II SA/Bk 704/19
WyrokWSA w Białymstoku2019-12-12
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymóg udokumentowania 3-letniego doświadczenia na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury, w ramach stosunku pracy, jest zgodny z prawem i nie stanowi dyskryminacji kandydatów w konkursie na dyrektora instytucji kultury?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymóg udokumentowania 3-letniego doświadczenia na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury, w ramach stosunku pracy, jest zgodny z prawem i nie stanowi dyskryminacji. Uzasadniono to charakterem stosunku pracy na podstawie powołania, który wymaga od pracownika podległości służbowej, czego nie zapewniają umowy cywilnoprawne ani funkcje w zarządach stowarzyszeń. Organizator konkursu miał prawo określić takie kryteria, uwzględniając specyfikę instytucji kultury i cel powierzenia stanowiska dyrektora.Stan faktyczny
K.S. złożył skargę na uchwałę Zarządu Województwa P. powołującą E.I. na stanowisko Dyrektora Opery i Filharmonii P. Skarżący zarzucił nieprawidłowości w konkursie, w tym odrzucenie jego kandydatury z powodu niespełnienia wymogu 3-letniego doświadczenia kierowniczego w ramach stosunku pracy, mimo przedstawienia dokumentów potwierdzających doświadczenie w stowarzyszeniach. Kwestionował również sposób rozpatrywania odwołań i samo sformułowanie wymogu jako dyskryminujące. Organ argumentował, że skarżący nie wykazał wymaganego stażu pracy w ramach stosunku pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na uchwałę Zarządu Województwa P. z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie powołania dyrektora Opery i Filharmonii P.- Europejskiego Centrum Sztuki w B. oddala skargę
Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Zarząd Województwa P., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2019 r. poz. 512 ze zm., zwanej dalej: "u.s.w."), art. 16 ust. 3d ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1983 ze zm., zwanej dalej: "u.o.d.k.") oraz § 3 ust. 2 w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 12 kwietnia 2019 r. w sprawie konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury (Dz.U. z 2019 r., poz. 724, zwanego dalej: "rozporządzeniem MKiDN"), podał do publicznej wiadomości oraz pracownikom instytucji kultury, informację o zamiarze ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Opery i Filharmonii P. - Europejskiego Centrum Sztuki w B. (zwanej dalej: "OiFP").
Następnie uchwalą nr 44/629/2019 z dnia 29 maja 2019 r., podjętą na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 u.s.w. i art. 16 ust. 2 i 3e u.p.d.k. oraz § 4 ust. 1 pkt.1 rozporządzenia MKiDN, Zarząd Województwa P. ogłosił konkurs na kandydata na stanowisko dyrektora OiFP. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że kadencja obecnego dyrektora OiFP kończy się z dniem 31 sierpnia 2019 r., zaś Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie wyraził zgody na ponowne powołanie na to stanowisko dotychczasowego dyrektora OiFP D.T. bez przeprowadzenia konkursu. W ogłoszeniu o konkursie, stanowiącym załącznik do ww. uchwały, określono formalne kryteria wyboru kandydatów. W tym, w punkcie II wskazano na kwalifikacje wymagane od kandydata na ww. stanowisko, wskazując, że należą do nich: co najmniej10-letni udokumentowany staż pracy, w tym 3-letni w podmiotach działających w sferze kultury (ppkt 2) oraz co najmniej 3-letnie doświadczenie na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury, udokumentowane w ramach stosunku pracy (ppkt 3). W pozostałych punktach ogłoszenia określono: umiejętności i kompetencje, jakie powinien posiadać kandydat na stanowisko dyrektora instytucji kultury (punkt III), zakres zadań jakie ma realizować dyrektor OiFP (punkt IV), wykaz dokumentów wymaganych od osób przystępujących do konkursu (punkt V), sposób udostępniania informacji o OiFP (punkt VI), miejsce i termin składania ofert (punktu VII), termin rozpatrzenia złożonych ofert (punkt VIII), pozostałe informacje (punkt IX) oraz podano uzasadnienie skrócenia terminu podania informacji do publicznej wiadomości (punkt X).
Uchwałą z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Zarząd Województwa P. ustalił regulamin pracy komisji konkursowej powołanej w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora OiFP (zwanej dalej: "komisją konkursową"). Szczegółowy tryb pracy komisji konkursowej określono w Regulaminie pracy komisji konkursowej, stanowiącym załącznik do ww. uchwały (zwanym dalej: "Regulaminem"). Kolejną uchwałą z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Zarząd Województwa P. powołał komisję konkursową, zaś harmonogram jej pracy załączono do tej uchwały.
Na posiedzeniu komisji konkursowej dnia [...] lipca 2019 r. dokonano sprawdzenia ofert pod względem kompletności i spełnienia wymogów zgodnie z ogłoszeniem konkursu, odnotowując wnioski na karcie wymogów formalnych sporządzonej odrębnie dla każdego z kandydatów. Z protokołu nr [...] z posiedzenia komisji konkursowej z dnia [...] lipca 2019 r. wynika, że pisemne zgłoszenia do konkursu złożyło 7 osób, w tym K.S. Oferta jednego kandydata, jako złożona po terminie, została pozostawiona bez rozpatrzenia, zaś oferta K.S. została odrzucona z uwagi na brak udokumentowanego 10-letniego stażu pracy i brak udokumentowanego 3-letniego stażu pracy na stanowisku kierowniczym.
Na mocy uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. komisja konkursowa sporządziła listę uczestników konkursu, którzy spełniają warunki określone w ogłoszeniu o konkursie (§ 1 uchwały) oraz odrzuciła ofertę K.S. z uwagi na brak udokumentowanego 3-letniego stażu pracy na stanowisku kierowniczym oraz ofertę R.K., która wpłynęła po upływie terminu.
Wiadomością przesłaną dnia [...] lipca 2019 r. pocztą elektroniczną, K.S. został poinformowany, że komisja konkursowa uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie ustalenia spełnienia warunków określonych w ogłoszeniu o konkursie przez uczestników konkursu, po przeprowadzeniu weryfikacji złożonej przez niego oferty, stwierdziła brak udokumentowanego 3-letniego stażu pracy na stanowisku kierowniczym i odrzuciła jego ofertę.
Pięciu kandydatów spełniło kryteria formalne wynikające z ogłoszenia o konkursie, w związku z czym zostali oni dopuszczeni do drugiego etapu konkursu, który wyznaczono na [...] sierpnia 2019 r.
