II SA/Bk 709/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] czerwca 2015 roku, nr [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego A. D. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W związku z ostateczną decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2014 r., nr [...] nakazującą Panu M. R. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przybudówki do budynku handlowo usługowego wybudowanego w S. przy ul. [...] nr geod. [...], [...], [...], [...] zlokalizowanej od strony ul. [...] stanowiącej wiatrołap, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na wniosek Pana M. R. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie wskazanej powyżej przybudówki. Po dokonaniu kontroli i stwierdzeniu, że przedmiotowa przybudówka jest w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24.10.1974 Prawo budowlane PINB w S. decyzją z dnia [...].06.2015 r. Nr [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej przybudówki. W odwołaniu od tej decyzji Pan A. D. podniósł, że organ powinien przeprowadzić postepowanie administracyjne w kierunku wydania decyzji pozwalającej na zmianę sposobu użytkowania całego budynku handlowo usługowego. Wydanie decyzji dotyczącej tylko pozwolenia na użytkowanie przybudówki jest tylko rozwiązaniem cząstkowym i nie rozstrzyga kwestii związanych ze zmianą sposobu użytkowania całego budynku. Wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Rozpoznając odwołanie P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotem postępowania było wydanie pozwolenia na użytkowanie przybudówki wybudowanej samowolnie w latach 80-tych ubiegłego wieku, co zostało ustalone w sprawie o Nr [...] Stwierdzenie przez organ I instancji, że przybudówka stanowiąca wiatrołap nadaje się do użytkowania uzasadniał wydanie decyzji o pozwoleniu na jej użytkowanie, na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, z tym, że nie objęcie przez decyzję organu I instancji pozwoleniem na użytkowanie schodów prowadzących do przybudówki uzasadniał tym zakresie skorygowanie treści decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie organ stwierdził, że kwestia zmiany użytkowania głównego budynku (do którego dobudowano przedmiotową przybudówkę) dokonanej po 2014 roku jest odrębnym tematem, który może być ewentualnie (w razie braku dokonania odpowiedniego zgłoszenia) rozpatrywany w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 roku. Ze względu na przedmiot postępowania (pozwolenie na użytkownie przybudówki) sprawa zmiany funkcji głównego budynku nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł A. D., w której zarzucił organowi naruszenie przez organ I instancji art. 10 kpa i odstąpienie od wydania decyzji zmierzającej do zmiany sposobu użytkowania całego budynku handlowo usługowego, co doprowadziłoby budynek do stanu zgodnego z prawem i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że naruszenie art. 10 kpa polegało na uniemożliwieniu mu przez organ uczestnictwa w oględzinach budynku dokonanych w dniu [...].06.2015 roku, uniemożliwieniu zapoznania się z kompletem akt sprawy i zapoznania się ze zgormadzonym materiałem dowodowym i wydanie decyzji przed upływem terminu do zapoznania się z aktami sprawy. Ograniczenie postępowania do rozstrzygnięcia w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przybudówki było nieuzasadnione z uwagi na fakt, iż koniecznej jest uregulowanie stanu prawnego całego budynku w związku ze zmianą jego przeznaczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skargę należy uznać za zasadną. Z uwagi na ustalenie, że przedmiotowa przybudówka została wybudowana w latach 80 – tych ubiegłego wieku w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974 roku (Dz.U. z 1974 r., nr 38 (z mocy art. 103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 7.07.1994 r.), tj. Dz. U. 2013 poz. 1409 z późn. zm. W ramach postępowania prowadzonego w sprawach budynku handlowo usługowego położonego w S. przy ul. [...] na działkach o nr geod. [...],[...],[...] i [...] organ stwierdził, że w warunkach samowoli dobudowano do tego budynku przybudówkę od strony ul. [...] i decyzją ostateczną z dnia [...].04.2014 roku o nr [...] nakazano Panu M. R. uzyskanie pozwolenia na jej użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1974 roku. W postępowaniu wszczętym z wniosku Pana M. R. o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej przybudówki organ ograniczył się do kontroli i sporządzenia protokołu z kontroli, w którym stwierdzono, że przybudówka jest w dobrym stanie technicznym nie stwarzającym zagrożenia dla ludzi i środowiska, co zostało zaakceptowane także przez organ odwoławczy, który uznał te ustalenia za wystarczające do wydania pozwolenia na użytkowanie przybudówki na postawie art. 42 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 roku. Zgodnie z treścią art. 42 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 roku organ w ramach postępowania o udzielnie pozwolenia na użytkowanie obiektu winien ustalić czy jego użytkowanie nie naruszy względów bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innych względów interesu społecznego. Ustalenia te są niezbędne do stwierdzenia zdatności do użytkowania wybudowanego obiektu i wydania pozwolenia na użytkowanie jak stanowi art. 42 ust. 3 prawa budowlanego z 1974 roku. Dotychczasowe ustalenia ograniczają się jedynie do stwierdzenia, że przybudówka jest w dobrym stanie technicznym, nie stwarzającym zagrożenia życiu i zdrowiu ludzi oraz środowisku. Na rozprawie skarżący podniósł, że wody opadowe z przybudówki powodują zalewanie jego działki. Ta okoliczność nie była przedmiotem ustaleń przez organy co świadczy o tym, że nie wszystkie przesłanki wymagane do udzielenia pozwolenia na użytkowanie określone w art. 42 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 roku zostały przez organ zbadane w toku postępowania. W szczególności chodzi tu o ustalenie czy użytkowanie przybudówki nie naruszy innych względów interesu społecznego pod którym to pojęciem należy rozumieć interesy osób trzecich, w tym wypadku interes skarżącego, który twierdzi, że wody opadowe z przybudówki negatywnie oddziałują na jego nieruchomość. Poczynienie ustaleń w tym zakresie jest więc konieczne, ponieważ dopiero wówczas będzie miał możliwość oceny zdatności przybudówki do użytkowania jak wymaga tego art. 42 ust. 3 prawa budowlanego z 1974 roku i tę kwestię organ powinien uczynić przedmiotem postepowania ponownie rozpoznając sprawę. Zarzut naruszenia art. 10 w ocenie Sądu jest niezasadny. Wprawdzie organ I instancji wydał decyzję nie czekając na zwrotkę o doręczeniu pisma z dnia [...].06.2015 r. zawiadamiającego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, nie pozbawiło to jednak skarżącego możliwości zgłoszenia swych zastrzeżeń do zebranego materiału dowodowego i co uczynił skarżący w odwołaniu w którym kwestionował jedynie fakt, iż organ nie uczynił przedmiotem postępowania zmiany przeznaczenia budynku użytkowanego do końca roku 2014 jako sklep z artykułami elektrycznymi a obecnie jako restaurację "Kuchcik". Zarzut ten powtórzył także w skardze. W sytuacji gdy przedmiot postępowania został zakreślony wnioskiem Pana M. R. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przybudówki organ nie mógł prowadzić w jego ramach postępowania dotyczącego zmiany przeznaczenia użytkowania głównego budynku. Postepowanie takie może być wszczęte z urzędu lub w przypadku zgłoszenia odpowiedniego wniosku jak trafnie przyjął to organ. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji orzekając jednocześnie na podstawie art. 200 powyższej ustawy o zwrocie kosztów postępowania.