającym aktualny wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego) i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. W wyznaczonym terminie Skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów, dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. decyzją z dnia [...] maja 2012r. Nr [...] nakazał Skarżącym wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działce o nr [...] położonej przy ul. [...] w S. i uporządkować teren po rozbiórce. W uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył, że w budowa spornego budynku gospodarczego nie może być potraktowana jako odstępstwo (istotne lub nieistotne) od dokonanego zgłoszenia w trybie art. 30 u.p.b., gdyż odstępstwa odnoszą się jedynie do robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym, który podlegał zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę, a taka w sprawie nie była wydana. Dlatego też budowa spornego, wolnostojącego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 29,97m2, bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę traktowana jest jako samowola budowlana ze wszystkimi tego konsekwencjami i skutkami prawnymi niedopełnienia wymaganych formalności. Z powyższą decyzją nie zgodzili się Skarżący i w złożonym odwołaniu wnieśli o "rozebranie części ww. budynku celem dostosowania rozmiarów budynku gospodarczego do 25 m2 powierzchni zabudowy, który podlega zgłoszeniu". Wskazali, iż zamierzali częściowo rozebrać budynek i go przebudować go do takich rozmiarów, aby odpowiadał wymiarom wskazanym w zgłoszeniu, którego dokonał poprzedni właściciel działki. Wskazali, iż w wyniku wstrzymania robót budowlanych, znaleźli się w sytuacji bez wyjścia, gdyż nie chcąc łamać prawa, nie mogą dokonać przebudowy budynku gospodarczego, a legalizacja wymaga wniesienia opłaty w wysokości 25 000 zł, na którą ich nie stać. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że przeprowadzone przez Skarżących roboty budowlane nie były zgodne z dokonanym zgłoszeniem, w efekcie tych prac inwestor zrealizował zupełnie inny obiekt budowlany (o innym kształcie i wielkości), wymagający pozwolenia na budowę, którym jak wynika z akt sprawy, Skarżący nie dysponowali. Fakt nieświadomości co do niezgodności ze zgłoszeniem, spowodowany przejęciem własności obiektu w trakcie realizacji, nie zwalnia Skarżących z odpowiedzialności i konsekwencji prawnych z tym związanych. Z uwagi, iż przepisy prawa budowlanego nie pozwalają na prowadzenie postępowania w przedmiocie odstępstw od zgłoszenia, w sprawie należało zastosować dyspozycję art. 48 u.p.b., gdyż na wykonanie robót budowlanych wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Z uwagi, iż Skarżący nie wypełnili w terminie obowiązków nałożonych w postanowieniu - obiekt nie mógł zostać zalegalizowany, a zatem należało orzec nakaz rozbiórki w trybie art. 48 ust. 1. w zw. z art. 48 ust. 4 u.p.b. Na powyższą decyzję Skarżący wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie w całości. Wskazali, iż organy obu instancji w swych decyzjach jako podstawę prawną przyjęli art. 29 ust. 1 pkt. 2 u.p.b., który mówi o budowie budynku gospodarczego do 25 m2. Przy zgłoszeniu robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę z dnia 12 czerwca 2008 r. poprzednia właścicielka nie powoływała się na ww. artykuł. Skarżący podkreślili, że nieruchomość, której w 2009 r. zostali właścicielami była ziemią rolną i taki status ma do dnia dzisiejszego. Obecnie Skarżący jest również dzierżawcą części gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 4 ha i wybudowany budynek gospodarczy jest przeznaczony do produkcji rolnej. Na gruncie rolnym zgodnie z przepisami prawa budowlanego (art. 29 ust. 1 pkt. 1 lit. a) wybudowaliśmy budynek gospodarczy przeznaczony do produkcji rolnej. Tym samym budowa budynku o powierzchni ok. 30 m2 nie przekroczyła dozwolonej wielkości, która wynosi 35 m2. Ponadto Skarżący wskazali, że w decyzji z dnia [...].07.2012 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zwrócił uwagę, iż nie dokonaliśmy modernizacji zgłoszenia robót budowlanych poprzedniej właścicielki, dlatego też w dniu 24.08.2012 r. dokonaliśmy takiego uzupełniającego zgłoszenia aby dopełnić formalności. W odpowiedzi na skargę, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne dokonują kontroli administracji publicznej, stosując środki prawne określone w ustawie. Zasadność kontroli polega na zbadaniu zgodności z prawem zaskarżonego aktu, tak pod względem błędów formalnoprawnych, jak i materialnoprawnych. Jednocześnie należy wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], nakazującej Skarżącym wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działce