K.S. złożył w dniu [...] lipca 2019 r. pismo zatytułowane "odwołanie", w którym wskazał, że nie zgadza się z decyzją komisji konkursowej co do odrzucenia jego oferty, a także wniósł o uznanie jego doświadczenia w kierowaniu stowarzyszeniami artystycznymi za doświadczenie kierownicze i dopuszczenie go do kolejnego etapu konkursu. Pismo te uzupełnił kolejnymi – datowanymi na [...] , [...] i [...] lipca 2019 r. W dniach [...] lipca 2019 r. – [...] sierpnia miała miejsce wymiana pism pomiędzy K.S., nie zgadzającym się z odrzuceniem jego oferty przez komisję konkursową, a Marszałkiem Województwa P. podtrzymującym stanowisko zawarte w uchwale komisji konkursowej nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r.
Uchwałą z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Zarząd Województwa P. zmienił brzmienie harmonogramu pracy komisji konkursowej, stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie powołania komisji konkursowej.
Jak wynika z protokołu nr [...] z posiedzenia komisji konkursowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. w tym dniu odbył się II etap postępowania konkursowego obejmujący przesłuchanie kandydatów dopuszczonych do tego etapu konkursu oraz przedstawienie przez nich koncepcji zarządzania i program działania OiFP. Następnie miało miejsce głosowanie jawne, podczas którego bezwzględną większością głosów członków komisji konkursowej, wyłoniono kandydaturę E.I. W wyniku postępowania konkursowego uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. komisja konkursowa rozstrzygnęła konkurs na kandydata na stanowisko dyrektora OiFP, wyłaniając na to stanowisko E.I.
Uchwałą Zarządu Województwa P. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], podjętą na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 u.s.w. oraz art. 15 ust. 5 u.p.d.k., postanowiono zawrzeć z E.I., kandydatką na stanowisko dyrektora OiFP, umowę określającą warunki organizacyjno-finansowe działalności OiFP oraz program jej działania, której wzór stanowił załącznik do tej uchwały.
Uchwałą z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Zarząd Województwa P., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 u.s.w., art. 15 ust. 1 u.p.d.k. i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1252) powołał E.I. na stanowisko Dyrektora OiFP na okres czterech sezonów artystycznych, tj. od 1 września 2019 r. do 31 sierpnia 2023 r.
Skargę do tut. Sądu na uchwałę Zarządu Województwa P. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w sprawie powołania E.I. na stanowisko Dyrektora OiFP na okres czterech sezonów artystycznych, tj. od 1 września 2019 r. do 31 sierpnia 2023 r., wniósł K.S., wnosząc o jej uchylenie i postanowień poprzedzającego ją konkursu na kandydata na dyrektora OiFP. W uzasadnieniu skargi wskazał na nieprawidłowości w przeprowadzonym konkursie, które jego zdaniem polegały na:
– odrzuceniu przez komisję konkursową kandydatury skarżącego przy powołaniu się na niespełnianie kryteriów formalnych zawartych w ogłoszeniu o konkursie w sytuacji przedstawienia przez skarżącego dokumentów potwierdzających wymagany staż pracy na stanowiskach kierowniczych;
– nierozpatrzeniu odwołań na decyzję komisji konkursowej przez komisję, a jedynie przez Biuro Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa P.;
– odrzuceniu odwołań skarżącego wskazujących dyskryminację, obwiązujące orzecznictwo, uznanie w innych konkursach dotyczących instytucji kultury, a organizowanych również przez Zarząd Województwa P. dokumentów z KRS potwierdzających kierowanie fundacjami lub stowarzyszeniami, za wystarczające potwierdzenie posiadania doświadczenia na stanowiskach kierowniczych;
– niedopuszczeniu skarżącego do etapu przesłuchań kandydatów mimo przekazania opinii prawnej podkreślającej prawidłowość udokumentowania przez skarżącego doświadczenia zawodowego i uniemożliwieniu skonfrontowania jego programu dla OiFP z propozycjami innych kandydatów, a przez to uniemożliwienie potencjalnej wygranej w konkursie.
Skarżący wskazał, że w celu potwierdzenia posiadanego 3-letniego doświadczenia na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury udokumentowanym w ramach stosunku pracy, przedłożył odpisy z KRS Stowarzyszenia Artystycznego K. oraz Stowarzyszenia Artystycznego K. Oddział B., a także zaświadczenia z Sekcji Polskiej Międzynarodowego Stowarzyszenia [...] oraz zagranicznej centrali Międzynarodowego Stowarzyszenia [...], które potwierdzają jego doświadczenie w tego rodzaju podmiotach, także na stanowisku kierowniczym. Dodał, że ani u.p.d.k. ani rozporządzenie MKiDN nie sprzeciwiają się udokumentowaniu przez kandydata swoich kwalifikacji w sposób inny aniżeli przez przedłożenie świadectw pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarżący nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu ww. uchwały, zaś w szczególności nie wykazał go. Niezależnie od tego, organ wskazał, że art. 16 ust. 2 i 3e u.p.d.k. nie określa kryteriów, jakie powinien spełniać kandydat na dyrektora instytucji kultury. Nie ma tym samym określonych wymogów co do kwalifikacji czy doświadczenia zawodowego, jak i sposobu ich udokumentowania. Przepisy prawa cedują zaś uprawnienie do ich określenia na organizatora danej instytucji kultury, w której ogłaszany jest konkurs na stanowisko dyrektora. W niniejszej sprawie Zarząd Województwa P., celem zapewnienia profesjonalnego wykonywania zadań na stanowisku dyrektora OiFP - instytucji o szczególnym charakterze i znaczeniu dla kultury województwa wymagał od kandydata legitymowania się m.in. co najmniej 10-letnim udokumentowanym stażem pracy, w tym 3-letnim w podmiotach działających w sferze kultury oraz co najmniej 3-letnim doświadczeniem na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury, udokumentowanym w ramach stosunku pracy dokumentem potwierdzającym staż pracy i doświadczenie, tj. świadectwem pracy lub zaświadczeniem pracodawcy. Wymagania te zostały określone uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora OiFP. Skarżący zaś nie przedstawił dokumentów potwierdzających wymagany staż pracy, w tym na stanowiskach kierowniczych w podmiotach działających w sferze kultury, udokumentowany w ramach stosunku pracy. Komisja Konkursowa na posiedzeniu w dniu [...] lipca 2019 r. dokonała sprawdzenia tych dokumentów pod względem kompletności i spełnienia wymogów, stwierdzając, że jako potwierdzenie spełniania wymagań w zakresie stażu pracy na stanowisku kierowniczym, skarżący przedstawił dokumentację, na podstawie której ustalono, że staż pracy udokumentowany w ramach stosunku pracy na stanowisku kierowniczym wynosi 2 lata 7 miesięcy i 16 dni, zaś ogólny staż pracy w ramach stosunku pracy wynosi 8 lat 6 miesięcy i 4 dni. Organ wskazał przy tym, że komisja konkursowa stwierdziła, że skarżący nie wykazał co najmniej 3-letniego doświadczenia na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury oraz 10-letniego stażu pracy udokumentowanego w ramach stosunku pracy, co potwierdza protokół nr [...] z posiedzenia komisji konkursowej z dnia [...] lipca 2019 r. Ponadto organ ustosunkował się do zarzutu skarżącego dotyczącego wadliwej procedury odmowy uwzględnienia jego odwołań składanych w toku postępowania konkursowego oraz pozostałych, wywiedzionych przez niego zastrzeżeń.