II SA/Bk 704/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z ciotką T. Ł.. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi jego dochód w wysokości 2.800 zł brutto oraz emerytura ciotki w wysokości 1.220 zł brutto. Majątek wnioskodawcy stanowi drewniany dom o powierzchni [...] m², otrzymany w darowiźnie i nadający się do remontu. Skarżący poza tym nie posiada żadnego innego majątku, oszczędności czy też przedmiotów wartościowych (k. 18-19). Pismem z dnia 12 listopada 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania wysokości miesięcznych bieżących wydatków oraz tego czy posiada samochód osobowy, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w tym uzyskiwane dochody i ponoszone wydatki (k. 22). W zakreślonym terminie skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi (k. 25 zwrotne potwierdzenie odbioru). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu i nie przedłożył żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie ponoszonych wydatków na bieżące utrzymanie, a także potwierdzenia uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący bowiem przedłożył jedynie oświadczenie w zakresie osiąganych dochodów, nie przedstawiając przy tym jakie ponosi wydatki. W tych okolicznościach brak jest podstaw do ustalenia czy skarżący nie dysponuje środkami, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu K. S. wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z ciotką T. Ł. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi jego dochód w wysokości 2.800 zł brutto oraz emerytura ciotki w wysokości 1.220 zł brutto. Majątek wnioskodawcy stanowi drewniany dom o powierzchni [...] m². Poza tym skarżący nie posiada żadnego innego majątku czy też oszczędności. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu, w połączeniu z posiadanym majątkiem pozwalają na uznanie, iż K. S. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej (100 zł wpis) i w sprawie II SA/Bk 703/10 (200 zł wpis), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez K. S. kosztów sądowych nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Tym bardziej, iż skarżący w dniu [...] listopada 2010 r. uiścił wpis sądowy w sprawie (k. 24). Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.