o nr geod. [...] położonej przy ul. [...] w S., wykazała że odpowiada ona prawu. Organy nadzoru budowlanego ustaliły w tej sprawie, że na działce o nr geod. [...] przy ul. [...] w S., Skarżący wybudowali budynek gospodarczy niezgodnie ze złożonym przez poprzedniego właściciela działki w dniu 12 czerwca 2008 r. zgłoszeniem. Ustalenia te oparto m.in. na oględzinach przeprowadzonych na tej nieruchomości w dniu [...] września 2011 r., w których uczestniczyli oboje Skarżących. W ich wyniku stwierdzono, że na ww. działce wybudowany jest parterowy budynek gospodarczy, murowany, pokryty blachą stalowa ocynkowaną o powierzchnia budowy 29,97 m2. Powyższych ustaleń nie kwestionowali Skarżący. W świetle powyższego organy słusznie przyjęły, że wybudowany budynek gospodarczy, z uwagi na fakt, że zgłoszenie z dnia 12 czerwca 2008 r. dotyczyło parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25m2, należy zakwalifikować jako wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem jako "samowolę budowlaną". Wobec tego trafnie uznano, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje tryb postępowania określony w art. 48 u.p.b. Wybudowany obiekt jest bowiem niezgodny ze zgłoszeniem - jego powierzchnia zabudowy przekroczyła 25 m2 - a to w świetle art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. sprawia, że jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie uzyskali. W sytuacji wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę ustawa przewiduje, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji jego rozbiórkę (zob. art. 48 ust. 1 u.p.b.).Ustawodawca zastrzegł jednocześnie, że jeżeli taka budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (zob. art. 48 ust. 2 u.p.b.). Zatem, w razie ustalenia, że samowolnie realizowana (zrealizowana) inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - przeprowadza się procedurę legalizacyjną tej samowoli. Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. postanowieniem z dnia [...] października 2011r. umożliwił Skarżącym skorzystanie z procedury legalizacyjnej i wyznaczył terminy na przedłożenie niezbędnych dokumentów. Z tej procedury Skarżący świadomie nie skorzystali (argumentując to wysokimi kosztami opłaty legalizacyjnej). Dlatego też, organy nadzoru budowlanego były zobowiązane, na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b., do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, wskazać należy, że nie mogą one wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej do Sądu decyzji. Poczynione w sprawie ustalenia, których nie kwestionowali Skarżący na etapie postępowania administracyjnego, nie pozwalają na przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z budynkiem gospodarczym związanym z produkcją rolną, położonym na działce siedliskowej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 u.p.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Z powyższego przepisu wynika zatem, że nie jest wymagane pozwolenie na budowę budynków gospodarczych pod warunkiem, że są one związane z produkcja rolną, a ponadto muszą uzupełniać zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Z akt sprawy, w tym protokołu oględzin nieruchomości z dnia [...] września 2011 r., (dokumentacja fotograficzna k. 26 akt adm.) jednoznacznie wynika, że działka o nr geod. [...], położona przy ul. [...] w S., mimo figurowania w ewidencji jako użytek rolny, nie jest działką siedliskową i nie znajduje się na niej zabudowa zagrodowa. Tym samym, za nietrafne należy uznać powoływanie się przez Skarżących w skardze na treść przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Zgodzić się również należy z organem, że z treści zgłoszenia realizacji robót budowlanych z dnia 12 czerwca 2008 r., dokonanego przez poprzednią właścicielkę działki o nr geod. [...], nie wynika, aby obiekt w jakikolwiek sposób miał być związany z działalnością rolniczą. Podobnie należało ocenić fakt dokonania w dniu 24 sierpnia 2012 r. przez Skarżących nowego zgłoszenia wykonywania robót budowlanych, uwzględniającego stan faktyczny na działce, dotyczący budynku gospodarczego związanego z produkcja rolną. Następcze dokonanie zgłoszenia, po rozpoczęciu realizacji zamierzonej inwestycji nie może prowadzić do osiągnięcia zamierzonego skutku prawnego. Powyższe czynności Skarżących w żaden sposób nie mogą wpłynąć na ocenę, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Z uwagi, iż Skarżący nie byli zainteresowani realizacją procedury legalizacyjnej, istniał po stronie organów nadzoru budowlanego obowiązek nakazania rozbiórki wybudowanego budynku gospodarczego. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - skargę oddalił.