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony mu z urzędu, sprecyzował przedmiot skargi oraz ustosunkował się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę. Wskazał przy tym, że skarżący, jako uczestnik konkursu na stanowiska dyrektora OiFP, posiada interes prawny w zaskarżeniu rozstrzygnięcia kończącego konkurs, tym bardziej, że w toku postępowania nie mógł odwołać się od żadnej z decyzji komisji konkursowej. Zaskarżenie zaś przedmiotowej uchwały jest jedyną możliwością oceny przez tut. sąd jej zgodności z prawem. Dodał, że w jego ocenie narusza ona art. 32 Konstytucji RP, art. 16 u.p.d.k. i art. 183 kodeksu pracy. Ustosunkowując się zaś do kwestii spełnienia przez skarżącego warunków formalnych, wskazał, że na etapie postępowania konkursowego nie pojawiły się zastrzeżenia co do braku spełnienia przez skarżącego wymogu posiadania 10-letniego stażu pracy i podnoszone w tym zakresie argumenty, są formą obrony organu. Dodał przy tym, że wymóg ten nie został obostrzony wykazaniem nabycia powyższego doświadczenia w ramach stosunku pracy, tak jak to zostało sformułowane względem wymogu posiadania 3-letniego doświadczenia w pracy na stanowiskach kierowniczych w podmiotach działających w sferze kultury, które w ocenie pełnomocnika skarżącego ma charakter dyskryminujący. Nie istnieją bowiem żadne obiektywne przesłanki, aby staż pracy nabyty w ramach innej formy zatrudnienia uznać za mniej wartościowy, tym bardziej, że skarżący legitymował się pond dwudziestoma rekomendacjami potwierdzającymi jego doświadczenie, umiejętności oraz rzetelność.
Na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. pełnomocnik organu złożył do akt niepodpisany wydruk pisma podsekretarza stanu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego P.L. z dnia [...] lipca 2019 r., w którego treści wskazano, że określenie umiejętności i kompetencji posiadanych przez kandydatów na stanowisko dyrektora instytucji kultury, w tym określenie sposobu potwierdzenia posiadanego doświadczenia na stanowisku kierowniczym, jest uprawnieniem organizatora instytucji kultury ogłaszającego konkurs.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r., w uzupełnieniu stanowiska zajętego na rozprawie w dniu 28 października 2019 r., pełnomocnik skarżącego powtórzył argumentację, że bez znaczenia jest długość stażu pracy skarżącego, w tym długość pracy na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury oraz, że wymagania postawione kandydatom na dyrektora OiFP mają charakter dyskryminujący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że nie budzi wątpliwości charakter zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały, która nie jest aktem prawa miejscowego, bowiem nie zawiera norm prawnych o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Jej adresatem jest osoba, która została powołana na stanowisko dyrektora OiFP, w związku z czym uchwała ta ma charakter jednostronnego aktu kierownictwa wewnętrznego, podejmowanego w związku ze stosunkiem zależności służbowej występującej pomiędzy organizatorem konkursu, a osobą powoływaną na stanowisko dyrektora podległej mu instytucji kultury (por. np. wyrok WSA w Kielcach z 16 stycznia 2019 r. II SA/Ke 766/18, Lex nr 2616675). Akt ten podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 r., poz. 1302.; dalej jako: "p.p.s.a."). Niewątpliwie jednak kształtuje ona również sytuację prawną wszystkich pozostałych uczestników konkursu, będąc jednocześnie rozstrzygnięciem kończącym postępowanie konkursowe. Zauważyć przy tym należy, że w toku postępowania konkursowego regulowanego przepisami u.p.d.k. i rozporządzenia MKiDN, podejmowanych jest szereg czynności przybierających np. postać uchwał komisji konkursowej, które nie mieszczą się w kategoriach aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., a więc nie podlegają kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 13 kwietnia 2015 r., I OPS 5/14, Lex nr 1665184 dotycząca uchwały komisji konkursowej o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora szkoły). Jednocześnie uczestnik konkursu ma prawo do ochrony sądowej przed sądem administracyjnym. W konsekwencji tut. Sąd podziela tezę sformułowaną przez skład orzekający WSA w Kielcach w wyżej powołanej sprawie II SA/Ke 766/18, który wskazał, że: ze względu na wyłączenie możliwości osobnego zaskarżania poszczególnych czynności, czy aktów wydawanych na poszczególnych etapach postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora instytucji kultury, w ramach kontroli uchwały powołującej takiego dyrektora, sąd administracyjny ocenia również, czy na wcześniejszych etapach postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia prawa. W konsekwencji uznać należy, że zakres kontroli sądowej w niniejszy postępowaniu obejmuje również legalność uchwały komisji konkursowej nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r., na mocy której odrzucono ofertę skarżącego, wskutek czego mogło dojść do naruszenia indywidualnie skonkretyzowanego uprawnienia skarżącego. Niewątpliwie więc, skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały Zarządu Województwa P. (zwanego dalej: "organizatorem") z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] na mocy, której powołano E.I. na stanowisko Dyrektora OiFP na okres czterech sezonów artystycznych, tj. od 1 września 2019 r. do 31 sierpnia 2023 r.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej uchwały jest m.in. art. 15 ust. 1 u.p.d.k., regulujący kompetencję organizatora (tj. zgodnie z art. 10 ust. 1 u.p.d.k. podmiotu tworzącego instytucję kultury, o którym mowa w art. 8 lub 9 u.p.d.k.), do powołania dyrektora instytucji kultury. Art. 16 ust. 1 u.p.d.k. dopuszcza wyłonienie kandydata na to stanowisko w drodze konkursu, z tym, że ust. 2 tego przepisu, stanowi delegację ustawową, na podstawie której wydane zostało rozporządzenie MKiDK z dnia 30 lipca 2015 r. w sprawie wykazu samorządowych instytucji kultury, w których wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora następuje w drodze konkursu (Dz.U. 2015 r., poz. 1298). W pkt IX ppkt 4 załącznika do ww. rozporządzenia, wymieniono OiFP. Zatem dla wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora OiFP przeprowadzenie konkursu było obligatoryjne.
Zgodnie z art. 16 ust. 3e u.p.d.k. (dodanym w dniu 19 kwietnia 2019 r. na mocy art. 1 pkt 2 lit. a. ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - Dz.U. 2019, poz. 115 – zwanej dalej "ustawą nowelizującą"), uwzględniając formę organizacyjno-prawną, zakres działalności oraz aktualną sytuację instytucji kultury, której dotyczy konkurs, organizator określa w ogłoszeniu o konkursie co najmniej m.in.: opis kwalifikacji wymaganych od kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury (pkt 2) oraz określenie umiejętności i kompetencji, jakie ma posiadać kandydat na stanowisko dyrektora instytucji kultury, oraz zadań, jakie ma realizować dyrektor w zakresie bieżącego funkcjonowania i rozwoju instytucji kultury (pkt 3). Wedle zaś art. 16 ust. 5a u.p.d.k. (dodanego na mocy art. 1 pkt 2 lit. b. ustawy nowelizującej), komisja konkursowa: (1) ustala szczegółowe kryteria oceny uczestników konkursu, uwzględniając treść ogłoszenia o konkursie; (2) przeprowadza postępowanie konkursowe na kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury, w tym: (a.) ustala spełnienie warunków określonych w ogłoszeniu o konkursie przez jego uczestników lub stwierdza uchybienia lub braki w złożonych ofertach, (b.) przeprowadza rozmowy z uczestnikami konkursu, w tym dotyczące złożonych przez nich programów realizacji zadań, o których mowa w ust. 3e pkt 4 u.p.d.k.; (3) rozstrzyga konkurs na kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury, sporządza z niego protokół końcowy i przekazuje organizatorowi wyniki konkursu wraz z jego dokumentacją.
Sposób przeprowadzenia konkursu, został zaś określony w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 12 kwietnia 2019 r. w sprawie konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury (rozporządzenie MKiDN), wydanym na podstawie art. 16 ust. 6 u.p.d.k. Przy tym z § 8 rozporządzenia MKiDN wynika, że na jednym z posiedzeń komisji konkursowej następuje ustalenie spełnienia warunków określonych w ogłoszeniu o konkursie przez uczestników konkursu lub stwierdzenie uchybień lub braków w złożonych ofertach. Przepisowi temu odpowiada treść § 3 pkt 2 lit. a. Regulaminu pracy komisji konkursowej (Regulamin). Z kolei z § 5 ust. 1 pkt 1 lit. d. Regulaminu wynika, że pierwsze posiedzenie komisji konkursowej obejmuje m.in. podjęcie uchwały o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia poszczególnych uczestników konkursu do drugiego etapu postępowania konkursowego. Z posiedzeń komisji sporządza się zaś protokoły zawierające informacje o przebiegu obrad i podjętych uchwałach (vide: § 6 Regulaminu).
Wyżej powołane przepisy i akty wykonawcze regulują tryb wyboru kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury, jaką jest OiFP. Przeprowadzona w świetle tych przepisów analiza dokumentów przedmiotowego postępowania konkursowego prowadzi do wniosku, że zostało ono przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organizator wypełnił wszystkie opisane tam obowiązki, począwszy od podania do publicznej wiadomości informacji o zamiarze ogłoszenia konkursu, o której mowa w art. 16 ust. 3d u.p.d.k. po powołanie dyrektora OiFP, zaś komisja konkursowa została powołana i działała w sposób znajdujący oparcie w przepisach prawa (w szczególności w oparciu o § 8 – 12 rozporządzenia MKiDK, Regulamin i zmieniony harmonogram pracy komisji konkursowej).
Podnosząc wadliwość zaskarżonej uchwały, a przy tym i przeprowadzonego w sprawie postępowania konkursowego, skarżący oraz ustanowiony mu z urzędu pełnomocnik, podnieśli twierdzenia, z których wynika, że zasadnicze zastrzeżenia wywodzą względem sformułowanego przez organizatora w ogłoszeniu konkursowym, drugiego z wymogów kwalifikacyjnych, tj. legitymowania się przez kandydata 3-letnim doświadczeniem na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury, udokumentowanym w ramach stosunku pracy (punkt II ppkt 3 ogłoszenia konkursowego). W ocenie skarżącego sformułowany w ten sposób wymóg formalny ma charakter dyskryminujący, bowiem nie pozwolił na uwzględnienie nabytego przez niego doświadczenia, w okresach sprawowania funkcji zarządczych w stowarzyszeniach działających w sferze kultury. Wskazał przy tym, że ani u.p.d.k., ani rozporządzenie MKiDN, nie sprzeciwiają się udokumentowaniu przez kandydata kwalifikacji kierowniczych w sposób inny, aniżeli przez przedłożenie świadectw pracy. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, takie sformułowanie przedmiotowego wymogu formalnego, skutkowało niezasadnym odrzuceniem jego kandydatury i pozbawieniem go udziału w kolejnym etapie postępowania konkursowego. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego zauważył, że brak spełnienia przez skarżącego ww. wymogu był jedyną przyczyną odrzucenia jego kandydatury, a nie – jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę – również brak udokumentowania przez niego 10-letniego stażu pracy.
W tym względzie zauważyć należy, że w celu udokumentowania stażu pracy skarżący przedłożył w swojej ofercie następujące dokumenty:
– zaświadczenie redaktora naczelnego miesięcznika "T." z dnia [...] czerwca 2019 r., z którego wynika, że skarżący był jego stałym współpracownikiem w latach 2007-2018;
– zaświadczenie Dyrektora-Redaktora [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o współpracy ze skarżącym na podstawie umowy dziennikarskiej w okresie od [...] lutego 2009 r. do [...] grudnia 2015 r.;
– zaświadczenie Zastępcy Dyrektora-Redaktora [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o współpracy ze skarżącym w okresie od [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2016 r.;
– zaświadczenie Prorektora Wydziału Sztuki Lalkarskiej w B. Akademii Teatralnej im. A. Z. w Warszawie z dnia [...] czerwca 2019 r. o współpracy ze skarżącym w latach 2013-2019, w tym: w roku akademickim 2013/2014 jako asystent dr M.W. (na zasadzie wolontariatu) prowadzącego przedmiot "Historia teatru lalek", w latach 2014-2016 w ramach umów cywilno-prawnych jako asystent prowadzący zajęcia z przedmiotu "Historia dramatu i teatru polskiego na tle powszechnego", w latach 2016-2019 w ramach umów cywilno-prawnych jako prowadzący zajęcia z przedmiotu "Historia teatru polskiego na tle powszechnego";
– świadectwo pracy wystawione przez Dyrektora M. w B. w dniu [...] sierpnia 2010 r., z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] września 2009 r. do [...] sierpnia 2010 r. jako nauczyciel (w tym od [...] września 2009 do [...] lutego 2010 r. w wymiarze 4/18 etatu, od [...] lutego 2010 r. do [...] czerwca 2010 r. w wymiarze 16/18 etatu, zaś od [...] lipca 2010 r. do [...] sierpnia 2010 r. w wymiarze 4/18 etatu);
– świadectwo pracy wystawione dnia [...] lutego 2014 r. przez Dyrektora Policealnego Studium [...] w B., z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] października 2013 r. do [...] lutego 2014 r. w wymiarze 10/18 etatu, jako nauczyciel przedmiotu "Wybrane zagadnienia z historii teatru oraz sztuki i kostiumu";
– świadectwo pracy wystawione dnia [...] czerwca 2014 r. przez Dyrektora Policealnego Studium [...] w B., z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] lutego 2014 r. do [...] czerwca 2014 r. w wymiarze 8/18 etatu, jako nauczyciel przedmiotu "Wybrane zagadnienia z historii teatru oraz sztuki i kostiumu";
– świadectwo pracy wystawione dnia [...] czerwca 2015 r. przez Dyrektora Policealnego Studium [...] w B., z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] października 2014 r. do [...] czerwca 2015 r. w wymiarze 9/18 etatu, jako nauczyciel przedmiotu "Wybrane zagadnienia z historii teatru oraz sztuki i kostiumu";
– świadectwo pracy wystawione przez Dyrektora [...] w B. w dniu [...] czerwca 2015 r., z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] czerwca 2015 r. jako nauczyciel w wymiarze 2,5/25 etatu;
– świadectwo pracy wystawione dnia [...] czerwca 2016 r. przez Dyrektora Policealnego Studium [...] w B., z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] września 2015 r. do [...] czerwca 2016 r. w wymiarze 6/18 etatu, jako nauczyciel przedmiotu "Wybrane zagadnienia z historii teatru oraz sztuki i kostiumu";
– świadectwo pracy wystawione dnia [...] sierpnia 2017 r. przez Dyrektora Policealnego Studium [...] w B., z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] września 2016 r. do [...] sierpnia 2017 r. w wymiarze 4/18 etatu, jako nauczyciel historii teatru;
– świadectwo pracy wystawione w dniu [...] lutego 2016 r. przez Dyrektora Narodowego Instytutu [...] w W., z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] lutego 2016 r. na stanowisku głównego specjalisty w wymiarze pełnego etatu;
– świadectwo pracy wystawione dnia [...] czerwca 2018 r. przez Dyrektora Policealnego Studium [...] w B. z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] września 2017 r. do [...] czerwca 2018 r. w wymiarze 3/18 etatu, jako nauczyciel historii teatru;
– umowę o pracę zawartą dnia [...] sierpnia 2018 r. na czas określony od [...] września 2018 r. do [...] sierpnia 2019 r. pomiędzy skarżącym a Dyrektorem Policealnego Studium [...] w B., na mocy której zatrudniono skarżącego jako nauczyciela historii teatru w wymiarze 3/18 etatu;
– umowę o dzieło z przeniesieniem praw autorskich zawartą [...] września 2016 r. pomiędzy skarżącym, a Dyrektorem-Redaktorem Naczelnym [...] na okres od [...] września 2016 r. do [...] sierpnia 2017 r., na mocy której skarżący zobowiązał się do przygotowania materiałów dziennikarskich;
– umowę o współpracy z dziennikarzem zawartą dnia [...] lutego 2018 r. pomiędzy skarżącym, a P. w W., na okres od [...] lutego 2018 r. do [...] lutego 2019 r.;
– umowę zlecenia nr [...] zawartą [...] grudnia 2015 r. pomiędzy [...] na wykonanie merytorycznej analizy i oceny instytucji teatralnych nadzorowanych przez DIK w tym opiniowanie przedsięwzięć teatralnych z dziedziny teatrologii, zawartą na okres od [...] grudnia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r.;
– umowę zlecenia nr [...] z dnia [...] września 2016 r., na przygotowanie konferencji, zawartą pomiędzy skarżącym a [...] w W. na okres od [...] września 2016 r. do [...] listopada 2016 r.;
– świadectwo pracy wystawione w dniu [...] kwietnia 2018 r. przez Dyrektora Teatru [...] w B., z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. w pełnym wymiarze czasu pracy oraz w okresie od [...] stycznia 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r. w wymiarze 1/4 etatu, jako p.o. kierownika literackiego, konsultanta programowego;
– świadectwo pracy wystawione w dniu [...] czerwca 2016 r. przez [...] z którego wynika, że skarżący był tam zatrudniony w okresie od [...] lutego 2016 r. do [...] czerwca 2016 r. w pełnym wymiarze czasu pracy jako dyrektor Departamentu Narodowych Instytucji Kultury;
– zaświadczenie sekretarza generalnego Międzynarodowego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. z dnia [...] czerwca 2019 r., z którego wynika, że skarżący od dnia [...] września 2016 r. pełnił 2-letnią kadencję jako członek komitetu wykonawczego;
– wyciąg ze sprawozdania z działalności [...] w latach 2013-2017, podpisany przez prezesa polskiej sekcji Międzynarodowego Stowarzyszenia [...] w W., z którego wynika, że skarżący w okresie od [...] stycznia 2013 r. do stycznia 2017 r. wchodził w skład zarządu [...];
– zaświadczenie prezesa polskiej sekcji Międzynarodowego Stowarzyszenia [...] w W. z dnia [...] czerwca 2019 r., z którego wynika, że skarżący w dniu [...] stycznia 2017 r. został wybrany na członka zarządu [...] wraz z wyciągiem z protokołu Walnego Zebrania polskiej sekcji [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz wyciągiem z protokołu posiedzenia zarządu polskiej sekcji [...] z dnia [...] lutego 2017 r.;
– informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z KRS Stowarzyszenia Artystycznego K. (nr KRS [...]), z którego wynika, że w okresie od [...] sierpnia 2008 r. do [...] stycznia 2012 r. K.S. pełnił funkcję wiceprezesa zarządu;
– informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z KRS Stowarzyszenia Artystycznego K. Oddział B. (nr KRS [...]), z którego wynika, że w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] czerwca 2012 r. K.S. pełnił funkcję prezesa zarządu;
– informację odpowiadającą odpisowi pełnemu z KRS Stowarzyszenia A. (nr KRS [...]), z którego wynika, że w okresie od [...] lutego 2010 r. do [...] lipca 2017 r. K.S. był członkiem komisji rewizyjnej.
Nie ulega wątpliwości, że wszystkie ww. instytucje, urzędy oraz stowarzyszenia, w których skarżący był zatrudniony, z którymi współpracował oraz w których pełnił funkcje zarządcze, są podmiotami działającymi w sferze kultury. Jak wynika z powyższego, łączny staż pracy skarżącego, udokumentowany (na dzień złożenia oferty tj. na [...] lipca 2019 r.) tylko w ramach stosunku pracy oraz umów cywilnoprawnych wynosi 10 lat 2 miesiące i 23 dni. Ponadto, z pozostałej dokumentacji wynika, że jeszcze przed podpisaniem najwcześniejszej umowy, którą była umowa dziennikarska z [...] z [...] lutego 2009 r., skarżący współpracował z miesięcznikiem "T." (od 2007r.) oraz wchodził w skład zarządu stowarzyszeń (tj. od [...] sierpnia 2008 r. pełnił funkcję wiceprezesa zarządu Stowarzyszenia Artystycznego K., zaś od [...] stycznia 2009 r. funkcję prezesa zarządu Stowarzyszenia Artystycznego K. Oddział B.). Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżący spełnił pierwszy z wymogów kwalifikacyjnych, tj. udokumentował 10-letni staż pracy, w tym 3-letni w podmiotach działających w sferze kultury.
Niezasadne są więc zapisy zawarte w karcie wymogów formalnych dotyczącej skarżącego, w której oznaczono, że nie spełnia on wymogu 10-letniego stażu pracy, w tym 3-letniego w sferze kultury (k. 75 akt administracyjnych) oraz w protokole posiedzenia komisji konkursowej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], w którym wskazano, że oferta skarżącego została odrzucona m.in. z uwagi na brak udokumentowanego 10-letniego stażu pracy (k. 52 akt administracyjnych). Tym samym nie zasługują również na aprobatę sądu twierdzenia organu wywiedzione w odpowiedzi na skargę, jakoby skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających wymagany 10-letni staż pracy, do którego organ zaliczył jedynie okresy zatrudnienia w ramach stosunku pracy, stanowiące w jego ocenie łącznie okres 8 lat 6 miesięcy i 4 dni (k. 45 verte). Zauważyć w tym względzie należy, że tak rozumiany ww. wymóg formalny, wykluczyłby możliwość ubiegania się o stanowisko dyrektora OiFP przez osoby, które doświadczenie zawodowe zdobyły w inny sposób, aniżeli pracowniczy stosunek pracy. Doprowadziłoby to do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej potencjalnych kandydatów, a zatem stanowiłoby przejaw ich dyskryminacji (por. m.in. wyrok NSA z 12 maja 2015 r. II OSK 2429/13, Lex nr 1683819).
Jakkolwiek jednak ww. uchybienie w sprawie zaistniało, to jednak nie miało ono żadnego wpływu na prawidłowość odrzucenia oferty skarżącego, czego komisja konkursowa dokonała na mocy uchwały nr [...] z [...] lipca 2019 r., w której § 1 pkt 2 ppkt 1 wskazano, że oferta skarżącego została odrzucona (jedynie) z uwagi na brak udokumentowanego 3-letniego stażu pracy na stanowisku kierowniczym (k. 55 akt administracyjnych). Analogiczna przyczyna odrzucenia oferty skarżącego została podana w skierowanej do niego dnia [...] lipca 2019 r. e-mailowej informacji oraz powołana w pismach Marszałka Województwa P. z [...] lipca 2019 r. oraz z [...] i [...] sierpnia 2019 r., skierowanych do skarżącego w odpowiedzi na podnoszone przez niego zastrzeżenia. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 lit. d. Regulaminu, odmowa dopuszczenia poszczególnych uczestników konkursu do drugiego etapu postępowania konkursowego, następuje w drodze uchwały komisji konkursowej. Zatem stwierdzić należy, że jedynie tą przyczynę odrzucenia kandydatury skarżącego, którą powołano w ww. uchwale nr [...] z [...] lipca 2019 r., należy uznać, za prawnie wiążącą podstawę odmowy dopuszczenia skarżącego do kolejnego etapu postępowania. Ta zaś była zasadna.
Jak wynika bowiem z ww. dokumentacji ofertowej skarżącego, jego łączny staż pracy na stanowisku kierowniczym, udokumentowany w ramach stosunku pracy, wynosi 1 rok 8 miesięcy i 12 dni (nie wiadomo przy tym w jaki sposób okres ten obliczył pełnomocnik organu, który wskazał w tym względzie w odpowiedzi na skargę 2 lata 7 miesięcy i 16 dni – k. 45). Za okres pracy na stanowiskach kierowniczych uznać bowiem należy jedynie zatrudnienie w Teatrze [...] w B. na stanowisku p.o. kierownika literackiego, konsultanta programowego (tj. od [...] stycznia 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. oraz od [...] stycznia 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r.) oraz zatrudnienie w [...] na stanowisku dyrektora Departamentu Narodowych Instytucji Kultury (tj. od [...] lutego 2016 r. do [...] czerwca 2016 r.). Pozostałe okresy zatrudnienia na podstawie umów o pracę nie mogły zostać uwzględnione, bowiem skarżący pracował wówczas na stanowisku nauczyciela, prowadzącego zajęcia, lub głównego specjalisty, a więc nie pełnił funkcji kierowniczych. W konsekwencji stwierdzić należy, że komisja konkursowa słusznie odrzuciła ofertę skarżącego, z uwagi na brak spełnienia przez niego drugiego z kwalifikacyjnych wymogów formalnych, tj. wykazania co najmniej 3-letniego doświadczenia na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury, udokumentowanego w ramach stosunku pracy, sformułowanego w pkt II ppkt 3 ogłoszenia konkursowego.
Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji powołanej przez skarżącego i jego pełnomocnika, a dotyczącej niewłaściwego i sprzecznego z prawem sformułowania przez organizatora konkursu ww. wymogu formalnego, stwierdzić należy, że wywiedziona przez nich argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi bowiem wyżej cytowany art. 16 ust. 3e pkt 2 i 3 u.p.d.k.: uwzględniając formę organizacyjno-prawną, zakres działalności oraz aktualną sytuację instytucji kultury, której dotyczy konkurs, organizator określa w ogłoszeniu o konkursie co najmniej m.in.: opis kwalifikacji wymaganych od kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury (pkt 2) oraz określenie umiejętności i kompetencji, jakie ma posiadać kandydat na stanowisko dyrektora instytucji kultury, oraz zadań, jakie ma realizować dyrektor w zakresie bieżącego funkcjonowania i rozwoju instytucji kultury (pkt 3). Zauważyć przy tym należy, że ani przepisy u.p.d.k., ani rozporządzenia MKiDN, nie precyzują kryteriów, w tym wymagań zawodowych, jakie powinien spełniać kandydat na stanowisko dyrektora instytucji kultury, cedując – na mocy ww. przepisu - uprawnienie do ich określenia na organizatora konkursu. Tym samym organizator był uprawniony do określenia kwalifikacji, umiejętności i kompetencji wymaganych od kandydatów na stanowisko dyrektora OiFP, przy uwzględnieniu formy organizacyjno-prawnej, zakresu działalności oraz aktualnej sytuacji OiFP. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. (skierowanym do skarżącego) organ wskazał, że wymóg powyższy został sformułowany w celu zapewnienia profesjonalnego wykonywania zadań na stanowisku dyrektora OiFP, która jest instytucją o szczególnym charakterze i znaczeniu dla kultury województwa P.
W tym względzie zauważyć należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.k. dyrektora instytucji kultury powołuje organizator na czas określony. Powołanie jest zaś szczególną formą nawiązania stosunku pracy, unormowaną w art. 68 § 1 k.p., który stanowi, że stosunek pracy nawiązuje się na podstawie powołania w przypadkach określonych w odrębnych przepisach (takim właśnie przepisem jest wyżej cytowany art. 15 ust. 1 u.p.d.k.) Co do zasady nawiązuje się go na czas nie określony, a jeżeli na podstawie przepisów szczególnych (vide: ww. art. 15 ust. 1 u.p.d.k.) pracownik został powołany na czas określony, stosunek pracy nawiązuje się na okres objęty powołaniem (vide: art. 68 §11 k.p.). Istotą stosunku pracy jest natomiast istnienie podległości służbowej. Jak stanowi bowiem art. 22 § 1 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Z definicji tej wynika więc, że w ramach stosunku pracy praca wykonywana jest pod kierownictwem pracodawcy, któremu pracownik podlega służbowo i ma obowiązek wykonywania poleceń służbowych oraz na rzecz pracodawcy, który czerpie zysk z wykonanej pracy oraz odpowiada za jakość tej pracy wobec kontrahentów. Ponadto to pracodawca decyduje o miejscu i czasie wykonywania pracy przez pracownika, zarówno względem stałego miejsca świadczenia pracy, jak i podróży służbowych.
Stosunek pracy na podstawie powołania, dotyczy przede wszystkim osób na stanowiskach kierowniczych i dyrektorskich oraz jest najbardziej nietrwałą formą stosunku pracy, ze względu na brak ochrony jego trwałości - vide: art. 69 k.p., który stanowi, że co do zasady do stosunku pracy na podstawie powołania stosuje się przepisy dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony, z wyłączeniem przepisów regulujących tryb postępowania przy rozwiązywaniu umów o pracę oraz rozpatrywanie sporów ze stosunku pracy w części dotyczącej orzekania o bezskuteczności wypowiedzeń oraz o przywracaniu do pracy, a także art. 70 § 1 k.p., wedle którego pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie - niezwłocznie lub w określonym terminie - odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał. Dotyczy to również pracownika, który na podstawie przepisów szczególnych został powołany na stanowisko na czas określony. Decydujące znaczenie dla bytu tak nawiązanego stosunku pracy, ma zatem organ powołujący, który może w każdej chwili, bez podania przyczyny, doprowadzić do jego rozwiązania bez możliwości roszczenia o przywrócenie do pracy. Jak wskazuje się jednolicie w orzecznictwie, celem nawiązania stosunku pracy na podstawie powołania jest stworzenie organowi powołującemu swobody w doborze osób, którym powierza się na ogół stanowiska kierownicze (por. m.in. wyrok SN z 17 lipca 2019 r., IPK 158/19, Lex nr 2696842).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skoro w wyniku przeprowadzenia przedmiotowego konkursu, z wybranym kandydatem na dyrektora OiFP, miał zostać nawiązany stosunek pracy na podstawie powołania, to sprecyzowanie kwestionowanego przez skarżącego wymogu formalnego w sposób wymagający udokumentowania, w ramach stosunku pracy, 3-letniego doświadczenia na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury, było uzasadnione charakterem tego stosunku pracy. Zauważyć bowiem należy, że charakterystycznej dla stosunku pracy podległości służbowej (przejawiającej się m.in. w bieżącej kontroli i ocenie przez przełożonego prawidłowości wykonywanych przez pracownika obowiązków służbowych), nie ma w przypadku zawarcia jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej, czy pełnienia funkcji członka zarządu stowarzyszenia. Organizator był zatem uprawniony, aby uzależnić ocenę posiadania przez poszczególnych kandydatów kwalifikacji kierowniczych, od nabycia ich w ramach stosunku pracy, cechującym się podległością służbową. W ten sposób zyskał bowiem wyższe prawdopodobieństwo należytego wykonywania przez przyszłego dyrektora OiFP obowiązków służbowych oraz stosowania się do jego poleceń, od tego, którego mógł oczekiwać od kandydatów nie posiadających doświadczenia w pełnieniu funkcji kierowniczych w ramach podległości służbowej.
Nie można tracić z pola widzenia, że do gwarancji profesjonalnego wykonywania zadań na stanowisku dyrektora OiFP, który kieruje całokształtem działalności OiFP i jest za tą działalność odpowiedzialny, a także zarządza nią i reprezentuje na zewnątrz (vide: § 7 ust. 1 i 3 Statutu OiFP, dostępnego na stronie internetowej http://bip.fb.wrotapodlasia.pl/Info.html), zaliczyć można doświadczenie w zakresie współpracy z innymi podmiotami, zdolności organizacyjne, umiejętności w zakresie zarządzania, terminowość, rzetelność zwłaszcza w zakresie wykonywania obowiązków pracowniczych i korzystania z uprawnień. Nie ulega wątpliwości, że kilkuletni staż pracy zawodowej na stanowisku kierowniczym, może przekonywać o posiadaniu ww. cech oraz pozwala na ich weryfikację, stanowiąc istotny punkt wyjścia w ocenie przydatności kandydata do zajmowania najwyższego stanowiska w danej jednostce organizacyjnej. Ponadto w treści świadectwa pracy zamieszczane są informacje o trybie lub okolicznościach rozwiązania stosunku pracy oraz o rodzaju wykonywanej pracy, natomiast zarówno stosunki prawne zawarte na gruncie równorzędnego prawa umów (w ramach swobody umów), jak i te powstałe z członkiem zarządu stowarzyszenia na gruncie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 2019, poz. 713), cechują się innymi regułami, które nie przewidują tak rygorystycznych obostrzeń oraz jakiejkolwiek podległości służbowej. Zatem, ani wykonywania określonych czynności zarobkowych na podstawie umów cywilnoprawnych, ani pełnienia funkcji w kolegialnych organach zarządczych stowarzyszeń, nie można zrównać z kierowaniem instytucją kultury w ramach stosunku pracy, obwarowanym szeregiem gwarancji i obowiązków pracowniczych.
Zgodzić się przy tym należy ze skarżącym, że praca może być świadczona także na podstawie umów cywilnoprawnych, których analiza może doprowadzić do ustalenia rzeczywistego zamiaru stron co do wyboru podstawy zatrudnienia, jednakże podkreślić należy, że po pierwsze kwestia ustalenia istnienia stosunku pracy należy do właściwości sądów powszechnych, orzekających w ramach powództwa o ustalenie z art. 189 k.p.c., zaś skarżący wyrokiem ustalającym istnienie stosunku pracy się nie wylegitymował, po drugie przedmiotowe obwarowanie dotyczyło udokumentowania doświadczenia zdobytego na stanowisku kierowniczym, a nie ogólnego stażu pracy.
Nie może być zatem w niniejszej sprawie mowy o jakiejkolwiek dyskryminacji kandydatów na dyrektora OiFP. Jeżeli bowiem ich zróżnicowanie miało uzasadniony charakter, pozostający w związku z celem, dla którego tego zróżnicowania dokonano, nie doszło do ich uprzywilejowania lub dyskryminacji. Podkreślić przy tym należy, że odmienne traktowanie podmiotów, nie zawsze musi oznaczać dyskryminację lub uprzywilejowanie. Zasada równości wobec prawa oznacza, że podmioty o tym samym statusie prawnym, mogą w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej, oczekiwać takiego samego rozstrzygnięcia w stosowaniu prawa. Do naruszenia zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu, może dojść tylko wtedy, gdy zróżnicowanie kandydatów, wynika wyłącznie z zastosowania niedozwolonego przez prawo kryterium (por. wyrok SN z 10 maja 2012 r., II PK 227/11, Lex nr 1313660), do czego w kontrolowanej sprawie nie doszło.
W konsekwencji, w ocenie sądu, sformułowanie przez organizatora kryterium posiadania 3-letniego doświadczenia na stanowisku kierowniczym w podmiotach działających w sferze kultury, udokumentowanego w ramach stosunku pracy, nie może zostać uznane, ani za działanie podejmowane poza zakresem upoważnienia ustawowego, ani też za działanie dowolne i nie znajdujące uzasadnienia w celach, jakie wiążą się z powierzeniem konkretnej osobie funkcji dyrektora OiFP. Tak sformułowane szczegółowe kryterium, znajdowało oparcie w przepisach prawa oraz było uzasadnione odpowiednio wysokimi oczekiwaniami organizatora względem kwalifikacji posiadanych przez kandydatów na stanowisko dyrektora OiFP, będącej największą instytucją kulturalną województwa P. Podkreślić przy tym należy raz jeszcze, że organizator nie wprowadził analogicznego obostrzenia względem wymogu udokumentowania 10-letniego stażu zawodowego, co w ocenie sądu byłoby działaniem noszącym cechy dyskryminacji.
Kontrola zapadłej w sprawie uchwały, jak i poprzedzającego ją postępowania konkursowego prowadzonego w trybie przepisów u.p.d.k. oraz rozporządzenia MKiDN, doprowadziła zatem do wniosku o ich zgodności z prawem. Oceny powyższej nie mogły zmienić ani wywiedzione w sprawie zarzuty, ani opinia prawna (właściwie informacja prawna) przedłożona przez skarżącego na etapie postępowania konkursowego, która stanowi zarówno dla organów, jak i tut. sądu, jedynie subiektywną interpretację przepisów prawa dokonaną przez osobę, wykonującą zawód pełnomocnika profesjonalnego. Nie ma więc ona wiążącej mocy prawnej. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 16 ust. 5b u.p.d.k. obsługę komisji konkursowej, o której mowa w ust. 4, w tym niezbędne warunki organizacyjne i środki finansowe związane z przeprowadzeniem postępowania konkursowego na kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury oraz działalnością komisji konkursowej, zapewnia organizator. Tym samym prowadzeniu korespondencji z uczestnikami przedmiotowego konkursu, przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego, nie sposób zarzucić niezgodności z prawem.
Wszystkie podniesione przez skarżącego i jego pełnomocnika zarzuty stanowią w istocie polemikę, z prawidłowymi – co do zasady – twierdzeniami organu. Ta zaś - jako nieznajdująca oparcia w przepisach prawa, a przy tym pozbawiona racji przekonywania, nie mogła doprowadzić do wniosków odmiennych, aniżeli przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. Podkreślić przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej uchwały, co więcej nie poparte żadnymi logicznymi argumentami lub dowodami, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Reasumując stwierdzić należy, że sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej uchwały z porządku prawnego, w związku z czym skargę oddalił, orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło